Δύο ημέρες πριν από το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Κριμαίας, η Morgan Stanley εξετάζει τα τρία πιθανά σενάρια για την κρίση και τον αντίκτυπο τους στις κυρώσεις. Επισημαίνει πάντως ότι προβλέπει τελικά αποκλιμάκωση της έντασης και περαιτέρω κυρώσεις βραχυπόθεσμα, αν και ο αντίκτυπος τους θα είναι διαχειρίσιμος.
Τα τρία πιθανά σενάρια, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, είναι τα εξής:
(i) Προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, γεγονός που πυροδοτεί περαιτέρω κυρώσεις
(ii) Η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία (εκτός από την Κριμαία) και πυροδοτεί περισσότερες και σοβαρότερες κυρώσεις
(iii) Διπλωματική επίλυση του θέματος. Αρονται οι υπάρχουσες κυρώσεις.
Οι κυρώσεις
Σε αυτό το στάδιο, οι κυρώσεις από την πλευρά των ΗΠΑ περιορίζονται στο επίπεδο της απαγόρευσης της βίζας και του παγώματος των περιουσιακών στοιχείων όλων των ατόμων που εμπλέκονται στην κατάληψη της Κριμαίας. Η Ε.Ε έχει παγώσει τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία όσον αφορά το καθεστώς της βίζας.
Εάν η Ρωσία προσαρτήσει την Κριμαία ή επεκταθεί περαιτέρω, αναμένονται ευρύτερες εμπορικές και οικονομικές κυρώσεις.
Στο σημείο αυτό η Morgan Stanley επισημαίνει ότι η Ε. Ε έχει πιο εκτεταμένους οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία, όπως 15 φορές πιο ενισχυμένες εμπορικές σχέσεις, 5,5 φορές μεγαλύτερη έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών στη Ρωσία σε σχέση με τις αμερικάνικές, καθώς και μεγάλο βαθμό εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Ολοι αυτοί οι παράγοντες καθιστούν πιο περίπλοκη για την Ε.Ε την επιβολή ευρύτερων οικονομικών κυρώσεων, αν και έχει δεσμευτεί ότι θα προχωρήσει σε μία τέτοια ενέργεια εάν η Ρωσία αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία.
Θα είχαν αποτέλεσμα ;
Στη Ρωσία αναλογεί το 2,8% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 13% του διαπραγματευόμενου πετρελαίου. Με μία μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας διαφοροποιείται από τα υπόλοιπα κράτη, που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Με συναλλαγματικά αποθέματα που φθάνουν τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια και το εξωτερικό της χρέος να καλύπτεται κατά το 93% από τα συναλλαγματικά αποθέματα, δεν αναμένεται οι κυρώσεις να έχουν άμεσο αντίκτυπο.
Πώς θα μπορούσε να αντιδράσει η Ρωσία;
Κατά την άποψη της Μorgan Stanley, η Ρωσία έχει διάφορες επιλογές:
Να αναπτύξει άλλες πηγές χρηματοδότησης, ασκώντας πιέσεις στην Ουκρανία, να προχωρήσει σε οφθαλμόν αντί οφθαλμού μέτρα, πουλώντας τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και κλείνοντας τη στρόφιγγα εφοδιασμού πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η αποκλιμάκωση
Βραχυπρόθεσμα, θεωρούνται πιθανά ένας κύκλος κυρώσεων που θα προκαλέσει την εσωστρέφεια της Ρωσίας κι ένας παγκόσμιος αντίκτυπος από την αυξανόμενη ένταση. Ωστόσο, με δεδομένη την αμοιβαία εξάρτηση και ένα ισχυρό λόμπι στη Ρωσία που ζητάει μεγαλύτερη συνεργασία με τον υπόλοιπο κόσμο, η Morgan Stanley αναμένει τελικά αποκλιμάκωση και διπλωματική επίλυση της κρίσης.
Στρατηγική στα ομόλογα
Η Morgan Stanley παραμένει απαισιόδοξη όσον αφορά στο ρούβλι και συστήνει αγορά δολαρίου έναντι ρουβλίου για τους επόμενους τρεις μήνες. Εκτιμά ότι οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι όσον αφορά στην εξωτερική χρηματοδότηση των ρωσικών τραπεζών και των εταιρειών θα είναι διαχειρίσιμοι, με την προϋπόθεση ότι οι κυρώσεις επιβάλλονται κυρίως από τις ΗΠΑ. Ο εξωτερικός δανεισμός συνιστά το 37% της συνολικής χρηματοδότησης των ρωσικών εταιρειών.
Στρατηγική μετοχών
Τα πολιτικά ρίσκα διατηρούν τη μεταβλητότητα σε υψηλά επίπεδα βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, ο αντίκτυπος των κυρώσεων μπορεί να είναι διαχειρίσιμος με δεδομένη την πρόσφατη μεγάλη πτώση των ρωσικών μετοχών.
Ο άμεσος αντίκτυπος στα χρηματιστήρια περιλαμβάνει την πτώση του ρωσικού νομίσματος, υψηλότερο risk premium στις μετοχές και πιθανή εκροή επενδυτών.