O Ντέιβιντ Μόγιες ήταν καταδικασμένος από την αρχή…Τουλάχιστον, έτσι ερμηνεύει ο ιστότοπος Quartz την απόλυση του προπονητή της Manchester United μόλις 10 μήνες μετά την ανάληψή των καθηκόντων του, καθώς η βρετανική ομάδα ποδοσφαίρου σημειώνει τις χειρότερες επιδόσεις των τελευταίων 20 ετών.
Η Manchester United είναι η πιο πετυχημένη ομάδα επαγγελματικού ποδοσφαίρου στην Αγγλία, έχοντας στο ενεργητικό της 20 εγχώρια πρωταθλήματα. Ο προκάτοχος του Μόγιες, Σερ Αλεξ Φέργκιουσον κέρδισε 13 από αυτούς τους τίλους, συμπεριλαμβανομένου του περσινού πρωταθλήματος.
Ο Φέργκιουσον ήταν προπονητής της ομάδας για 27 χρόνια. Εάν αυτό το διάστημα ήταν CEO σε κάποια εταιρεία, θα κατείχε μία από τις πρώτες θέσεις στον κατάλογο με τους μακροβιότερους διευθύνοντες συμβούλους εταιρειών του S&P, μαζί με τους Γουόρεν Μπάφετ και Λάρι Ελισον.
Η διαδοχή ενός CEO με μακρά θητεία
Οπως αναφέρει ο ιστότοπος, η διαδοχή ενός CEO αποτελεί ούτως ή άλλως ένα ακανθώδες ζήτημα, πόσο μάλλον όταν πρέπει να αντικαταστήσεις ένα αφεντικό με μακρόχρονη θητεία είτε πρόκειται για διακεκριμένη ποδοσφαιρική ομάδα είτε για το διοικητικό συμβούλιο εταιρείας. Και ως εισηγμένη πολυεθνική εταιρεία στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης με έσοδα που ξεπερνούν τα 600 εκατομμύρια δολάρια, η Manchester United θεωρείται τόσο επιχείρηση όσο και ομάδα ποδοσφαίρου.
Οι μελέτες σχετικά με τη θητεία των CEO δείχνουν ότι η κερδοφορία μιας εταιρείας πλήττεται σε γενικές γραμμές όταν αντικαθίσταται σε πολύ σύντομο- αλλά και σε πολύ μακρύ- χρονικό διάστημα το αφεντικό της. Μελέτη για τις αμερικανικές εταιρείες έδειξε ότι το ιδανικό όριο για τη θητεία ενός CEO είναι τα 15 χρόνια, με γνώμονα τη κερδοφορία που παρουσιάζει η εταιρεία τρία χρόνια μετά την αποχώρησή του. Ο μέσος όρος θητείας ενός CEO σε εταιρείες του S&P 500 είναι γύρω στα 10 χρόνια.
Από τον Steve Ballmer της Microsoft έως τον Tim Cook της Apple, ελάχιστοι κατάφεραν να διατηρήσουν την επιτυχία των προκατόχων τους όταν οι τελευταίοι είχαν μακρά θητεία στη συγκεκριμένη θέση. “Μπορούν μόνο να τα πάνε χειρότερα”, λέει χαρακτηριστικά ο Τζον Πάρκις, επικεφαλής της Veni Partners, εταιρεία στρατολόγησης στελεχών με έδρα το Λονδίνο. Κι αυτό γιατί τα συντηρητικά διοικητικά συμβούλια συνήθως ζητούν από τα νέα αφεντικά να κάνουν λίγο πολύ τα ίδια, αν και είναι αδύνατον να πετύχουν τον ίδιο συνδυασμό τύχης και δεξιοτήτων που κράτησαν τους προκατόχους τους στην κορυφή για τόσο μεγάλο διάστημα.
Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται τόλμη. Ο νέος CEO θα πρέπει να έχει τολμηρό όραμα και ενδεχομένως να κινείται αρκετά μακριά από το…μονοπάτι που ακολουθεί η εταιρεία.
Πρέπει να ξέρουν πότε να πουν αντίο
Τα αφεντικά με μακρά θητεία ξέρουν επίσης πότε η δυναμική της αγοράς σταματάει να τους ευνοεί και πρέπει να πουν “αντίο”.
Ο Φέργκιουσον επωφελήθηκε από την οικονομική παντοδυναμία της Manchester United, που της επέτρεπε να αγοράζει τους πιο ακριβούς παίκτες στον κόσμο. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει πλέον. Οι δισεκατομμυριούχοι, που αγοράζουν ποδοσφαιρικές ομάδες στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, έχουν περιορίσει το συγκεκριμένο πλεονέκτημα της βρετανικής ομάδας.
Ο Φέργκιουσον πέρα ότι επιβάρυνε το διάδοχό του με το δύσκολο έργο της αναδιάρθρωση της ομάδας, είναι πλέον διευθυντής της Μanchester United, γεγονός που του διασφαλίζει το δικαίωμα να έχει τον τελευταίο λόγο για το ποιος θα αναλάβει τη θέση που κατείχε επί τρεις δεκαετίες. Μία πρακτική που οι ειδικοί στη διακυβέρνηση εταιρειών δεν εγκρίνουν.
Οσο πετυχημένοι και να είναι, οι CΕΟ με μακρόχρονη θητεία δεν θα έπρεπε να επιτρέπουν στους διευθυντές (ή τους μετόχους) να νίπτουν τας χείρας τους. Κάθε χρόνο που περνάει, οι διευθυντές θα πρέπει να εξετάζουν πιθανές υποψηφιότητες για τη διαδοχή του CEO που κοντεύει να βγάλει…ρίζες στην καρέκλα του.
Θέλει αρετή και τόλμη η διαδοχή
Οι ειδικοί επισημαίνουν ακόμη ότι ύστερα από μακρά θητεία ενός πετυχημένου διευθύνοντος συμβούλου, το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να τον αντικαθιστά με έναν εξίσου τολμηρό μάνατζερ, ο οποίος θα έχει το ελεύθερο να “τρέξει” την εταιρεία προς νέα κατεύθυνση. Ο λόγος είναι απλός: Οι συνθήκες, που επέτρεψαν σε έναν CEO να διατηρήσει τη θέση του για δεκαετίες, αλλάζουν μετά την αποχώρησή του. Ετσι, η δραστική αλλαγή δεν θεωρείται απλώς μία καλή ιδέα, αλλά κρίνεται απαραίτητη.
Ως ο προπονητής ο Φέργκιουσον ήταν γνωστός για τη ψυχρότητα που επιδείκνυε απέναντι στους παίκτες. Πούλησε αρκετούς σταρ στο αποκορύφωμα της καριέρας τους (όπως τον Ντέιβιντ Μπέκαμ) για να επενδύσει τα έσοδα σε άγνωστα και πολλά υποσχόμενα ταλέντα. Το αποτέλεσμα τον δικαίωνε πάντα.
Το περίεργο είναι ότι όταν ήρθε η ώρα να αντικατασταθεί ο ίδιος, το διοικητικό συμβούλιο αγνόησε την πάγια πετυχημένη στρατηγική του πολυετούς μάνατζερ, επιλέγοντας έναν διάδοχο κατ’ εικόνα και ομοίωση του.
Πάθημα που θα πρέπει να γίνει μάθημα σε όλες τις εταιρείες με “αιωνόβιους” CEO.