Το Δουβλίνο θωρακίζεται για να υποδεχθεί περίπου 50 ηγέτες, αλλά το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στους αστυνομικούς που έχουν κατακλύσει την ιρλανδική πρωτεύουσα. Πίσω από τα πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας, με περισσότερους από 5.000 αστυνομικούς, επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες και ελεύθερους σκοπευτές στον σχεδιασμό, εξελίσσεται ένα διπλωματικό παρασκήνιο με έντονο ελληνικό ενδιαφέρον.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζει ένα στοχευμένο «ευχαριστώ» στους Ευρωπαίους εταίρους, την ώρα που η Άγκυρα φαίνεται να επιλέγει χαμηλή εκπροσώπηση, με τις διεκδικήσεις της από τη Λιβύη έως την Κάσο να βρίσκονται ξανά στο προσκήνιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, ο πρωθυπουργός προτίθεται να ευχαριστήσει τους 26 Ευρωπαίους εταίρους για τη στήριξή τους απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ όλα δείχνουν ότι ούτε ο Ταγίπ Ερντογάν ούτε ο Χακάν Φιντάν θα βρεθούν στο Δουβλίνο. Η σύμπτωση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς, την ίδια ώρα, το γαλλικό Abeille Marengo έχει αποπλεύσει για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, παρά τις τουρκικές αμφισβητήσεις.
Η Αθήνα δεν βγάζει την Άγκυρα από το ραντάρ της, ούτε υποτιμά όσα συμβαίνουν στην Κάσο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη μιλήσει καθαρά για τις ελληνικές θέσεις, τόσο από το βήμα του ΟΗΕ όσο και πιο πρόσφατα στο Greece Talks του «Πρώτου Θέματος» και του Travel.gr, όπου υπενθύμισε την αντίδραση της χώρας το 2020. Στο Δουβλίνο, όμως, δεν πηγαίνει μόνο για να μιλήσει για την Τουρκία. Η Ελλάδα έχει λόγο και προτάσεις για τα μεγάλα ζητήματα της Ευρώπης, από την οικονομία και την ενέργεια έως την τεχνολογία, και ο πρωθυπουργός θέλει να αξιοποιήσει την παρουσία του και σε αυτά τα μέτωπα.
Το τουρκικό παρασκήνιο
Το επίπεδο εκπροσώπησης της Τουρκίας είναι ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της σημερινής Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας.
Ο Ταγίπ Ερντογάν πιθανότατα δεν θα βρεθεί στην ιρλανδική πρωτεύουσα, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αναμένεται ούτε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Το όνομα που προκύπτει για την τουρκική εκπροσώπηση είναι εκείνο του Φεριντούν Σινιρλίογλου, του έμπειρου Τούρκου διπλωμάτη που σήμερα είναι γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ.
Εάν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες, η Άγκυρα θα έχει επιλέξει χαμηλό επίπεδο πολιτικής παρουσίας σε μια συνάντηση που πραγματοποιείται με τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκονται ξανά κάτω από τους ευρωπαϊκούς προβολείς.
Για την Αθήνα, η συγκυρία προσφέρει την ευκαιρία να αναδειχθεί η πρόσφατη ευρωπαϊκή στήριξη στο ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επαναλάβει ότι η συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης δεν παράγει έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες, μια θέση στην οποία η ελληνική διπλωματία αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Το «ευχαριστώ» που σχεδιάζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο πλαίσιο της αυριανής άτυπης Συνόδου των 27 έρχεται να αναγνωρίσει ακριβώς αυτή τη στήριξη. Χωρίς υψηλούς τόνους και χωρίς να επιδιώκει νέο γύρο αντιπαράθεσης με την Τουρκία, ο πρωθυπουργός θέλει να κρατήσει ενεργό ένα σημαντικό διπλωματικό κεκτημένο.
Άλλωστε, στο Greece Talks είχε ήδη ξεκαθαρίσει ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της, υπενθυμίζοντας όσα έγιναν το 2020. Απέναντι, μάλιστα, στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», είχε αντιτάξει ότι «η γεωγραφία δεν αλλάζει». Με αυτή τη γραμμή, η Αθήνα παραμένει σε εγρήγορση, χωρίς να αφήνει τις τουρκικές κινήσεις να καθορίζουν κάθε διεθνή της πρωτοβουλία.
Η ώρα της Κάσου
Το επόμενο τεστ για την Αθήνα, πάντως, δεν θα δοθεί σε κάποια αίθουσα του Δουβλίνου, αλλά στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κάσου.
Το γαλλικό Abeille Marengo έχει αποπλεύσει από το Ηράκλειο και προχωρά με βάση τον ελληνικό και κυπριακό σχεδιασμό για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η αποτελεσματικότερη απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις είναι όσα συμβαίνουν ήδη στη θάλασσα.
Αρμόδιες πηγές υποβαθμίζουν τη σημασία της τελευταίας τουρκικής NAVTEX, επισημαίνοντας ότι εκδόθηκε αφού είχε γίνει γνωστή η πορεία του γαλλικού πλοίου. Όπως εξηγούν, η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανίσει ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται με τη συγκατάθεσή της, παρότι άδεια ζητήθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Οι δύο χώρες έχουν απαντήσει στις τουρκικές αξιώσεις και με δικές τους αντι-NAVTEX, ενώ η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι ακόμη και η γαλλική επικοινωνία με την Τουρκία είχε μόνο ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστούσε αίτημα αδειοδότησης.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν η Άγκυρα θα περιοριστεί στον πόλεμο των ναυτικών αναγγελιών ή θα επιχειρήσει να μεταφέρει την αμφισβήτηση και στο πεδίο.
Το καλώδιο, πάντως, δεν είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο την Αθήνα και τη Λευκωσία. Πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος, με χρηματοδότηση άνω των 600 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους και σημαντική γαλλική συμμετοχή. Αυτή η διάσταση προσφέρει στην ελληνική πλευρά ένα επιπλέον διπλωματικό επιχείρημα, χωρίς το έργο να αποτελεί θέμα της επίσημης ατζέντας των Συνόδων στο Δουβλίνο.
Πρωτοφανής συναγερμός
Στην ιρλανδική πρωτεύουσα, την ίδια ώρα, η μεγαλύτερη αστυνομική επιχείρηση στην ιστορία της χώρας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με την πόλη να θυμίζει φρούριο.
Περισσότεροι από 5.000 αστυνομικοί συμμετέχουν στην κινητοποίηση, ενώ καθημερινά βρίσκονται επί ποδός πάνω από 500 ένοπλοι αστυνομικοί ειδικών μονάδων και άλλοι τόσοι της δημόσιας τάξης.
Στον σχεδιασμό συμμετέχουν οι ιρλανδικές ένοπλες δυνάμεις και η επίλεκτη Army Ranger Wing, μονάδα ειδικών επιχειρήσεων με δυνατότητες αντιμετώπισης σοβαρών απειλών και ανάπτυξης ελεύθερων σκοπευτών.
Οι αρχές βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή και για το ενδεχόμενο υβριδικών απειλών, ενώ έχουν επιστρατευθεί ειδικά συστήματα εντοπισμού και αντιμετώπισης drones. Εκτεταμένοι αποκλεισμοί δρόμων, αυστηροί έλεγχοι και περιορισμοί στις μετακινήσεις έχουν αλλάξει την καθημερινότητα της πόλης.
Ενδεικτικό των μέτρων είναι ότι ακόμη και οι διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι που διαμένουν σε ξενοδοχεία λίγες εκατοντάδες μέτρα από το Convention Centre Dublin δεν μπορούν να μεταβούν απευθείας στον χώρο των εργασιών. Πρέπει πρώτα να κατευθυνθούν στο Croke Park, περίπου δύο χιλιόμετρα μακριά, να περάσουν από ειδικούς ελέγχους ασφαλείας και στη συνέχεια να επιστρέψουν στο συνεδριακό κέντρο με τα λεωφορεία των διοργανωτών.
Ο Ζελένσκι και η επιστολή Μελόνι
Στο ήδη βαρύ πρόγραμμα ασφαλείας προστίθεται και μια σημαντική διπλωματική εξέλιξη γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ αναμένεται να βρεθούν στο Δουβλίνο για συνάντηση με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αφού προηγουμένως πραγματοποιήσουν συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα.
Οι επαφές ακολουθούν τις διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Αμπού Ντάμπι μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με αμερικανική μεσολάβηση. Παρότι δεν υπήρξε ουσιαστική πρόοδος στα δυσκολότερα ζητήματα του πολέμου, οι συζητήσεις άνοιξαν τον δρόμο για νέα προσπάθεια ανταλλαγής αιχμαλώτων, με την Ουάσιγκτον να αναζητά περιθώρια προσέγγισης των δύο πλευρών.
Το ουκρανικό, ωστόσο, έχει προκαλέσει και κινητικότητα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Τζόρτζια Μελόνι να ανοίγει τη συζήτηση για το ποιος τελικά θα εκπροσωπεί την Ευρώπη στις διαπραγματεύσεις.
Με επιστολή της προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζητά να σταματήσουν οι παράλληλες και ασυντόνιστες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, προειδοποιώντας ότι η ΕΕ κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο των αποφάσεων για έναν πόλεμο που επηρεάζει άμεσα την ασφάλειά της.
Η Μελόνι ζητά το ζήτημα να συζητηθεί στην αυριανή άτυπη Σύνοδο, ώστε οι Ευρωπαίοι να μπορέσουν να καταλήξουν τον Δεκέμβριο σε απόφαση για το πρόσωπο που θα τους εκπροσωπεί στις διαπραγματεύσεις και την εντολή που θα αναλάβει.
Έτσι, την ώρα που οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ αναζητούν διέξοδο μέσα από τις επαφές τους με Μόσχα και Κίεβο, στο Δουβλίνο ανοίγει και μια παράλληλη συζήτηση για τον ρόλο που θα έχει η Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η ελληνική ατζέντα
Πέρα από το διπλωματικό παρασκήνιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει σήμερα στην 9η Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, όπου θα συμπροεδρεύσει σε συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία, τις διασυνδέσεις και τις προσιτές τιμές ενέργειας.
Στο ίδιο πάνελ θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να δώσει έμφαση στην ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει ισχυρότερη οικονομία και μεγαλύτερη τεχνολογική αυτονομία, με περισσότερες επενδύσεις, λιγότερα εμπόδια για τις επιχειρήσεις και καλύτερη αξιοποίηση της καινοτομίας.
Στο ενεργειακό πεδίο θα επιμείνει στις προσιτές τιμές και στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, προβάλλοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου. Θα αναφερθεί επίσης στην ανάπτυξη νέων εμπορικών, ενεργειακών και ψηφιακών διαδρόμων, καθώς και στην ανάγκη προστασίας των θαλάσσιων οδών και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Το στοίχημα της ΤΝ
Αύριο, Παρασκευή, η άτυπη Σύνοδος των 27 θα επικεντρωθεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στο πώς η Ευρώπη μπορεί να διεκδικήσει ισχυρότερη θέση στον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό.
Στις συζητήσεις θα συμμετάσχουν προσωπικότητες του χώρου, όπως ο επικεφαλής της Mistral AI, Αρτούρ Μενς, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να εξετάζουν τις επενδύσεις και τις υποδομές που απαιτούνται, αλλά και τις επιπτώσεις της νέας τεχνολογίας στην κοινωνία και τη δημοκρατία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναφέρει την πρότασή του για ισχυρούς και δεσμευτικούς διεθνείς κανόνες στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, την οποία είχε παρουσιάσει και από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Η θέση του είναι ότι η αυτορρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών δεν αρκεί και ότι απαιτούνται ουσιαστικός έλεγχος και διεθνής συνεργασία, με ιδιαίτερη ευθύνη των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου αναπτύσσονται τα πλέον προηγμένα μοντέλα.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρωθυπουργός θα αναδείξει και τις ελληνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, με έμφαση στην απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών.