Σε 34 επιχειρήσεις θα πέσει το βάρος των πληρωμών, καθώς θα αναγκαστούν να καταβάλουν περίπου 800 εκατ. ευρώ από το σύνολο του 1,2 δισ. που υπολογίζεται η έκτακτη εισφορά επί των εταιρικών κερδών άνω του 1 εκατ.
Σε συγκεκριμένες και πολύ λίγες επιχειρήσεις αναμένεται να πέσει το μεγαλύτερο βάρος πληρωμών της έκτακτης εισφοράς ως προς τα εταιρικά κέρδη άνω του 1 εκατ. ευρώ κατ’ έτος. Πρόκειται για μια πολιτική που ξεσήκωσε μεγάλες συζητήσεις, καθώς για μία ακόμη φορά ο ιδιωτικός τομέας καλείται να σηκώσει το βάρος, και η οποία θα οδηγήσει μια ολιγάριθμη ομάδα 34 επιχειρήσεων να πληρώσει το 69,2% του συνολικού φόρου.
Όπως έχει γίνει ήδη γνωστό, μεταξύ των προτάσεων που κατατέθηκαν από την ελληνική κυβέρνηση στην πλευρά των δανειστών περιλαμβάνεται και η επιβολή έκτακτης εισφοράς επί των κερδών των πλέον κερδοφόρων επιχειρήσεων, με στόχο την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Οι σχετικές πληροφορίες αναφέρουν ότι η εν λόγω πρόταση έχει αναθεωρηθεί και πλέον αφορά μεγαλύτερο εύρος εταιρειών. Συγκεκριμένα προβλέπεται η (οριζόντια) επιβολή έκτακτης εισφοράς 12% επί των κερδών (προ φόρου) σε όσες επιχειρήσεις εμφάνισαν ετήσια κέρδη άνω του 1 εκατ. ευρώ, ενώ οι υπολογισμοί από πλευράς των αρμόδιων υπηρεσιών φαίνεται ότι έγιναν με βάση τα μεγέθη ισολογισμών του 2013.
Προκειμένου να δοθεί μια εικόνα για τις επιχειρήσεις που θα αφορά η εν λόγω πρόταση, έγινε επεξεργασία των ισολογισμών που είναι καταχωρημένοι στη βάση δεδομένων της ICAP Group. Συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν οι κερδοφόρες εταιρείες που υπάγονται στη σχετική ρύθμιση, αρχικά βάσει των οικονομικών μεγεθών του έτους 2013 (τελευταίου έτους που είναι διαθέσιμοι οι ισολογισμοί), ώστε να εκτιμηθούν τα ποσά που θα κληθούν να καταβάλουν, η σύνθεση του δείγματος με βάση την κλαδική κατανομή κ.λπ.
Από τους πλήρως καταχωρημένους στη βάση δεδομένων ισολογισμούς του 2013 (υπάρχουν καταχωρημένοι 31.451 ισολογισμοί) προκύπτει ότι, αν η έκτακτη εισφορά αφορούσε αυτό το έτος, τότε συνολικά 893 εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων και τραπεζών-ασφαλειών, θα έπρεπε να πληρώσουν συνολικά 1,2 δισ. ευρώ, η κατανομή των οποίων με βάση τα δηλωθέντα κέρδη έχει ως εξής:
Τα δηλωθέντα κέρδη (προ φόρου) των επιχειρήσεων αυτών ανέρχονται συνολικά σε 9,7 δισ. ευρώ, ωστόσο μόνο οι δέκα επιχειρήσεις με τα υψηλότερα κέρδη καλύπτουν το 57,2% του συνόλου κερδών των 893 εταιρειών, εξ αυτών δε οι δύο μόνο κορυφαίες εταιρείες (τράπεζες) που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη κερδοφορία καλύπτουν μόνες τους το 40,4% των συνολικών κερδών του δείγματος.
Η μερίδα του λέοντος πάει σε 34 επιχειρήσεις
Οι υπολογιζόμενες εισφορές ανέρχονται λοιπόν σε 1,2 δισ. ευρώ (με βάση τα κέρδη του έτους 2013). Από αυτές τη μερίδα του λέοντος, συγκεκριμένα 808,4 εκατ. ευρώ ή το 69,2% του συνόλου, καλείται να καταβάλει η (ολιγάριθμη) ομάδα των 34 εταιρειών, καθεμία εκ των οποίων εμφάνισε κέρδη προ φόρου που υπερβαίνουν τα 25 εκατ. ευρώ.
Σχετικά με την κλαδική σύνθεση του δείγματος, ο βιομηχανικός τομέας (227 εταιρείες) καλύπτει το 25%, ο εμπορικός το 29%, ενώ το υπόλοιπο αφορά γενικά επιχειρήσεις του ευρύτερου τομέα παροχής υπηρεσιών (συμπεριλαμβανομένων τραπεζών – ασφαλειών), όπου ξεχωρίζει η κατηγορία «λοιπές υπηρεσίες», η οποία καλύπτει το 35%. Οσον αφορά στις εισφορές, η κατηγορία των τραπεζών, παρότι αφορά μόνο 7 επιχειρήσεις (ουσιαστικά οι δύο εξ αυτών είχαν υψηλή κερδοφορία), αντιστοιχεί σχεδόν στο 41% των συνολικών εισφορών. Οι εμπορικές και βιομηχανικές εταιρείες καλύπτουν μερίδια 15,6% και 10,3% των συνολικών εισφορών αντίστοιχα, ενώ το υπόλοιπο κατανέμεται σε επιχειρήσεις και φορείς με διάφορες δραστηριότητες του τομέα υπηρεσιών.
Προκειμένου να υπάρξει πιο σαφής εικόνα, πραγματοποιήσαμε επιπρόσθετη ανάλυση βάσει των οικονομικών μεγεθών του έτους 2014. Στην παρούσα φάση στη βάση δεδομένων είναι καταχωρημένοι 3.849 ισολογισμοί εταιρειών για τη χρήση του 2014, γεγονός που σημαίνει ότι μεγάλο μέρος αυτών δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί. Ωστόσο, έχουν ήδη δημοσιευτεί και καταχωρηθεί οι ισολογισμοί όλων των εισηγμένων εταιρειών του Χρηματιστηρίου, καθώς και αρκετών μεγάλων κερδοφόρων επιχειρήσεων. Από τους καταχωρημένους ισολογισμούς για τη χρήση του 2014 φαίνεται ότι το κριτήριο για την επιβολή της έκτακτης εισφοράς καλύπτουν (προς το παρόν) 372 εταιρείες (εκ των οποίων οι 54 είναι εισηγμένες). Η κατανομή των εταιρειών έχει ως εξής:
Τα δηλωθέντα κέρδη (προ φόρου) των επιχειρήσεων αυτών ανέρχονται συνολικά σε 3,7 δισ. ευρώ, ενώ οι δέκα επιχειρήσεις με τα υψηλότερα κέρδη καλύπτουν το 40% του συνόλου κερδών των 372 εταιρειών.
Αξίζει να επισημανθεί ότι το 2014 στην ομάδα των κερδοφόρων εταιρειών στις οποίες προτείνεται να επιβληθεί έκτακτη εισφορά δεν υφίσταται ουσιαστικά συμμετοχή τραπεζών, παρότι το 2013 η πλειοψηφία των κερδών του αντίστοιχου δείγματος εταιρειών προερχόταν από τράπεζες.
Συγκεκριμένα, με βάση τα δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία των επιχειρήσεων προκύπτει ότι το 2014 και οι τέσσερις μεγάλες συστημικές τράπεζες (Εθνική, Αlpha Bank, Πειραιώς και Eurobank) παρουσιάζουν αρνητικά αποτελέσματα, αθροίζοντας ζημίες συνολικά ύψους 8,1 δισ., σε αντίθεση με το προηγούμενο έτος, όπου οι δύο εξ αυτών εμφάνισαν υψηλή κερδοφορία.
Οι κατηγορίες των εταιρειών
Περαιτέρω, οι υπολογιζόμενες εισφορές ανέρχονται σε περίπου 448 εκατ. ευρώ (βάσει κερδών έτους 2014).
Από αυτές το μεγαλύτερο μερίδιο, και συγκεκριμένα περίπου 271 εκατ. ή το 60,5% του συνόλου, αντιστοιχεί στην ομάδα των 26 εταιρειών, καθεμία εκ των οποίων εμφάνισε κέρδη προ φόρου που υπερβαίνουν τα 25 εκατ. ευρώ.
Σχετικά με την κλαδική σύνθεση του δείγματος, ο βιομηχανικός τομέας (116 εταιρείες) καλύπτει το 31%, ο εμπορικός (108 εταιρείες) το 29%, ενώ το υπόλοιπο αφορά γενικά επιχειρήσεις του ευρύτερου τομέα παροχής υπηρεσιών, όπου ξεχωρίζει η κατηγορία «λοιπές υπηρεσίες», η οποία καλύπτει το 30%.
Οσον αφορά στην κλαδική κατανομή των εισφορών, τη μερίδα του λέοντος και συγκεκριμένα περίπου 175 εκατ. ευρώ ή το 39% αντιστοιχεί σε επιχειρήσεις και φορείς του τομέα παροχής υπηρεσιών (εκτός ενέργειας, νερού και τηλεπικοινωνιών), ενώ το μερίδιο των βιομηχανικών επιχειρήσεων ανέρχεται σε 23% και των εμπορικών σε 16%.
«Αδικο να πληρώνει πάντα το μάρμαρο ο ιδιωτικός τομέας»
O Νικήτας Κωνσταντέλλος, διευθύνων σύμβουλος της ICAP Group, δήλωσε σχετικά:
«Η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για το μέλλον της χώρας. Οι ατελέσφορες διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και των εταίρων της εντείνουν συνεχώς την τεράστια αβεβαιότητα, με σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα. Οι ασφυκτικές πιέσεις για αύξηση των δημοσίων εσόδων έχουν ως αποτέλεσμα να διαμορφώνονται συνεχώς δυσμενέστερες προτάσεις για τον επιχειρηματικό τομέα. Πιστεύουμε όμως ότι το να επιλέγεται πάντα ο ιδιωτικός τομέας να πληρώνει αυτός κυρίως το μάρμαρο είναι και άδικο και καταστροφικό.
Σίγουρα, λοιπόν, τόσο δυσβάσταχτα πρόσθετα βάρη, και μάλιστα εκ των υστέρων για κλεισμένη χρήση, δεν βοηθούν την ανάπτυξη της υγιούς επιχειρηματικότητας. Ασφαλώς προς το συμφέρον όλων είναι να υπάρξει βιώσιμη λύση με σκοπό να εκλείψουν οι σοβαροί κίνδυνοι που απειλούν σήμερα την οικονομία και τη χώρα συνολικά. Παράλληλα, είναι θέμα ύψιστης προτεραιότητας η εδραίωση ομαλών συνθηκών λειτουργίας χωρίς αιφνιδιασμούς και κυρίως η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και της ρευστότητας στην αγορά, ώστε να είναι δυνατή η επάνοδος σε ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας και της χώρας συνολικά.
Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κερδοφορία των επιχειρήσεων έχει υποχωρήσει δραστικά μετά από έξι χρόνια συνεχούς ύφεσης και συνεπώς οι προτάσεις για επιπρόσθετη φορολόγηση των κερδών θα έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων και στην προσέλκυση επενδύσεων».