Η ακρίβεια πιέζει, ο χειμώνας απειλεί με νέους λογαριασμούς και στο Μέγαρο Μαξίμου προετοιμάζουν ήδη την επόμενη γραμμή άμυνας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στέλνει διπλό μήνυμα: η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να στηρίξει ξανά νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά δεν πρόκειται να εξαντλήσει από τώρα τα δημοσιονομικά της πυρομαχικά. Και ενώ μπαίνουν στο τραπέζι οι επόμενες κινήσεις στα σούπερ μάρκετ και αναζητούνται νέα περιθώρια από την Ευρώπη, ο Πρωθυπουργός ανοίγει παράλληλα πολιτικό μέτωπο με όσους υπόσχονται εύκολες λύσεις.
Το επόμενο δίχτυ προστασίας αρχίζει ήδη να παίρνει μορφή. Η προετοιμασία για νέα φάση μειώσεων στα ράφια, οι διαθέσιμες εφεδρείες για την ενέργεια και η ευρωπαϊκή συζήτηση για μεγαλύτερη ευελιξία συνθέτουν τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν ληφθεί αποφάσεις για ένα νέο συνολικό πακέτο.
Το στίγμα έδωσε χθες από το Λαύριο ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, επισημαίνοντας ότι «η χώρα μας έχει τη δημοσιονομική δυνατότητα να μπορεί να στηρίζει τα ελληνικά νοικοκυριά», την ώρα που, όπως ανέφερε, όλες οι ευρωπαϊκές οικονομίες δοκιμάζονται από την παγκόσμια ακρίβεια.
«Ο κόσμος έχει προβλήματα, δεν κλείνουμε τα μάτια μας», πρόσθεσε, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες της καθημερινότητας, προτού στρέψει τα βέλη του προς όσους υπόσχονται λύσεις χωρίς να υπολογίζουν το κόστος τους.
Η επόμενη κίνηση στα σούπερ μάρκετ
Το πρώτο πεδίο προετοιμασίας είναι τα σούπερ μάρκετ, με την κυβέρνηση να επιδιώκει νέα συγκράτηση των τιμών στα τρόφιμα και στα βασικά καταναλωτικά προϊόντα.
Μετά τις 31 Οκτωβρίου προβλέπεται η δυνατότητα ανανέωσης της λίστας των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία μειωμένων τιμών, με αντικατάσταση ή προσθήκη νέων κωδικών. Η δράση έχει ορίζοντα έως το τέλος Δεκεμβρίου, ενώ στο υπουργείο Ανάπτυξης προετοιμάζεται και η εορταστική φάση.
Το βάρος πέφτει πλέον στις συνεννοήσεις με τις μεγάλες αλυσίδες και τους προμηθευτές, καθώς η συμμετοχή παραμένει εθελοντική. Ζητούμενο είναι οι νέες συμφωνίες να εξασφαλίσουν ουσιαστικές μειώσεις σε προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης και όχι απλώς μια ανανέωση της λίστας.
Παράλληλα, εξετάζεται η ενίσχυση των ελέγχων για αδικαιολόγητες ανατιμήσεις, ώστε η παρέμβαση στα ράφια να συνοδευτεί από αυστηρότερη εποπτεία της αγοράς.
Το ευρωπαϊκό χαρτί και οι εφεδρείες του χειμώνα
Το δεύτερο μέτωπο βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου η τελευταία Σύνοδος Κορυφής έδωσε ένα σημαντικό πολιτικό σήμα για τη δυνατότητα στοχευμένων και προσωρινών παρεμβάσεων απέναντι στις υψηλές τιμές της ενέργειας.
Η Αθήνα προσβλέπει πλέον στις επόμενες κινήσεις της Κομισιόν, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ευελιξία στον δημοσιονομικό χειρισμό έκτακτων δαπανών, χωρίς ανατροπή των στόχων για τα πλεονάσματα. Η σημασία του ευρωπαϊκού μηνύματος βρίσκεται κυρίως στην προοπτική να διευρυνθούν τα περιθώρια στήριξης τους επόμενους μήνες.
Στη συζήτηση προστίθενται και αιτήματα άλλων χωρών. Σύμφωνα με το Reuters, Σλοβακία, Τσεχία, Ουγγαρία και Πολωνία διεκδικούν προσωρινές εξαιρέσεις για την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος της βιομηχανίας τους. Πρόκειται για διαφορετικές προτάσεις, οι οποίες ωστόσο καταδεικνύουν ότι το ζήτημα της ευελιξίας απασχολεί ευρύτερα την Ευρώπη.
Στο εσωτερικό, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης προσδιόρισε χθες στα 850 εκατ. ευρώ το ύψος των έκτακτων παρεμβάσεων για την ενεργειακή κρίση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εξηγήσει ότι η κυβέρνηση θα επανεκτιμά τις ανάγκες ανά δεκαπενθήμερο, διατηρώντας διαθέσιμους πόρους για τον χειμώνα.
Μεταξύ των πεδίων που έχουν τεθεί προς εξέταση βρίσκεται η ακτοπλοΐα, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος αυξήσεων στα εισιτήρια εξαιτίας του κόστους των καυσίμων. Συγκεκριμένες πρόσθετες αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Οι φοροελαφρύνσεις και το μήνυμα για τα εισοδήματα
Πέρα από τις έκτακτες ανάγκες, το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να διατηρήσει στο προσκήνιο τη μόνιμη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων, αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις και επιστροφής ενοικίου στους δικαιούχους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του σχεδίου δημοσιονομικού προγράμματος που παρουσίασε ο Παύλος Μαρινάκης, οι παρεμβάσεις αναμένεται να οδηγήσουν το 2027 σε μέση αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος κατά 701 ευρώ, με προβλεπόμενη ανάπτυξη 2,3% και περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Η κυβέρνηση συνδέει αυτές τις προβλέψεις με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, ενώ η πραγματική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης θα εξαρτηθεί και από την πορεία των τιμών.
Τα καρφιά σε Τσίπρα και Ανδρουλάκη
Στο πολιτικό πεδίο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε από το Λαύριο το μήνυμα ότι «η Ελλάδα δεν θα ξαναγυρίσει ποτέ πίσω» στις εποχές των λαϊκιστών που υπόσχονταν κατάργηση των μνημονίων «με έναν νόμο και με ένα άρθρο».
Η αιχμή προς τον Αλέξη Τσίπρα ήταν σαφής, ενώ ο Πρωθυπουργός διεύρυνε την επίθεσή του σε όσους υπόσχονται ότι μπορούν να λύσουν όλα τα προβλήματα, υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν την ευθύνη υλοποίησης των εξαγγελιών τους.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έστρεψε χθες τα βέλη του προς τον Νίκο Ανδρουλάκη, επαναφέροντας την αντιπαράθεση για την επιστολή Μητσοτάκη σχετικά με την ενέργεια και τη συζήτηση που ακολούθησε σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παράλληλα, η κυβέρνηση ζητά συγκεκριμένη κοστολόγηση των προτάσεων της αντιπολίτευσης, με τον Πρωθυπουργό να έχει ήδη προειδοποιήσει από τις Βρυξέλλες ότι δεν πρόκειται να «τινάξει την μπάνκα στον αέρα» για πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη.
Η δεύτερη επίθεση Σαμαρά με οικονομική πλατφόρμα
Στην ίδια συγκυρία, ο Αντώνης Σαμαράς επανήλθε με νέα επίθεση στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, δίνοντας έμφαση στη φορολογία των καυσίμων.
Μετά την παρέμβασή του για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο πρώην Πρωθυπουργός δημοσιοποίησε νέο βίντεο, υποστηρίζοντας ότι η ακρίβεια δεν οφείλεται αποκλειστικά στις διεθνείς εξελίξεις, αλλά συνδέεται και με κυβερνητικές επιλογές.
«Δεν πληρώνετε πετρέλαιο, πληρώνετε φόρο στο πετρέλαιο», ανέφερε, ζητώντας μείωση της φορολογίας στα καύσιμα και του ανώτατου συντελεστή ΦΠΑ από το 24% στο 23%.
Ο κ. Σαμαράς υποστήριξε ότι υπάρχουν περιθώρια φορολογικών μειώσεων εντός των ευρωπαϊκών ορίων, επικαλούμενος και παρεμβάσεις της δικής του διακυβέρνησης.
Η νέα τοποθέτηση συμπληρώνει την οικονομική πλατφόρμα που παρουσίασε για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με προτάσεις για περιορισμό του ενεργειακού κόστους, επαναφορά του ΦΠΑ στην εστίαση στο 13% και δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού φορέα.
Αντιπαραθέτοντας τον «κοινωνικό φιλελευθερισμό» στη «διαχειριστική, νεοφιλελεύθερη πολιτική» που καταλογίζει στην κυβέρνηση, ο πρώην Πρωθυπουργός δίνει συγκεκριμένο οικονομικό περιεχόμενο στη διαφοροποίησή του, σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για τις επόμενες πολιτικές κινήσεις του.