Μία προληπτική γραμμή πίστωσης από την Ευρώπη είναι το πιθανότερο αλλά και το φιλικότερο σενάριο για την Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της HSBC. Όμως, όπως τονίζει ο οίκος, η ανακούφιση των αγορών θα είναι πρόσκαιρη, αφού οι επενδυτές θα έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους την πιθανότητα πρόωρων εκλογών, στις οποίες το πιθανότερο αποτέλεσμα θα είναι μία κυβέρνηση στην οποία ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει σημαντικό ρόλο.
Γιατί πιέζεται η Ελλάδα
Αναζητώντας τους λόγους για τους οποίους η Ελλάδα βρέθηκε ξανά υπό την πίεση των αγορών, η HSBC επισημαίνει ότι η πρόθεση του Αντώνη Σαμαρά να μην δεχθεί ένα τρίτο πακέτο διάσωσης ήταν γνωστή από το Φεβρουάριο ακόμα, από συνέντευξή του στην εφημερίδα Bild Zeitung.
Την ίδια στιγμή, τα οικονομικά στοιχεία εμφανίζονται αρκετά σταθερά, ενισχύοντας την άποψη ότι η οικονομία ενδέχεται να επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης έπειτα από έξι χρόνια, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα για τους πρώτους εννέα μήνες του έτους ξεπερνά τις προβλέψεις. Όμως, όπως τονίζει η HSBC, τα θεμελιώδη της ελληνικής οικονομίας παραμένουν φτωχά, ειδικά σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του χρέους.
Όμως, το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η HSBC είναι ότι οι δηλώσεις Σαμαρά περί πρόωρης εξόδου από το πρόγραμμα έγιναν μέσα σε ένα διαφορετικό περιβάλλον σε σχέση με την πρώτη φορά που είχε αναφερθεί στο ενδεχόμενο, νωρίτερα μέσα στο έτος. Με το συνολικό κλίμα έναντι της Ευρωζώνης να επιδεινώνεται απότομα, λόγω των φόβων για τον αποπληθωρισμό και του κινδύνου μιας γερμανικής ύφεσης, η αγορά ήταν πιο ευαίσθητη απέναντι στην αρνητική ειδησεογραφία από την Ελλάδα, σημειώνεται.
Τι θα συμβεί στη συνέχεια
Σύμφωνα με την HSBC, η συνέχιση της εκταμίευσης των δανείων διάσωσης του ΔΝΤ έως το πρώτο τρίμηνο του 2016, χωρίς την επίσημη εμπλοκή της ΕΕ, είναι προβληματική. Αφού για να συνεχίσει να δανείζει την Ελλάδα, το Ταμείο θα πρέπει να μπορέσει να αποδείξει ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο.
Όπως εξηγεί ο οίκος, τα χαμηλά επίπεδα των πληρωμών τόκων της Ελλάδας είναι τεχνητά, καθώς πάνω από τα 4 /5 του μεγάλου χρέους της χώρας βρίσκονται στα χέρια των πιστωτών του επίσημου τομέα, την ώρα που η Ευρωζώνη έχει δώσει στην Αθήνα περίοδο χάριτος έως το 2022. Μετά το 2023, η Ελλάδα θα πρέπει να αρχίσει να αποπληρώνει τα δάνειά της και τους συσσωρευμένους τόκους προς την Ευρωζώνη, καθώς και τα ομόλογα που εξέδωσε στο πλαίσιο του PSI το 2012. Επομένως, η συνεχιζόμενη πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση από τον επίσημο τομέα είναι αναγκαία για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του υψηλού χρέους της χώρας, τονίζει ο οίκος.
Η HSBC υπολογίζει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας στα 29 δισ. ευρώ για το 2015, εκ των οποίων το ένα τρίτο (9,7 δισ. ευρώ) αφορά χρέη προς το ΔΝΤ από το πρώτο πρόγραμμα. Μέρος των αναγκών αυτών μπορεί να καλυφθεί από τα 11 δισ. ευρώ του ΤΧΣ, όμως, ακόμα και εάν τα αποτελέσματα των stress tests είναι θετικά, είναι απίθανο ότι η ΕΕ θα επιτρέψει στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσει τα χρήματα αυτά για άλλους λόγους πέραν της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, σημειώνει ο οίκος.
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα θα χρειαστεί πρόσβαση στις αγορές μέσα στο 2015, αλλά η HSBC σημειώνει ότι η ελληνική αγορά ομολόγων είναι μικρή, ενώ τα ομόλογα που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών πολύ λίγα (μόλις 40 δισ. ευρώ ή το 12,5% του συνολικού χρέους) και είχαν εκδοθεί υπό διαφορετικές συνθήκες. Επιπλέον, με τους πιστωτές του επίσημου τομέα να απολαμβάνουν καθεστώς seniority έναντι των ιδιωτών ομολογιούχων, θα είναι δύσκολο για την Ελλάδα να εκδώσει νέα ομόλογα με τις χαμηλές αποδόσεις που χρειάζονται για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους, χωρίς είτε τη στήριξη της τρόικας ή την ανακοίνωση κάποιας ελάφρυνσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η HSBC καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προληπτική γραμμή πίστωσης και μία διαπραγμάτευση για την ελάφρυνση του χρέους, θα είναι το φιλικότερο για τις αγορές σενάριο για την Ελλάδα, αφού μεταξύ άλλων θα επιτρέψει στην ΕΚΤ να αγοράσει ελληνικούς τίτλους και θα διαβεβαιώσει τις αγορές ότι ο κίνδυνος χαλάρωσης της λιτότητας και απόκλισης από τις μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα είναι μικρότερος.
Περίπλοκο το πολιτικό σκηνικό
Σύμφωνα με τον οίκο, η ανακούφιση στις αγορές από τη συμφωνία για την προληπτική γραμμή πίστωσης θα είναι πρόσκαιρη, μπροστά στον κίνδυνο των πρόωρων εκλογών.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η υποχώρηση Σαμαρά στο θέμα της πρόωρης εξόδου από το μνημόνιο θα ενισχύσει τον ΣΥΡΙΖΑ, εκτός και εάν η τρόικα του δώσει κάτι χειροπιαστό ως αντάλλαγμα.
Πάντως, με δεδομένο τον κατακερματισμό του ελληνικού πολιτικού σκηνικού, η HSBC προβλέπει ότι οι αγορές θα ανησυχήσουν για το ενδεχόμενο επανάληψης των γεγονότων του 2012, με τη διπλή εκλογική αναμέτρηση. Σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ πιθανό, με βάση τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, ότι ο σκεπτικός απέναντι στο μνημόνιο ΣΥΡΙΖΑ θα παίζει σημαντικό ρόλο στην κυβέρνηση που θα προκύψει από τις ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές το 2015, τονίζεται.