Ο Ρον Ροσάνο συγκαταλέγεται στους πιο αφοσιωμένους «τουρίστες του διαστήματος» παγκοσμίως. Ο 65χρονος διαχειριστής ακινήτων από το Σαν Φρανσίσκο πραγματοποίησε το 2023 ένα σύντομο ταξίδι με διαστημόπλοιο της Virgin Galactic Holdings Inc. και μέχρι πρόσφατα περίμενε να ταξιδέψει ξανά, αυτή τη φορά σε ύψος άνω των 100 χιλιομέτρων από τη Γη, με έναν από τους πυραύλους New Shepard της Blue Origin LLC, εταιρείας που ίδρυσε ο Τζεφ Μπέζος.
Ωστόσο, τα σχέδιά του ανατράπηκαν μετά την αιφνιδιαστική απόφαση της Blue Origin τον Ιανουάριο να διακόψει τις τουριστικές πτήσεις για τουλάχιστον δύο χρόνια. Ο ίδιος δεν κρύβει την απογοήτευσή του. «Είχα φανταστεί σε μεγάλο βαθμό τι θα σήμαινε αυτό για μένα», δήλωσε. «Το να βλέπεις τη Γη από αυτή την οπτική είναι ταπεινωτικό. Είναι μια εμπειρία που αλλάζει τη ζωή μου».
Οι μεγάλες προσδοκίες που δεν επαληθεύτηκαν
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, εταιρείες όπως η Virgin Galactic και η Scaled Composites LLC προέβλεπαν ότι ο διαστημικός τουρισμός θα εξελιχθεί σε μια ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά. «Ο διαστημικός τουρισμός θα εξελιχθεί σε μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων», είχε δηλώσει το 2003 ο Έρικ Άντερσον, συνιδρυτής της Space Adventures Inc. Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Ο κλάδος βρίσκεται σε κρίση.
Πέρα από την παύση πτήσεων της Blue Origin, η Virgin Galactic του Ρίτσαρντ Μπράνσον δεν έχει πραγματοποιήσει πτήση από τον Ιούνιο του 2024, καθώς εργάζεται για την ανάπτυξη του νέου διαστημοπλοίου Delta. Η εταιρεία αναμένεται να ανακοινώσει τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025 στις 30 Μαρτίου, ενώ η μετοχή της έχει υποχωρήσει περισσότερο από 98% από την είσοδό της στο χρηματιστήριο το 2019.
«Η ζήτηση δεν ήρθε ποτέ»
«Ο τουρισμός δεν έχει πραγματικά διαμορφωθεί ως αγορά», δήλωσε η Ντέινα Βάιγκελ, υπεύθυνη του προγράμματος διεθνούς διαστημικού σταθμού της NASA. Όπως εξήγησε, υπήρξαν μεμονωμένες αποστολές με τουριστικό χαρακτήρα, αλλά δεν υπήρξε σταθερή και επαναλαμβανόμενη ζήτηση. Σύμφωνα με τον αναλυτή της Bloomberg, Έρικ Ζου, τα βασικά προβλήματα είναι δύο, η περιορισμένη ζήτηση και η τεχνολογία, η οποία απαιτεί χρόνια για να αναπτυχθεί σε μεγάλη κλίμακα.
«Το βασικό πρόβλημα είναι η κλιμάκωση και το κόστος», σημείωσε. «Ο κλάδος απευθύνεται σε ένα εξαιρετικά μικρό τμήμα super rich ανθρώπων και ακόμη και αυτοί δεν δημιουργούν επαναλαμβανόμενη ζήτηση».
Περιορισμένες πτήσεις και υψηλό κόστος
Μέχρι σήμερα, η Virgin Galactic έχει στείλει 31 επιβάτες στο διάστημα, ενώ η Blue Origin 98 εκ των οποίων έξι πέταξαν δύο φορές. Ανάμεσά τους ήταν και μια αποκλειστικά γυναικεία αποστολή πέρυσι, με τη συμμετοχή της τραγουδίστριας Κέιτι Πέρι, της δημοσιογράφου Gayle King και της συζύγου του Τζεφ Μπέζος, Lauren Sánchez Bezos.
Η πτήση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο διαδίκτυο, ιδιαίτερα μετά το στιγμιότυπο όπου η Πέρι τραγούδησε κατά τη διάρκεια της πτήσης και φίλησε το έδαφος κατά την επιστροφή. Ο πρώτος διαστημικός τουρίστας, Ντένις Τίτο, ταξίδεψε το 2001 με ρωσικό Soyuz. Από τότε, ρωσικοί πύραυλοι μετέφεραν εννέα ιδιώτες επιβάτες, αλλά καμία αποστολή δεν έχει πραγματοποιηθεί μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η ρωσική Roscosmos επιθυμεί να επαναφέρει τις τουριστικές πτήσεις, ωστόσο, όπως σημειώνει ο Ρόμπερτ Ίνγκλις από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, η αρνητική δημοσιότητα δεν έχει υποχωρήσει.
«Ήταν ένας προφανής στόχος για τους επικριτές», ανέφερε. «Φιλάς τη Γη μετά από μια δύσκολη και ηρωική αποστολή, όχι μετά από μια σύντομη διαδρομή δισεκατομμυριούχων».
Τιμές που αποθαρρύνουν
Η Virgin Galactic αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη δοκιμαστική πτήση του νέου της σκάφους έως το τέλος του 2026. Μέχρι πρότινος, το κόστος ανά θέση έφτανε περίπου τα 600.000 δολάρια. Οι τιμές της Blue Origin δεν είναι δημόσιες, ωστόσο εκτιμάται ότι κυμαίνονται μεταξύ 1,5 και 2 εκατ. δολαρίων. «Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή αγορά διαστημικού τουρισμού», σημειώνει ο Κρεγκ Κάραν, πρόεδρος της DePrez Group.
Την ίδια στιγμή, κινεζικές εταιρείες ετοιμάζονται να μπουν δυναμικά στο χώρο. Η Beijing Interstellor Human Spaceflight Technology σχεδιάζει πτήσεις το 2028 με εισιτήριο περίπου 430.000 δολάρια, ενώ η CAS Space Technology στοχεύει σε επανδρωμένες πτήσεις έως το 2029. «Στέλνουν το μήνυμα ότι έρχονται να ανταγωνιστούν», σχολιάζει η καθηγήτρια Ρέιτσελ Φου από το πανεπιστήμιο της Φλόριντα.
Η προοπτική ανάκαμψης του κλάδου συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη SpaceX του Έλον Μασκ και τον πύραυλο Starship, που βρίσκεται υπό ανάπτυξη. Σύμφωνα με τη Φου, το Starship θα μπορούσε να μειώσει το κόστος εκτόξευσης έως και κατά 90%. «Ο διαστημικός τουρισμός δεν προοριζόταν να παραμείνει ένα προϊόν πολυτελείας για λίγους», σημειώνει. «Το αρχικό κοινό λειτουργεί ως γέφυρα για τη μείωση του κόστους και την επέκταση των δραστηριοτήτων πέρα από τη Γη».
Διαβάστε ακόμη
Τα SOS στα αποτελέσματα τριμήνου των τραπεζών
Η κορυφαία συλλογή vintage ρολογιών του οίκου Cartier πωλείται
Πετρέλαιο: Πού μπορούν να φτάσουν οι τιμές του εάν συνεχιστεί η κρίση στη Μέση Ανατολή
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα