Ακραίο αλλά υπαρκτό θεωρείται το ενδεχόμενο η τιμή του πετρελαίου να εκτοξευτεί πάνω από τα 200 δολάρια ανά βαρέλι «για ένα διάστημα» εάν συνεχιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και παραταθεί έως τον Ιούνιο, σύμφωνα με ανάλυση της αυστραλιανής επενδυτικής τράπεζας Macquarie Group.
Από την έναρξη του πολέμου, οι τιμές του αμερικανικού αργού έχουν αυξηθεί από περίπου 65 δολάρια στα 100, ενώ μόνο τον Μάρτιο καταγράφηκε άνοδος 51% — η δεύτερη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από την έναρξη των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης το 1983.
Στην Ελλάδα, η πίεση μεταφέρεται ήδη στην καθημερινότητα, με τις τιμές της βενζίνης να ξεπερνούν τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ διεθνώς το ενεργειακό κόστος απειλεί να συμπαρασύρει τιμές σε βασικά αγαθά και μεταφορές.
Ο Βίκας Ντουιβέντι, επικεφαλής στρατηγικής πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Macquarie, εκτίμησε ότι υπάρχει περίπου 20% πιθανότητα να υλοποιηθεί το σενάριο των 200 δολαρίων, σημειώνοντας ότι η ένταση θα μπορούσε να παραμείνει ακόμη και μετά τη λήξη του πολέμου, εάν το Στενό του Ορμούζ δεν επανέλθει πλήρως σε λειτουργία.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η σύγκρουση θα ολοκληρωθεί εντός εβδομάδων και ότι οι τιμές ενέργειας θα υποχωρήσουν. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν πως μια παρατεταμένη κρίση και η συνέχιση του αποκλεισμού του Ορμούζ θα επιβαρύνουν δραστικά την παγκόσμια οικονομία.
Το παράδειγμα του 2008
Η Ιστορία προσφέρει ένα σαφές σημείο αναφοράς. Το καλοκαίρι του 2008, λίγο πριν την κατάρρευση της Lehman Brothers, το πετρέλαιο είχε φτάσει σχεδόν τα 150 δολάρια το βαρέλι — επίπεδο που σε σημερινές τιμές αντιστοιχεί σε πάνω από 200 δολάρια.
Σήμερα, ορισμένοι αναλυτές βλέπουν το ενδεχόμενο επανάληψης αυτού του σεναρίου, εάν οι ροές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή δεν αποκατασταθούν.
Η Bank of America εκτιμά ότι μόνο τον Μάρτιο χάθηκαν περίπου 14-15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την παγκόσμια αγορά, περιλαμβάνοντας πετρέλαιο, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.
Η τράπεζα προβλέπει ότι οι τιμές θα παραμείνουν γύρω στα 100 δολάρια για το υπόλοιπο του έτους, με ανοδικό ρίσκο εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στον εφοδιασμό.
Σε έκθεσή της, προειδοποιεί ότι αν οι ενεργειακές ροές δεν αποκατασταθούν εντός 2-4 εβδομάδων, η κατάρρευση της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί.
Ένα τέτοιο σενάριο θα οδηγούσε σε περιορισμό της ζήτησης και πιθανώς σε επιπτώσεις αντίστοιχες ή και χειρότερες από τις ενεργειακές κρίσεις της δεκαετίας του 1970.
Στο βασικό σενάριο, η Bank of America βλέπει το πετρέλαιο να κινείται κοντά στα 92,5 δολάρια φέτος, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση εντός εβδομάδων. Σε αντίθετη περίπτωση, δεν αποκλείεται άνοδος πάνω από τα 150 δολάρια ήδη από το τρέχον τρίμηνο.
Σε ένα πιο ακραίο ενδεχόμενο, η τράπεζα προειδοποιεί για «τριπλό πλήγμα»: σχεδόν μηδενική αύξηση πραγματικού εισοδήματος, απώλεια θέσεων εργασίας και έντονη αστάθεια στις αγορές.
«Φωτιά» στην αντλία
Εάν οι τιμές φτάσουν τα 200 δολάρια, οι συνέπειες θα είναι άμεσες και εκτεταμένες. Στις ΗΠΑ, η τιμή της βενζίνης θα μπορούσε να αγγίξει τα 7 δολάρια το γαλόνι, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 5,02 δολαρίων του 2022.
Παρά τον ακραίο χαρακτήρα του σεναρίου, οι αναλυτές τονίζουν ότι αντανακλά το μέγεθος της διαταραχής, ειδικά αν η προσφορά από τη Μέση Ανατολή παραμείνει περιορισμένη.
Σε αυτή την περίπτωση, η αγορά θα αναγκαστεί να εξισορροπήσει μέσω της ζήτησης, δηλαδή μέσω αύξησης τιμών που θα περιορίσουν την κατανάλωση.
Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, οι προβλέψεις αυτές απορρίπτονται ως υπερβολικές, με αξιωματούχους να σημειώνουν ότι η πορεία των τιμών εξαρτάται από στρατιωτικές εξελίξεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια.
Άλλωστε, η πρόσφατη εμπειρία δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει το οικονομικό τοπίο. Πέρυσι, οι αγορές προεξοφλούσαν ύφεση μετά την επιβολή δασμών, ωστόσο η πολιτική αναπροσαρμογή οδήγησε σε ταχεία αποκλιμάκωση.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί και τώρα. Ή μπορεί και όχι.
Διαβάστε ακόμη
Τα SOS στα αποτελέσματα τριμήνου των τραπεζών
Καύσιμα: Κάτω από τα 2 ευρώ το ντίζελ στην αντλία – Προσωρινή «ανάσα» εν μέσω διεθνούς αβεβαιότητας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.