Αδειάζει η άμμος στην κλεψύδρα για τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης σχετικά με τη στήριξη των ενεργοβόρων βιομηχανιών, με το επιτελείο να αποδύεται σε έναν μαραθώνιο με ταχύτητες σπριντ τις τελευταίες ώρες, προκειμένου να «κλειδώσει» το τελικό πακέτο. Με δεδομένα τα ηχηρά καμπανάκια που εδώ και καιρό έχουν ηχήσει από την πλευρά των επιχειρήσεων, γνώμονας της παρέμβασης που επεξεργάζεται το αρμόδιο υπουργείο και θα εισηγηθεί στον πρωθυπουργό, είναι αφενός τα μέτρα να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του παραγωγικού ιστού, αφετέρου να μην προκαλέσουν αντιδράσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την οποία η διαπραγμάτευση παραμένει ανοιχτή.
Το παρασκήνιο
Η κυβέρνηση θέλει να ανακοινώσει ένα πλαίσιο μέτρων που θα συνδυάζει την πειθαρχία, με τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας. «Το παράθυρο είναι στενό και η ισορροπία λεπτή», παραδέχεται αρμόδιος παράγοντας που εμπλέκεται στις συζητήσεις. Κεντρικός στόχος, είναι ένα σχέδιο με μόνιμα χαρακτηριστικά σταθεροποίησης του ενεργειακού κόστους, ώστε να μην επαναληφθούν οι ακραίες διακυμάνσεις που δοκιμάζουν την ελληνική βιομηχανία.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η χρονική συγκυρία είναι ευαίσθητη. Στην ΕΕ, οι πιέσεις αυξάνονται για έναν κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης της βιομηχανίας, κάτι που στηρίζουν ανοιχτά η Γερμανία και η Ιταλία, ενώ άλλες χώρες ζητούν χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Το ζήτημα θα τεθεί στη σύνοδο κορυφής των «27», και σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Αθήνα επιδιώκει να εμφανιστεί με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στο τραπέζι.
Γι’ αυτό και το Μέγαρο Μαξίμου κρατά χαμηλούς τόνους μέχρι να ολοκληρωθούν οι τελικοί υπολογισμοί. Ένα σενάριο θέλει τον πρωθυπουργό να δώσει απόψε ένα πρώτο πολιτικό στίγμα κατά την εκδήλωση του υπουργείου Ανάπτυξης με θέμα τον «παραγωγικό μετασχηματισμό». Ωστόσο, το πιο πιθανό είναι το στίγμα να παρουσιαστεί αύριο, από τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με ένα διττό μήνυμα προς τις Βρυξέλλες, αλλά και προς την εγχώρια βιομηχανία. Πυρήνας των συζητήσεων αποτελεί ο μηχανισμός αντιστάθμισης του κόστους εκπομπών CO₂.
Η Ελλάδα διέθεσε το 2023 περίπου 287 εκατ. ευρώ για τις αποζημιώσεις των βιομηχανιών, ωστόσο από το 2027 —λόγω της μείωσης του εθνικού ανθρακικού αποτυπώματος— ο υπολογισμός της ενίσχυσης αλλάζει εις βάρος τους. Η Κομισιόν έχει ήδη ενημερώσει τα κράτη‑μέλη ότι ο συντελεστής θα μειωθεί, κάτι που για την Ελλάδα σημαίνει απώλεια δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Η Αθήνα προσπαθεί να αποσπάσει από τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες την έγκριση για μια πιο σταδιακή προσαρμογή, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική βιομηχανία —λόγω απολιγνιτοποίησης και ταχείας μετάβασης— δεν μπορεί να απορροφήσει μονομιάς το πρόσθετο κόστος.
Τα μέτρα
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις επαφές με τις Βρυξέλλες έχουν κατατεθεί τεκμηριωμένα στοιχεία για τον κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας και επιπτώσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ εξετάζεται η δυνατότητα συνάρτησης του νέου συντελεστή με τον ευρωπαϊκό δείκτη ενεργειακής έντασης — μια τεχνική φόρμουλα που, εφόσον γίνει αποδεκτή, θα περιορίσει τη μείωση της ενίσχυσης κάτω από το αρχικά προβλεπόμενο όριο.
Στους κεντρικούς άξονες των μέτρων είναι η στήριξη απέναντι στο κόστος CO₂, ώστε η αναμενόμενη μείωση της ενίσχυσης τα επόμενα χρόνια να μην φτάσει στα πιο επώδυνα επίπεδα που προβλέπει ο ευρωπαϊκός μηχανισμός. Ακόμη αξιοποίηση του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, το οποίο δίνει περιθώριο να στηριχθούν και οι μεσαίες βιομηχανίες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση.
Τέλος προώθηση σταθερών συμβολαίων ενέργειας για να περιοριστεί η αβεβαιότητα στο κόστος – ένα εργαλείο που σε άλλες χώρες έχει λειτουργήσει ως βασικό στήριγμα της βιομηχανίας. Παράλληλα, εξετάζεται η χρήση κονδυλίων από τα έσοδα των δημοπρασιών ρύπων για επενδύσεις εξοικονόμησης και ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ εντός βιομηχανικών εγκαταστάσεων, ώστε η στήριξη να μην εξαντλείται μόνο σε επιδοματική λογική.
Οι ευρωπαϊκές συζητήσεις
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες δείχνουν ότι η πίεση για ευρωπαϊκή απάντηση στο ενεργειακό κόστος εντείνεται, καθώς η τιμή του πετρελαίου με πιο πυκνή περιοδικότητα, συνεχίζει το ράλι της, πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και οι τιμές ρεύματος παραμένουν υψηλές σε όλη την Ευρώπη. Οι ηγέτες των κρατών‑μελών έχουν ζητήσει από την Κομισιόν να παρουσιάσει έως το καλοκαίρι νέες προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και για την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Για την Αθήνα, το διακύβευμα είναι διπλό: από τη μία πρέπει να αποδείξει ότι παραμένει αξιόπιστος εταίρος που σέβεται τους κανόνες, και από την άλλη να διεκδικήσει μεγαλύτερη ευελιξία για μια βιομηχανία που δοκιμάζεται από τη μείωση της ζήτησης και το αυξημένο κόστος ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Πυρηνική ενέργεια και μικροί αντιδραστήρες: Το μέλλον στην ενεργειακή στρατηγική για την Ευρώπη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα