Στις προοπτικές της Ευρωζώνης αναφέρεται σε άρθρο του στη Sunday Telegraph, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs για την Ευρώπη, Huw Pill.
Το άρθρο με τίτλο “Χρειάζονται ακόμη μεταρρυθμίσεις στην Ευρωζώνη που αναρρώνει” (Reform Still Needed in Recovering Eurozone), ο Pill αναφέρει ότι, αν και το καλοκαίρι του 2013 κύλησε ήρεμα, χωρίς συναντήσεις κορυφής και δραματικές παρεμβάσεις από πλευράς ΕΚΤ, η κρίση δεν έχει παρέλθει. Είναι αλήθεια, όπως γράφει ο Pill, ότι τη χρονιά που μεσολάβησε από την καθησυχαστική και διαβόητη πλέον ρήση του Ντράγκι περί διαφύλαξης του ευρώ μέχρις εσχάτων, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε ό,τι αφορά τη σταθεροποίηση της ευρωζώνης.
Τα θεμέλια όμως της οικονομικής ανάκαμψης παραμένουν αδύναμα.
Η οικονομική ανάπτυξη του β’ τριμήνου περιορίστηκε στη Γερμανία και τη Γαλλία, ενώ η περιφέρεια εξακολουθεί να βρίσκεται βυθισμένη στην ύφεση, αν και ο ρυθμός της οικονομικής συρρίκνωσης έχει αρχίσει να επιβραδύνεται. Ωστόσο, και στη Γερμανία η επενδυτική ανάπτυξη παραμένει αδύναμη, καθώς οι επιχειρήσεις αναβάλλουν να μπουν σε έξοδα, λόγω της αβεβαιότητας που υπάρχει για τις μακροοικονομικές προοπτικές, αλλά και το μέλλον της Ευρωζώνης.
Ακόμα και οι παραινέσεις του Μάριο Ντράγκι μπορεί να αποδειχθούν ευάλωτες, λέει ο Pill, σημειώνοντας ότι το πρόγραμμα ΟΜΤ που εισηγήθηκε δεν μπήκε ποτέ σε εφαρμογή, ώστε να δοκιμαστεί.
Ο οίκος εξακολουθεί να περιμένει μια σταδιακή ανάκαμψη στην Ευρωζώνη, εν μέσω της γενικότερης οικονομικής ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο, αν και, όπως λέει ο Pill, δεν θα πρέπει να παρασυρόμαστε από τα απροσδόκητα δυνατά στοιχεία για την ανάπτυξη του β’ τριμήνου. Αντιθέτως, ο οίκος διατηρεί συγκρατημένα αισιόδοξες βλέψεις με θετικούς αλλά περιορισμένους ρυθμούς ανάπτυξης από το β’ εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Παράλληλα, αναμένεται σταθεροποίηση της οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια από τα τέλη του 2013.
Αυτές οι προβλέψεις είναι σίγουρα πολύ πιο αισιόδοξες από τις αντίστοιχες 18 μήνες πριν, ωστόσο εξακολουθούν να υποδεικνύουν ότι απομένει ακόμα αρκετός δρόμος για την υπέρβαση της κρίσης, καθώς η σταθεροποίηση δεν θα σταθεί αρκετή στη μάχη κατά της “απαράδεκτα” υψηλής ανεργίας, ούτε θα βοηθήσει τις περιφερειακές χώρες να γλιτώσουν από τα υπέρογκα χρέη τους που δημιούργησε ο υπερ – δανεισμός του παρελθόντος. Αυτό που χρειάζεται, λέει ο Pill, είναι περισσότερες δομικές αλλαγές που θα καλύψουν τα θεσμικά ελλείμματα και τα προβλήματα διακυβέρνησης. Και αυτές θα τις εφαρμόσουν οι κυβερνήσεις, όχι η κεντρική τράπεζα.
Το εντυπωσιακό, γράφει ο Pill, είναι ότι έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση τόσο οι ευρωσκεπτικιστές όσο και οι ευρωπαϊστές παραδέχονται ότι η νομισματική ένωση που προέκυψε με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ έχει αποδειχθεί επί τοις πράγμασι ανεπαρκής σε περιπτώσεις κρίσης. Κι ενώ οι ευρωπαϊστές θεωρούν ότι μια στενότερη ενοποίηση (οικονομική, νομισματική, πολιτική) είναι απαραίτητη για τη λειτουργία της Ευρωζώνης, οι ευρωσκεπτικιστές αμφιβάλουν και γι’ αυτό.
Κατά την άποψη της Goldman, το ευρώ παραμένει ένας θεμέλιος λίθος για τη χάραξη πολιτικής. Ως εκ τούτου, αναμένεται ότι θα συνεχιστούν οι προσπάθειες μεγαλύτερης ενοποίησης, όπως για παράδειγμα στην κατεύθυνση της “τραπεζικής ένωσης”, με αργούς, όμως, ρυθμούς.
Η Γερμανία θα πρέπει να μοιραστεί τουλάχιστον μερικώς τον ισχυρό της ισολογισμό με άλλες χώρες της Ευρωζώνης, ως αντάλλαγμα της αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας, ώστε να καταστήσει την περιφέρεια πιο ανταγωνιστική και ευέλικτη. Η μεν Γερμανία μπορεί να σταθεροποιήσει τα οικονομικά της ευρωζώνης, η δε περιφέρεια υποστηρίζει την οικονομική της βιωσιμότητα.
Πάντως, αναφέρει ο Pill, η Goldman Sachs αμφιβάλει ότι η Μέρκελ θα αλλάξει την πολιτική της μετά τις εκλογές, κάτι που σημαίνει αυτό που θα λάβει η περιφέρεια από τη Γερμανία θα είναι πιθανότατα συμπάθεια και όχι οικονομική στήριξη από τη Νο 1 οικονομία της ευρωζώνης.
Όλα αυτά δείχνουν, καταλήγει ο Pill, ότι η αργή πρόοδος των θεσμικών μεταρρυθμίσεων και της προσαρμογής θα συνεχιστεί, ενώ η οικονομική ανάκαμψη θα πραγματοποιηθεί πολύ σταδιακά. Οι εντάσεις του 2011 και των μέσων του 2012 είναι μεν πίσω μας, αλλά όπως λέει χαρακτηριστικά δεν αναμένεται να δούμε ένα “παρατεταμένο καλοκαίρι” στην Ευρωζώνη.