Για άλλη μια φορά ο κόσμος μας αλλάζει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς απρόσμενα κι αυτά που γνωρίζαμε ως θέσφατα κατακρημνίζονται, χωρίς κανείς να ξέρει με βεβαιότητα πότε και πώς θα βγούμε από αυτή τη νέα κρίση που δημιουργεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Το πρωτεύον βέβαια είναι να σταματήσει ο πόλεμος και το αιματοκύλισμα γιατί οι ανθρώπινες ζωές είναι πολύ πάνω από την οικονομική κρίση. Όμως, η επόμενη μέρα του πολέμου, δυστυχώς μας επιφυλάσσει πολλές αρνητικές επιπτώσεις κυρίως στην Ευρώπη, όποια κι αν είναι η έκβαση του πολέμου με δεδομένο πως από αυτόν τον πόλεμο, δεν θα βγει κανείς νικητής. Μόνο ηττημένοι. Το μεγάλο δράμα φυσικά παίζεται με τον ουκρανικό λαό, τους χιλιάδες νεκρούς, τα εκατομμύρια των ξεριζωμένων από τα σπίτια τους και την καταστροφή όλων των υποδομών μιας χώρας 45 εκατομμυρίων πολιτών. Και μακάρι το κακό να σταματήσει εδώ και μη δούμε χειρότερα.
Όμως και ο υπόλοιπος κόσμος εκτός Ουκρανίας δεν θα ξεπεράσει εύκολα τις επιπτώσεις που γεννά αυτός ο πόλεμος στη γηραιά ήπειρο αλλά και ευρύτερα σε όλο τον πλανήτη.
Από τη μια στιγμή στην άλλη ήρθε βίαια η αδήριτη ανάγκη ενεργειακής απεξάρτησης από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο της Ρωσίας. Μια ανατροπή ισορροπιών δεκαετιών και τώρα πρέπει, μέσα σε όσο το δυνατόν συντομότερο διάστημα να βρεθούν άλλες πηγές ενέργειας, να φτιαχτούν άλλες υποδομές και να ενισχυθούν άλλες μορφές ενέργειας.
Ένα δύσκολο στοίχημα που στο μεσοδιάστημα των χρόνων που απαιτούνται γι’ αυτή την αλλαγή, οι χώρες της Ευρώπης και μαζί η χώρα μας αλλά κυρίως οι πολίτες, θα κληθούν να πληρώσουν ένα βαρύ οικονομικό τίμημα.
Η ενεργειακή ακρίβεια και κατ΄ επέκταση η ακρίβεια όλων των προϊόντων, δυστυχώς θα μας συντροφεύουν για χρόνια, τινάζοντας στον αέρα την ανάπτυξη και κυρίως αποδυναμώνοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, με ό,τι τούτο συνεπάγεται στο βιοτικό μας επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση των 450 εκατομμυρίων πολιτών και πάλι τούτες τις δύσκολες ώρες ενώ θα μπορούσε να δράσει συλλογικά, είναι όμηρος των επιμέρους εθνικών συμφερόντων και προτεραιοτήτων και στην ουσία αφήνει τις χώρες να αντιμετωπίσουν όπως μπορεί η καθεμιά αυτή την πρωτοφανή κρίση.
Η επιτυχημένη δράση στην αντιμετώπιση της πανδημίας, με τη συνολική προμήθεια των εμβολίων για όλους τους Ευρωπαίους με επάρκεια και καλύτερες τιμές φαίνεται δεν αποτελεί ένα καλό παράδειγμα.
Οι συνήθεις ύποπτοι, δηλαδή οι χώρες του Βορρά, αρνούνται να μπουν στη συζήτηση για μια συνολική ευρωπαϊκή προσπάθεια διαπραγμάτευσης και προμήθειας των ποσοτήτων φυσικού αερίου που χρειάζεται η ΕΕ απ’ όλες τις προσφερόμενες αγορές. Αρνείται να εμφανίσει την πραγματικά πολύ μεγάλη οικονομική δύναμη που έχουν όλες μαζί οι χώρες για να πετύχουν και τις καλύτερες δυνατές τιμές και να εξασφαλίσουν την επάρκεια. Και όχι μόνο στο φυσικό αέριο αλλά και στο πετρέλαιο και στο ηλεκτρικό ρεύμα και στα σιτηρά και γενικά σε όλες εκείνες τις πρώτες ύλες που απειλούν κάποιες χώρες ακόμα και με επισιτιστική κρίση. Αφήνουν επί του παρόντος την κάθε χώρα να αυτενεργήσει και να εξασφαλίσει τα του οίκου της, αδιαφορώντας για το κόστος. Αγνοώντας τη βασική πρακτική πως ένας προμηθευτής παγίως κάνει μικρότερες εκπτώσεις σε ένα μπακάλικο απ΄ ό,τι σε μια αλυσίδα σούπερ μάρκετ.
Η ισχύς της ΕΕ μέχρι τώρα λέγαμε πως ήταν η οικονομική της Ένωση. Τώρα όμως όπως εμφανίζεται κατακερματισμένη στην αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού αποδεικνύεται πως και η οικονομική ένωση είναι ένας μύθος και οι πλούσιες χώρες του Βορρά το μόνο που επεδίωκαν ήταν να διαθέτουν τα προϊόντα τους με χαμηλούς δασμούς σε μια μεγάλη αγορά. Γι’ αυτό και μέχρι τώρα δεν νοιάζονταν ούτε για ενιαία εξωτερική πολιτική ούτε για πολιτική ένωση και ευρωπαϊκό στρατό. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τους αφύπνισε ξαφνικά και τώρα τρέχουν εσπευσμένα και για αύξηση των αμυντικών δαπανών και για ευρωπαϊκό στρατό.
Μήπως, λέμε μήπως τώρα, ο ευρωπαϊκός Νότος να έθετε ένα veto στον ευρωπαϊκό στρατό αν πρώτα δεν συμφωνούσαν οι Γερμανοί με τους δορυφόρους τους στην κοινή αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας και εξασφάλισης της επάρκειας;