Ο Stef Wertheimer γεννήθηκε στη Γερμανία το 1926, αλλά η οικογένειά του γρήγορα εγκατέλειψε τη χώρα για να γλιτώσει από τη μανία του Χίτλερ και των ναζί ενάντια στους Εβραίους. Σήμερα στα 89 του, θεωρεί ότι η απάντηση σε κάθε βία και σε κάθε πόλεμο είναι η εργασία και το αποδεικνύει εμπράκτως.
Την ώρα που η πατρίδα του υποφέρει από τη χειρότερη κρίση αντισημιτικής βίας της τελευταίας δεκαετίας, με τις γνωστές θηριωδίες των Τζιχαντιστών που έχουν βάλει στο στόχαστρο τόσο τους Δυτικούς, όσο και τους Εβραίους (για το άλυτο θέμα της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης), ο Wertheimer χτίζει Αραβικά βιομηχανικά πάρκα στα οποία απασχολεί Άραβες.
Το πρώτο πάρκο το δημιούργησε 30 χρόνια πριν στο Ισραήλ. Επέλεξε να το φτιάξει στα βόρεια της χώρας όπου υπάρχει Αραβική πλειοψηφία. Η περιοχή διοικείται από έναν Δρούζο (οι Δρούζοι ανήκουν σε μια αραβική εθνότητα που ζει σε χώρες όπως η Συρία και ο Λίβανος) και είναι γνωστή για τις εξαγωγές που κάνει κυρίως σε στικάκια USB, αλλά και προϊόντα ομορφιάς. Προσφάτως ο δισεκατομμυριούχος, ο οποίος είναι πασίγνωστος γαι τη φιλανθρωπική του δράση, αλλά και την πολιτική του θητεία στην Κνεσέτ (ισραηλινή Βουλή), ανήγειρε ένα βιομηχανικό πάρκο στη Ναζαρέτ, που είναι και η μεγαλύτερη αραβική πόλη και τώρα σχεδιάζει την κατασκευή άλλου ενός στα νότια της χώρας για τους πάμφτωχους Βεδουίνους.
«Οι άνθρωποι δεν έχουν δουλειά», είπε όταν ενέσκηψε το κύμα βίας, εξηγώντας με αυτόν τον τρόπο την απογοήτευση που νοιώθουν 1,7 εκατ. Αραβες πολίτες του Ισραήλ.
Θα περίμενε κανείς ότι, στα 89 του, ο Wertheimer θα καθόταν αναπαυτικά για να απολαύσει τους καρπούς δεκαετιών σκληρής δουλειάς που τον έκανε πάμπλουτο. Ωστόσο, ο ίδιος είναι ένας αμετανόητος πιστός της χειρωνακτικής εργασίας κι αυτό ακριβώς περιγράφει στην αυτοβιογραφία του υπό τον τίτλο: «Η συνήθεια της δουλειάς: Μαθήματα από μια Ζωή Γεμάτη Αγώνες και Επιτυχία».
Μέχρι στιγμής έχει ξοδέψει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή έξι βιομηχανικών πάρκων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων στις παρυφές του Ισραήλ των επιχειρηματιών και των στελεχών γραφείων κι αυτό γιατί, όπως λέει, το να έχουν όλοι εργασία αποτελεί μια καλή βάση για την δυνατότητα ειρηνικής συνύπαρξης.
Κι ενώ ο πρωθυπουργός, Benjamin Netanyahu, κατηγορεί για το τελευταίο αιματοκύλισμα τους Ισλαμιστές, ο Wertheimer πιστεύει ότι, τόσο το πρόβλημα, όσο και η λύση είναι κυρίως οικονομικού χαρακτήρα.
Παρά τη βοήθεια που δίνει στους γενικά αντιπαθείς για τους συμπατριώτες του Άραβες, ο ίδιος ο Wertheimer εξακολουθεί να παραμένει λαοφιλής και να απολαμβάνει τον θαυμασμό των Ισραηλινών, για τις ευφυείς κινήσεις του, όπως πχ. για την πώληση αντί 6 δισ. δολαρίων της εταιρείας κοπής μετάλλων Iscar στον Warren Buffett. Παράλληλα, αμφισβήτησε την πρώιμη σοσιαλιστική οικονομία, μάχεται τη γραφειοκρατία και προσλαμβάνει χιλιάδες εργάτες στα εργοστάσιά του, φτιάχνοντας μια αμύθητη περιουσία.
Όσο για την προσωπική του ζωή, γεννήθηκε σε ένα χωριό της Γερμανίας από γονείς που είχαν μια μικρή επιχείρηση εκεί. Στα 10 του έφυγαν όλοι μαζί για την Παλαιστίνη.
Έφηβος στο Τελ Αβίβ
Ήταν μια δύσκολη μετάβαση. Στο σχολείο τον κορόιδευαν για την παράξενη γερμανική του προφορά, την οποία πάντως διατηρεί ακόμα και τώρα. Στα 13 του «έφαγε» αποβολή γιατί έδωσε μπουνιά σε έναν δάσκαλο και οι γονείς του αποφάσισαν ότι το σχολείο δεν του πήγαινε και πολύ… Ετσι, άρχισε να δουλεύει σε ένα μαγαζί επιδιόρθωσης φωτογραφικών μηχανών. Εκεί έγινε και η πρώτη του γνωριμία με τα μηχανήματα. Στον πόλεμο της ανεξαρτησίας εκπαιδεύτηκε ως πιλότος και μάλιστα ήταν μέλος επίλεκτης ομάδας κρούσης.
Με τα χρόνια η ακοή του και η όρασή του εξασθένησαν, όχι όμως και η δίψα του να πετά. Δυο φορές την εβδομάδα μπαίνει στο λευκό του ελικόπτερο τύπου Bell 429 για να πάει στα κεντρικά γραφεία της επιχείρησής του. Εχει δημιουργήσει μουσεία τέχνης και Γερμανοεβραϊκής ιστορίας, καθώς κι έναν κήπο με γλυπτά. Τα πλούτη του δεν τον εμποδίζουν να τρώει συχνά στην καφετέρια των βιομηχανικών του πάρκων με τους εργάτες, συνήθεια που απολαμβάνει.
Κι όπως λέει ο ιδρυτής και σχεδιαστής της Jolie Diamonds, μιας αλυσίδας κοσμημάτων που βρίσκεται στο βιομηχανικό πάρκο της Ναζαρέτ, Elias Haddad, «Δεν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σαν τον Stef στις μέρες μας. Προάγει την ειρήνη και τη συνύπαρξη και θέλει να αποτελεί μέρος ενός τέτοιου κόσμου».
Εργαστήριο που κατασκεύασε ο Wertheimer (κέντρο) στο πίσω μέρος της αυλής του
Υπάρχουν πάντως πολλοί Άραβες που υποστηρίζουν ότι, αν και θαυμάζουν τις προσπάθειες του Wertheimer, η διαμάχη δεν είναι οικονομική, αλλά πολιτική. Το Ισραήλ παραμένει εβραϊκό και το πρόβλημα δεν είναι οι δουλειές, αλλά η θρησκεία.
Η απάντηση του Wertheimer; «Ας κρατήσουν τη θρησκεία τους, ας κρατήσουν την περηφάνια τους. Αν θέλουν να παραμείνουν στην καλύβα τους, ας μείνουν. Αρκεί να έρχονται στην ώρα τους για δουλειά…»
Χ.Ρ.