της Στεφανίας Σούκη
Στάση αναμονής τηρούν, όπως άλλωστε και όλη η αγορά, μικρές και μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων- οι οποίες είχαν κινητοποιηθεί ειδικά από το δεύτερο εξάμηνο του 2014- για τις μισθώσεις νέων καταστημάτων, σε όλη την Αθήνα, είτε πρόκειται για τις μεγάλες εμπορικές πιάτσες στο Κολωνάκι, τη Γλυφάδα και την Κηφισιά είτε για εμπορικά κέντρα.
Κι αν οι νέες μισθώσεις παραμένουν κατά το τελευταίο δίμηνο ”παγωμένες”, οι τιμές των ενοικίων στα καταστήματα σε όλη την Αθήνα, φαίνεται να κινούνται σταθεροποιητικά στους μεγάλους εμπορικούς δρόμους, όχι όμως και στις περιφερειακές εμπορικές πιάτσες, όπου η πτώση συνεχίζεται.
Για το 2015, εκτός απροόπτου δεδομένου ότι η αβεβαιότητα στην αγορά παραμένει, αναμένεται η ανοδική πορεία της ζήτησης για καλούς χώρους καταστημάτων να συνεχιστεί ενώ η ζήτηση και οι τιμές των ενοικίων για λιγότερο εμπορικούς χώρους αναμένεται να μειωθεί, όπως προκύπτει από την έρευνα της εταιρείας συμβούλων ακινήτων NAI Hellas.
Σύμφωνα με την έρευνα, η αγορά παρουσιάζει σαφή ανοδική τάση στα ενοίκια των δημοφιλών εμπορικών δρόμων με παράλληλη μείωση διαθεσιμότητας χώρων στις περιοχές αυτές, ενώ, ταυτόχρονα, η πορεία των καταστημάτων σε λιγότερο δημοφιλείς περιοχές είναι αντιστρόφως ανάλογη. Η τάση αυτή διαμορφώνεται κυρίως από μεγάλες αλυσίδες ξένων ρούχων αλλά και αλυσίδες αρτοποιίας, café και ηλεκτρονικών ειδών.
“Οι νέες τάσεις στην ελληνική αγορά που παρακολουθήσαμε το 2014 ήταν η μετακίνηση των καταστημάτων σε νέα εμπορικά σημεία με αποτέλεσμα τη δημιουργία κεντρικών αγορών οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλες πληρότητες. Επιπλέον, συνεχίζεται η επεκτατική τάση των καταστημάτων εστίασης μειώνοντας ακόμη περισσότερο το stock καταστημάτων μικρής επιφανείας. Στον αντίποδα, οι συγχωνεύσεις μεταξύ των ελληνικών τραπεζών συνέβαλλαν στην αύξηση της προσφορά μεγαλύτερης επιφανείας καταστημάτων σε κεντρικούς οδικούς άξονες”, αναφέρει η έρευνα.
Πιο συγκεκριμένα, Γλυφάδα, Πειραιάς και Χαλάνδρι ήταν οι περιοχές που γνώρισαν το 2014 τη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων και μείωση διαθεσιμότητας σε πρώτης κατηγορίας χώρους, ενώ για τη Γλυφάδα, Χαλάνδρι και Κηφισιά η πορεία αυτή συνεχίσθηκε και σε λιγότερο εμπορικές θέσεις. Αντίθετα σε πρώτης κατηγορίας χώρους, πτωτική τάση καταγράφεται στην Σταδίου, την Πατησίων, το Παγκράτι, το Περιστέρι αλλά και στο Κολωνάκι, ενώ ο πρώτος εμπορικός δρόμος της Αθήνας, η Ερμού κινείται σταθεροποιητικά, με τα ενοίκια σε χώρους πρώτης κατηγορίας να κυμαίνονται από 90 έως 140 ευρώ/ τ.μ. /μήνα. Μετά την Ερμού, τα υψηλότερα ενοίκια καταγράφονται στην οδό Πανεπιστημίου (70-120 ευρώ /τ.μ./μήνα), το Κολωνάκι (60-100 ευρώ /τ.μ. /μήνα) και τη Γλυφάδα (70-90 ευρώ/ τ.μ./μήνα).
Η μέση απόδοση για τους επενδυτές σε καταστήματα και χώρους λιανικής κυμαίνεται από 7,25% έως 8% για τους χώρους πρώτης κατηγορίας και από 8% έως 9% για τους χώρους δεύτερης κατηγορίας.
Τα εμπορικά κέντρα
Την ανοδική πορεία των εμπορικών καταστημάτων ξεπέρασαν τα εμπορικά κέντρα (malls) το 2014 που παρουσίασαν αύξηση των πωλήσεων αλλά και πληρότητας. Η αύξηση της επισκεψιμότητας μέσα στο 2014 οδήγησε και σε άνοδο πωλήσεων των καταστημάτων εντός των malls που έφτασε έως και 19% στην περίπτωση του Smart Park. Τα τρία μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα (The Mall Athens, Golden Hall & Mediterranean Cosmos) άγγιξαν πληρότητα πάνω από 97% ενώ το Smart Park έκλεισε στο 100%.
Οι τιμές ενοικίασης των εμπορικών κέντρων ξεκινούν από 50-90 ευρώ/ τ.μ./ μήνα για καταστήματα μικρότερα των 100 τ.μ., από 36-60 ευρώ/ τ.μ./μήνα για καταστήματα μεγαλύτερα των 100 τ.μ. και από 11-15 ευρώ /τ.μ./μήνα για τους μεγάλους μισθωτές- άγκυρες. Επιπρόσθετα, το ποσοστιαίο μίσθωμα επί των πωλήσεων κυμαίνεται από 6% έως 14%, ενώ οι αποδόσεις από 8,25% έως 9,25%.
Τέλος, μετά από μια περίοδο σχετικής αδράνειας, το 2014 και ο τομέας των supermarkets και των υπεραγορών παρουσίασε κινητικότητα, με μεγάλο αριθμό σημαντικών συγχωνεύσεων. Η εξαγορά της αλυσίδας χονδρικής Makro Cash & Carry από τον Όμιλο Σκλαβενίτη, ύψους 65 εκατ. ευρώ , ήταν το μεγαλύτερο deal της χρονιάς που πέρασε. Το 2015, αναμένεται να είναι μια χρονιά νέων συγχωνεύσεων και κινήσεων στο τομέα των supermarkets και των υπεραγορών που θα βοηθήσουν τον κλάδο να ανελιχθεί μέσα στις νέες απαιτήσεις της αγοράς.
Τα μισθώματα για χώρους supermarket και υπεραγορές κυμαίνονται από 8-15 ευρώ /τ.μ. /μήνα και από 5-10 ευρώ /τ.μ./μήνα αντίστοιχα, ενώ το ποσοστιαίο μίσθωμα επί των πωλήσεων κυμαίνεται από 5% έως 10% και οι αποδόσεις από 8% έως 10%.