Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Ηταν μια εταιρεία σε περιδίνηση. Ενα γκρουπ του οποίου ο οικογενειακός χαρακτήρας είχε καταστεί βρόχος και οι ενδοεταιρικές σχέσεις καθόριζαν με τρόπο αρνητικό τις εξελίξεις. Που το μάνατζμεντ ήταν παλαιικό και όλα έδειχναν ότι οι μέρες όχι μόνο ήταν δύσκολες αλλά μάλλον μετρημένες για την Elbisco, το πάλαι ποτέ καμάρι της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων, με τη διεθνή δραστηριότητα και την υπογραφή ενός πανίσχυρου αλλά αποσυρμένου σήμερα βιομηχάνου: του Κυριάκου Φιλίππου.
Για όσους δε θεωρούν σήμερα τα παραπάνω υπερβολικά, να θυμίσουμε πως περίπου το 2011 ήταν που η ΕΛΓΕΚΑ του κ. Αλέξανδρου Κατσιώτη, κάτω από το βάρος των υποχρεώσεων και της διαχείρισης της Elbisco, προετοιμαζόταν εντατικά για την εξαγορά της τελευταίας σε ένα deal που ακυρώθηκε σχεδόν την τελευταία στιγμή. Ο καιρός από τότε πέρασε και θα περίμενε κανείς πως η Elbisco υπό το βάρος της δομικής οικονομικής κρίσης που εξελίχθηκε σε καταναλωτική θα βυθιζόταν ακόμα παραπάνω. Κι όμως, αυτή τη στιγμή η βιομηχανία του κ. Φιλίππου, την οποία εδώ και μερικά χρόνια εποπτεύει ο γαμπρός του, εφοπλιστής Ιωάννης Κουμάνταρος, αποδεικνύεται εκτός από ανθεκτική και σε φάση ανάπτυξης.
Το turnaround story
Δεν είναι τυχαίο πως αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη το τριετές επενδυτικό πλάνο του ομίλου, ύψους 17 εκατ. ευρώ. Ενα σχέδιο που ήρθε σε αντίθεση με τις σκέψεις περί πώλησης ή ακόμα και συρρίκνωσης της βιομηχανίας και το οποίο αφορά στα δύο εργοστάσια της εταιρείας, στο Πικέρμι και στη Χαλκίδα. Οι επενδύσεις αφορούν τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων και τη δημιουργία νέων γραμμών παραγωγής με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας των μονάδων, αλλά και την ανάπτυξη νέων προϊόντων με υψηλή προστιθέμενη αξία για τους καταναλωτές, εντός και εκτός Ελλάδας. Δηλαδή η Elbisco περνάει σε καινούρια φάση και αντί να μελετά συρρίκνωση δράσεων οδηγείται σε αύξηση της παραγωγής λόγω προσδοκίας καλύτερων ακόμα πωλήσεων, μετά από μια μακρά περίοδο διαρκούς οπισθοχώρησης.
Θα πρέπει να σημειώσουμε πως ήδη, ως μέρος του προγράμματος, έχει ολοκληρωθεί έργο ύψους 5 εκατ. ευρώ για τη λειτουργία νέας υπερσύγχρονης γραμμής ψωμιού στο εργοστάσιο του Πικερμίου, ενώ ολοκληρώνεται επένδυση ύψους 3,6 εκατ. ευρώ για τη λειτουργία γραμμής παραγωγής σνακ στο εργοστάσιο της Χαλκίδας. Σήμερα, η Elbisco παράγει το 99,5% των προϊόντων της στην Ελλάδα όταν άλλες βιομηχανίες -πολύ υγιέστερες- φεύγουν εκτός συνόρων, ενώ εξάγει σε περισσότερους από 20 διεθνείς προορισμούς, κάτι που ήταν και το αρχικό όραμα του δημιουργού της κ. Φιλίππου.
Στο ίδιο ακριβώς πλαίσιο και εντός ενός προγράμματος αναδιοργάνωσης, η εταιρεία κάτω από πιεστικές συνθήκες όπως διαμορφώνονται από την κρίση απασχολεί συνολικά 780 εργαζομένους, ενώ το 2013 αύξησε την εργατική της δύναμη κατά 10% σε μια σπάνια κίνηση εντός της υφεσιακής πορείας της αγοράς. Κι όλα αυτά ενώ η διοίκηση του ομίλου είχε προβεί σε απολύσεις και πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου πριν από λίγα χρόνια. Ενα πρόγραμμα που δημιούργησε εντάσεις, όμως αποδείχτηκε -όπως φαίνεται εκ του αποτελέσματος- χρήσιμο τελικά για να βγει η εταιρεία στη νέα εποχή. Μ’ αυτά και μ’ αυτά, το 2013 ο κύκλος εργασιών της Elbisco έφτασε τα 100 εκατ. ευρώ, ενώ πληροφορίες αναφέρονται σε αυξητική πορεία στο τέλος του 2014.
Ποιοι όμως οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτές τις εξελίξεις; Είναι αλήθεια ότι η Elbisco για μεγάλο χρονικό διάστημα έμοιαζε με ακυβέρνητο καράβι. Η κατάσταση της υγείας του ιδρυτή της Κυριάκου Φιλίππου και η διοικητική αστοχία των παιδιών του οδηγούσαν νομοτελειακά την εταιρεία σε επικίνδυνα μονοπάτια. Η λύση τελικά ήρθε από την κόρη του βιομηχάνου Ελενα και από τον σύζυγό της, κατοικοεδρεύοντα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, εφοπλιστή Ιωάννη Κουμάνταρο. Αυτός υπήρξε ο αρχιτέκτονας της σωτηρίας της βιομηχανίας και ο άνθρωπος που απέτρεψε την τελική πώλησή της σε άλλες επιχειρηματικές δυνάμεις.
Ο κ. Κουμάνταρος χάρη στο προσωπικό του δίκτυο γνωριμιών εξασφάλισε ανοχή από τις τράπεζες, ενώ δεν δίστασε να κάνει ανανέωση, εκσυγχρονισμό αλλά και περικοπές όπου κρίθηκε αναγκαίο. Στην πορεία και περί το 2013, ο κ. Κουμάνταρος για οικογενειακούς λόγους εγκατέλειψε την «πρώτη θέση» των εξελίξεων ενώ η σύζυγός του Ελενα τοποθετήθηκε αντιπρόεδρος. Ωστόσο, όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και καταστάσεις κάνουν λόγο για την καθοριστική επίδρασή του στην καθημερινότητα του ομίλου, αλλά και για πρόσωπα που τοποθετήθηκαν επί των ημερών του και βοήθησαν τη βιομηχανία.
το 2013 ο κύκλος εργασιών της Elbisco έφτασε τα 100 εκατ. ευρώ, ενώ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ αυξητική πορεία στο τέλος του 2014
Οι θυσίες των εργαζομένων
Μελανό σημείο της όλης προσπάθειας υπήρξε το γεγονός ότι σε μεγάλο βαθμό η Elbisco -εκτός του λανσαρίσματος νέων ειδών και του ανοίγματος διεθνών αγορών- χρησιμοποίησε ευρέως και ένα άλλο όπλο που της έδινε πλέον ο νόμος, αυτό της ανατροπής των εργασιακών και μισθολογικών σχέσεων, μειώνοντας σημαντικά τους μισθούς του προσωπικού και χρησιμοποιώντας κάθε ευνοϊκή για την εργοδοσία παρέμβαση που τα μνημόνια επέβαλαν.
Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν ότι η ανάκαμψη του ομίλου οφείλεται στην πίεση που (νομίμως) ασκήθηκε στα δικαιώματα των απασχολούμενων στην επιχείρηση. Οι υπερασπιστές των ιδιοκτητών του γκρουπ, πάντως, αναφέρουν ότι μέσω αυτών των «απαραίτητων» -όπως τις χαρακτηρίζουν- θυσιών επιτεύχθηκε το να μην κλείσει η εταιρεία και σήμερα να υπάρχει δουλειά για τόσο μεγάλο εργατικό δυναμικό.