Την 1η Ιανουαρίου 2026, η Βουλγαρία θα κάνει το μεγάλο βήμα εισόδου στην ευρωζώνη, κλείνοντας έναν ιστορικό κύκλο του νομίσματός της και περνώντας σε μια νέα οικονομική πραγματικότητα. Η υιοθέτηση του ευρώ αποτελεί για τη Σόφια μια στρατηγική επιλογή ευρωπαϊκής ενοποίησης, πολιτικής σταθεροποίησης και θεσμικής αναβάθμισης. Όμως, πέρα από τους οικονομικούς δείκτες και τους τεχνοκρατικούς όρους, αυτή η μετάβαση έχει και ένα βαθύ κοινωνικό και ψυχολογικό αποτύπωμα. Και αυτό είναι κάτι που στην Ελλάδα το γνωρίζουμε καλά – γιατί το ζήσαμε, με τους ίδιους φόβους, το ίδιο άγχος και την ίδια αίσθηση ότι «κάτι αλλάζει» στην καθημερινότητα.
Όταν η χώρα μας μπήκε στο ευρώ επί κυβέρνησης Κώστα Σημίτη, η δραχμή δεν έπαψε απλώς να κυκλοφορεί. Εφυγε μαζί της και ένα κομμάτι συλλογικής μνήμης. Το «σοκ του νέου νομίσματος» εκφράστηκε όχι σε μεγάλα οικονομικά μεγέθη, αλλά σε μικρές, οικείες στιγμές: στις τιμές του καφέ, στο ψωμί, στο περίπτερο. Εκείνη η χαρακτηριστική φράση της εποχής -«το κουλούρι από 100 δραχμές έγινε 1 ευρώ»- δεν περιέγραφε απλώς μια στρογγυλοποίηση τιμής. Περιέγραφε την απώλεια αναφοράς. Τη στιγμή που το χρήμα δεν «μετρούσε» πια όπως πριν.
Κάτι αντίστοιχο είναι πολύ πιθανό να βιώσουν και οι Βούλγαροι πολίτες.
Η Βουλγαρία εισέρχεται στο ευρώ με μια οικονομία που έχει διανύσει πορεία σύγκλισης, αλλά εξακολουθεί να διαθέτει χαμηλή αγοραστική δύναμη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι μισθοί παραμένουν περιορισμένοι, τα περιθώρια προσαρμογής των νοικοκυριών μικρά και η κοινωνική αντοχή απέναντι σε ανατιμήσεις σαφώς πιο εύθραυστη. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αλλαγή νομίσματος δεν σημαίνει απλώς τεχνική μετάβαση – σημαίνει ανασφάλεια για την επόμενη μέρα.
Για τον μέσο πολίτη, το ερώτημα δεν θα είναι αν η νομισματική σταθερότητα ενισχύει την επενδυτική εικόνα της χώρας. Το ερώτημα θα είναι πιο άμεσο, πιο ανθρώπινο:
«Θα μπορώ να ζήσω όπως πριν;».
Στην Ελλάδα, αυτό το ερώτημα έμεινε για χρόνια ανοιχτό. Οι στρογγυλοποιήσεις τιμών, οι μικρές αλλά αισθητές αυξήσεις σε καθημερινά αγαθά, δημιούργησαν την αίσθηση ότι το ευρώ συνδέθηκε με την ακρίβεια. Ακόμη κι αν, σε μακροοικονομικό επίπεδο, το κοινό νόμισμα έδωσε σταθερότητα και διευκόλυνε τις συναλλαγές, για πολλούς πολίτες τα πρώτα χρόνια σημαδεύτηκαν από ένα υπόγειο αίσθημα απώλειας ισορροπίας.
Η Βουλγαρία θα κληθεί τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο πραγματικότητες: Από τη μία, το θεσμικό κύρος της ένταξης στο ευρώ. Από την άλλη, την κοινωνική ψυχολογία της αγωνίας.
Θα χρειαστεί πολιτική ψυχραιμία, κοινωνική μέριμνα και ξεκάθαρη επικοινωνία ώστε η μετάβαση να μην ταυτιστεί με αδικαιολόγητες ανατιμήσεις και αίσθηση αδικίας. Οι κυβερνήσεις συχνά υποτιμούν το πόσο καθοριστική είναι η καθημερινότητα του πολίτη για την αποδοχή μιας μεγάλης θεσμικής αλλαγής. Η τιμή του εισιτηρίου, του πρωινού καφέ, του ψωμιού, δεν είναι ασήμαντες λεπτομέρειες. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος «μεταφράζει» την οικονομία στη ζωή του.
Και εδώ βρίσκεται το σημείο στο οποίο η ελληνική εμπειρία γίνεται καθρέφτης – όχι για να προσφέρει έτοιμες απαντήσεις, αλλά για να υπενθυμίσει τις παγίδες. Καμία νομισματική ένταξη δεν λύνει αυτόματα τα διαρθρωτικά προβλήματα μιας οικονομίας. Το ευρώ δεν αποτελεί μαγικό ραβδί. Η επιτυχία του εξαρτάται από το εάν συνοδευτεί από πολιτικές που προστατεύουν την κοινωνική συνοχή και διασφαλίζουν ότι το νέο νόμισμα δεν θα γίνει συνώνυμο της πίεσης και της οικονομικής ανασφάλειας.
Η ένταξη της Βουλγαρίας στο ευρώ είναι, χωρίς αμφιβολία, μια ιστορική στιγμή. Ένα βήμα ευρωπαϊκής προσέγγισης, θεσμικής σταθερότητας και πολιτικής ολοκλήρωσης. Αλλά είναι και ένα ανθρώπινο πέρασμα -και αυτό είναι το πιο δύσκολο κομμάτι.
Και εμείς, εδώ στην Ελλάδα, μπορούμε να το καταλάβουμε όσο λίγοι.
Γιατί τα περάσαμε.
Γιατί τα νιώσαμε.
Γιατί κάποτε κι εμείς μετρήσαμε με απορία το ίδιο κέρμα στο χέρι μας.
Γι’ αυτό και, βλέποντας τη Βουλγαρία να μπαίνει στο ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2026, συναισθανόμαστε τους πολίτες της. Δεν κοιτάμε αυτή τη μετάβαση από απόσταση – την αναγνωρίζουμε. Είναι η δική μας ιστορία, σε έναν διαφορετικό χρόνο.