του Παναγιώτη Μπουσμπουρέλη
Οι αναλύσεις των αμερικανικών οίκων, και δη της Goldman, η οποία προέβλεψε ότι δεν θα υπήρχε συμφωνία μέχρι τις 30 Ιουνίου, προσπαθούν να ανιχνεύσουν πώς διαμορφώνεται μια γκρίζα περιοχή στην οποία η Ελλάδα θα έχει μεν αθετήσει τις υποχρεώσεις της, δεν θα έχει φύγει όμως από το ευρώ, ενώ οι διαπραγματεύσεις μπορεί να συνεχίζονται.
Εκτιμά ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα εκδοθούν τα IOU, δηλαδή οι διατακτικές, για να μπορεί το Δημόσιο να καλύψει υποχρεώσεις προς το εσωτερικό, όπως μισθούς δημοσίων υπαλλήλων και συντάξεις. Αντίστοιχη εκτίμηση κάνει και η ανάλυση της JP Morgan.
Η ανάλυση αυτή εκτιμά ότι τους επόμενους μήνες οι εντάσεις που υπάρχουν σε οικονομικό, πολιτικό και χρηματοοικονομικό πεδίο θα συνεχιστούν. Ωστόσο αυτές θα τεθούν υπό έλεγχο ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ευρωπαίων και της ελληνικής πλευράς. Οι πρώτοι, όπως εκτιμά η Goldman, θα φοβηθούν εν μέρει τα αποτελέσματα μιας ανεξέλεγκτης ελληνικής χρεοκοπίας, όμως από την άλλη πλευρά θα εναντιωθούν και σε νέες βοήθειες, εξαιτίας των όποιων επιβαρύνσεων έχουν ήδη υποστεί.
Ακόμα κι αν οι διαφορές αποδειχτούν αγεφύρωτες, η ελληνική πλευρά, η οποία δεν αποκλείεται να έχει στο μεταξύ νέα κυβέρνηση, δεν φαίνεται διατεθειμένη να εκδώσει νέο νόμισμα με παράλληλη έξοδο από το ευρώ. Η εισαγωγή νέου νομίσματος μέσω έκδοσης τραπεζογραμματίων θα δημιουργήσει ένα μέσο συναλλαγών που δεν θα είναι αποδεκτό από τους εμπορικούς εταίρους, ούτε στις συναλλαγές του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.
Τα αποτελέσματα από τη χρήση ενός νέου νομίσματος θα είναι ασύμμετρα σε σχέση με τις υποχρεώσεις σε ευρώ και εφόσον τελικά χαθεί το πρωτογενές πλεόνασμα η κυβέρνηση θα αναγκάζεται να κόψει χρήμα για να χρηματοδοτήσει την κάλυψη αναγκών απογειώνοντας τον πληθωρισμό. Η ταχύτατη υποτίμηση ενός νέου νομίσματος θα ενισχύσει μεν την ανταγωνιστικότητα, ο υπερπληθωρισμός όμως εξαιτίας της ανόδου των τιμών των εισαγομένων θα οδηγήσει σε αδιέξοδο.
Το Δημόσιο, αν δεν πληρώσει τους πιστωτές, δεν θα μπορέσει να αποφύγει τις μακροχρόνιες διεκδικήσεις εξαιτίας των ομολόγων του διεθνούς δικαίου. Η ελληνική κυβέρνηση θα έχει να αντιμετωπίσει άμεσα μια μείωση της εγχώριας ζήτησης, μεγαλύτερης από το 2011 και το 2012. Ετσι με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε ισορροπία η ελληνική πλευρά θα αφήσει απλήρωτες τις εξωτερικές της υποχρεώσεις και θα δώσει μάχη για να καλύψει ό,τι μπορεί στο εσωτερικό.
Καθοριστικός θα είναι ο ρόλος της ΕΚΤ για το κατά πόσο θα συνεχίσει να παρέχει ομπρέλα ασφαλείας στις ελληνικές τράπεζες παρά το γεγονός ότι το Ελληνικό Δημόσιο θα έχει κατ’ ουσία χρεοκοπήσει. Ευρωπαϊκές τράπεζες μπορεί να ανοίξουν παραρτήματα στην Ελλάδα εκ νέου για να καλύψουν τις ανάγκες τραπεζικών εργασιών.
Η χρήση του ευρώ θα παραμείνει ως βασικό συναλλακτικό μέσο, την ώρα που μπορεί διαμέσου των διατακτικών να υπάρχουν παράλληλα νομίσματα, όπως συμβαίνει σε οικονομίες όπως αυτές του Μαυροβουνίου ή του Κοσόβου. Πάντως, η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν προϋποθέτει έξοδο της χώρας από το ευρώ, καταλήγει η έκθεση.