search icon

Γνώμες

Οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις φέρνει ο πόλεμος

Η ακρίβεια θα παίξει καθοριστικό ρόλο και στις πολιτικές επιλογές των ψηφοφόρων, οι οποίοι ενώ σήμερα λόγω πολέμου συσπειρώνονται γύρω από την κυβέρνηση, ενδεχομένως τους επόμενους μήνες να αλλάξουν στάση λόγω οικονομικής δυσκολίας

Το νέο κύμα ακρίβειας που θα πλήξει την ελληνική οικονομία για πολλούς μήνες από τώρα και στο εξής ενδεχομένως να έχει επιπτώσεις στο πολιτικό σκηνικό.

Η αύξηση του κόστους ζωής, λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας που προκαλείται από τον πόλεμο στο Ιράν, θα επιβαρύνει δυσβάστακτα τα ήδη ζορισμένα νοικοκυριά. Καθώς η ακρίβεια θεωρείται ήδη, από την πλειοψηφία αυτών που συμμετέχουν στις δημοσκοπήσεις, το σημαντικότερο πρόβλημά τους, η περαιτέρω αύξησή της θα είναι πρόβλημα για ακόμη περισσότερους ψηφοφόρους.

Η κυβέρνηση ήδη εξήγγειλε μέτρα οικονομικής ενίσχυσης των αδύναμων οικονομικά καταναλωτών για να αντέξουν την αύξηση της τιμής των καυσίμων. Ωστόσο, δεν είναι μόνο οι τιμές των καυσίμων που θα αυξηθούν, αλλά όλων ανεξαιρέτως των προϊόντων και υπηρεσιών, με αποτέλεσμα την πολύ μεγάλη επιβάρυνση των νοικοκυριών.

Αν ο πόλεμος επηρεάσει σημαντικά και τον τουρισμό, θα έχουμε μείωση των εσόδων κι αυτό θα επιβαρύνει πολύ την οικονομία που είναι εξαρτημένη σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η ένταση της ακρίβειας θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου. Ωστόσο, ήδη οι καταστροφές που έχουν γίνει σε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας και σε κοιτάσματα εξόρυξης στις χώρες του Κόλπου προκαλούν πρόβλημα διαρκείας στην αγορά ενέργειας. Αν λήξει ο πόλεμος και αποκατασταθούν οι δρόμοι μεταφοράς πετρελαίου και LNG, η άνοδος των τιμών θα περιοριστεί, αλλά η επάνοδος των παραγωγικών μονάδων στο επίπεδο παραγωγής που είχαν πριν από τις καταστροφές απαιτεί χρόνια και πολλά δισ. δολάρια για επενδύσεις. Επενδύσεις που είναι δύσκολο να γίνουν σε μια τόσο ευαίσθητη στρατιωτικά περιοχή.

Δυστυχώς, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή διαλύθηκε το έστω και υποτυπώδες καθεστώς εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών του Κόλπου, του Ιράν, του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Οι σχέσεις αυτές δεν είναι εύκολο να αποκατασταθούν και η περιοχή δεν θα ηρεμήσει ακόμη κι αν οι ΗΠΑ ανακοινώσουν το τέλος του πολέμου. Είναι δύσκολο ακόμη και το να προσδιοριστεί ποιο θα είναι αυτό το τέλος. Μια ανακοίνωση, π.χ., του Αμερικανού προέδρου Τραμπ ότι «νικήσαμε και σταματάμε τους βομβαρδισμούς» δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος αυτός θα τελειώσει.

Ακόμη κι αν το Ισραήλ και το Ιράν συμφωνήσουν ότι σταματούν τις επιθέσεις, η Μέση Ανατολή είναι πλέον μια καυτή ζώνη η οποία θα κινδυνεύει με ανάφλεξη ανά πάσα στιγμή. Οι χώρες του Κόλπου έχουν ήδη χάσει το καθεστώς ασφάλειας που επέτρεπε τη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη που είδαμε, π.χ., στο Ντουμπάι τα τελευταία χρόνια. Οι ξένοι ολιγάρχες, οι πλούσιοι και οι κοσμικοί που είχαν δημιουργήσει αυτό το πάρτυ της ερήμου, όπως και όλα τα στελέχη των επιχειρήσεων που βρέθηκαν εκεί και προκάλεσαν την εντυπωσιακή μεταμόρφωση της περιοχής, δεν θα αισθάνονται την ίδια ασφάλεια.

Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη ανακοινώνουν ότι νίκησαν (οι μεν ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι διέλυσαν τις πυρηνικές και στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και το Ιράν ότι απέκρουσε και τρομοκράτησε τους Ισραηλινούς και τους Αμερικανούς), η αγορά ενέργειας και η παγκόσμια παραγωγή θα έχουν υποστεί σημαντική ζημιά και τα κόστη της ενέργειας θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν τους πάντες.

Κι ενώ οι αγορές μπορεί να υποδεχτούν τις ανακοινώσεις για τερματισμό του πολέμου με άνοδο αρχικά, η πραγματική οικονομία θα είναι δύσκολο να ανακάμψει για αρκετό καιρό. Σε περίπτωση που τα αισιόδοξα σενάρια για τερματισμό του πολέμου σύντομα διαψευστούν, οι επιπτώσεις ασφαλώς θα είναι πολύ βαρύτερες για όλους.

Στην Ελλάδα η αύξηση του κόστους ζωής θα είναι αφόρητη, αφού ούτως ή άλλως, λόγω των πολύ χαμηλότερων εισοδημάτων τους από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, οι Ελληνες δυσκολεύονται πολύ περισσότερο. Δυστυχώς, η δομή της ελληνικής οικονομίας, η οποία δεν διαθέτει ικανοποιητική παραγωγή, εισάγει τα πάντα, ο ανταγωνισμός δεν λειτουργεί και τα καρτέλ καθορίζουν ανεξέλεγκτα τις τιμές σε πολύ υψηλά επίπεδα, δεν επιτρέπει αισιοδοξία για την οικονομική μας κατάσταση.

Η ακρίβεια θα παίξει καθοριστικό ρόλο και στις πολιτικές επιλογές των ψηφοφόρων, οι οποίοι ενώ σήμερα λόγω πολέμου συσπειρώνονται γύρω από την κυβέρνηση, ενδεχομένως τους επόμενους μήνες να αλλάξουν στάση λόγω οικονομικής δυσκολίας.

Γεγονός βέβαια είναι ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση κι αν διαμορφωθεί μετά τις εκλογές θα κληθεί να αντιμετωπίσει το πολύ σύνθετο πρόβλημα της μεγάλης ακρίβειας που συνδυάζεται με χαμηλά εισοδήματα και πολύ χαμηλή παραγωγικότητα. Θα πρέπει δηλαδή να ακολουθήσει οικονομική πολιτική διαφορετικών στόχων από αυτούς που έχει σήμερα η κυβέρνηση και να θυσιάσει μέρος των δημοσιονομικών πλεονασμάτων για να επιταχύνει πολύ την οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση των εισοδημάτων, πράγμα που είναι εξαιρετικά δύσκολο υπό τις συνθήκες των δημοσιονομικών περιορισμών που διέπουν την Ευρωπαϊκή Ενωση, του υψηλού πληθωρισμού και της παγκόσμιας επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης που θα είναι συνέπεια αυτού του πολέμου.

Ανεξαρτήτως λοιπόν τού ποιος θα κυβερνά, η πορεία της οικονομίας στο ορατό μέλλον θα είναι δύσκολη και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών θα είναι πολύ περιορισμένο.

Exit mobile version