Μετά τις επαναλαμβανόμενες ελλείψεις κρίσιμων μετάλλων από την Κίνα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες σε ΗΠΑ και Ευρώπη προσπαθούν να μειώσουν ή ακόμη και να εξαλείψουν την εξάρτησή τους από υλικά που βρίσκονται στο επίκεντρο εμπορικών εντάσεων. Οι εταιρείες αναζητούν τρόπους αντικατάστασης των μαγνητών που βασίζονται σε σπάνιες γαίες, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε δεκάδες εξαρτήματα οχημάτων και θεωρούνται κρίσιμοι για τους ηλεκτρικούς και υβριδικούς κινητήρες.
Το κινεζικό μονοπώλιο και ο γεωπολιτικός παράγοντας
Όπως αναφέρουν οι New York Times, η Κίνα κυριαρχεί στην εξόρυξη και επεξεργασία των περισσότερων σπάνιων γαιών και αξιοποιεί αυτό το πλεονέκτημα ως διπλωματικό μοχλό. Το Πεκίνο επέβαλε φέτος περιορισμούς στις εξαγωγές ορισμένων υλικών, ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς, ωθώντας ερευνητικά κέντρα και εταιρείες σε όλο τον κόσμο να αναζητήσουν νέα υλικά με μαγνητικές ιδιότητες. Startups εξελίσσουν νέους κινητήρες, ενώ το αμερικανικό υπουργείο ενέργειας στηρίζει σχετική έρευνα. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις λύσεις θεωρούνται μακροπρόθεσμες, ενώ οι εναλλακτικές τεχνολογίες μπορεί να αποδειχθούν ακριβότερες ή με μειονεκτήματα.
Παρότι το Πεκίνο χαλάρωσε πρόσφατα μέρος των περιορισμών, η απειλή παραμένει. «Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε θα υπάρξει νέα εργαλειοποίηση των σπάνιων γαιών», τόνισε ο Tom Moerenhout από το Columbia University. Η αυτοκινητοβιομηχανία έχει ήδη βιώσει αντίστοιχες ελλείψεις: από το 2010 η Κίνα χρησιμοποίησε την προμήθεια ως πίεση, ενώ η πανδημία ανέδειξε ξανά τους κινδύνους υπερβολικής εξάρτησης.
Αντιδράσεις της βιομηχανίας
Οι κατασκευαστές κινούνται σε δύο κατευθύνσεις: είτε αναζητούν σπάνιες γαίες εκτός Κίνας είτε αναπτύσσουν εξαρτήματα που δεν χρειάζονται αυτά τα υλικά. Η General Motors συνεργάζεται με την MP Materials, η οποία εξορύσσει σπάνιες γαίες στην Καλιφόρνια και δημιουργεί μονάδα επεξεργασίας στο Τέξας για την παραγωγή μαγνητών. Στο πλαίσιο συμφωνίας του 2021, η GM δεσμεύτηκε να αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής από το νέο εργοστάσιο.
Συμφωνίες αυτού του είδους εγγυώνται σταθερά έσοδα για εταιρείες όπως η MP, κρίσιμο στοιχείο μετά τις πολλαπλές χρεοκοπίες της προηγούμενης δεκαετίας όταν οι τιμές κατέρρευσαν και οι κατασκευαστές εκτός Κίνας δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν. Από την άλλη πλευρά, οι αυτοκινητοβιομηχανίες μπορεί να καταλήξουν να πληρώνουν υψηλότερο κόστος αν στη συνέχεια οι τιμές πέσουν.
Αναζήτηση τεχνολογικών υποκατάστατων
Η GM εξετάζει επίσης εξοπλισμό που δεν χρειάζεται σπάνιες γαίες. Η BMW έχει ήδη ενσωματώσει τέτοιους κινητήρες σε ορισμένα μοντέλα, κίνηση που ακολούθησε την εκτίναξη των τιμών ενός κρίσιμου υλικού το 2011.
Στη Σίλικον Βάλεϊ, η Conifer αναπτύσσει κινητήρα χωρίς σπάνιες γαίες. Σήμερα έχει παραγωγή για δίκυκλα, με στόχο μέσα σε λίγα χρόνια να επεκταθεί στα αυτοκίνητα. Ωστόσο, οι κινητήρες με σπάνιες γαίες παραμένουν ισχυρότεροι σε μικρότερο μέγεθος, όπως σημειώνει ο συνιδρυτής Ankit Somani. Ιδανικά απαιτείται υλικό με τα ίδια πλεονεκτήματα, αλλά προέλευση εκτός Κίνας. Αν και τέτοιες πρώτες ύλες υπάρχουν, είναι διαθέσιμες σε μικρές ποσότητες και δύσκολα μπορούν να υποστηρίξουν την παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία.
Διαβάστε ακόμη
Εuroxx: Πέντε μετοχές στην κορυφή για το 2026 – Οι τράπεζες οδηγούν και πάλι το ελληνικό story
Ελληνικό 10ετές ομόλογο: Εκτινάχθηκαν στα 52 δισ. οι προσφορές – Αντλήθηκαν 4 δισ. ευρώ
Ο παγκόσμιος χάρτης των κρίσιμων ορυκτών: Πού κρύβονται οι θησαυροί της βιομηχανίας (tweet)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα