Oι τραπεζίτες στη μικρή αλλά κερδοφόρα αγορά ανταλλαγής χρέους (swaps) αγωνίζονται τώρα να ολοκληρώσουν τις συναλλαγές που αναζητούν.
Σχεδιασμένα για να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες να μειώσουν το χρέος τους και να προστατεύσουν το περιβάλλον με ένα μόνο προϊόν, τα swaps βλέπουν τους πιθανούς δανειολήπτες να πατούν φρένο, σύμφωνα με τραπεζίτες και συμβούλους με τους οποίους μίλησε το Bloomberg. Με την άνοδο των ομολόγων των αναδυόμενων αγορών, τέτοιες συναλλαγές συχνά δεν έχουν πλέον οικονομικό νόημα, όπως υποστήριξαν. Ταυτόχρονα, ορισμένες κυβερνήσεις είναι επιφυλακτικές ως προς την περιβαλλοντική εστίαση των swaps.
Ο Αντόνιο Ναβάρο, πρώην τραπεζίτης της Credit Suisse και νυν διευθύνων εταίρος στο boutique credit fund ArtCap Strategies, υποστηρίζει ότι τα κέρδη που αποφέρει το χρέος των αναδυόμενων αγορών σημαίνουν ότι «πολλές» από τις συναλλαγές που ξεκίνησαν το περασμένο έτος επανεξετάζονται τώρα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν τεθεί «σε αναμονή».
Ήταν μια ομάδα τραπεζιτών της Credit Suisse που, πριν από μια 5ετία, ήταν η πρώτη που δόμησε ανταλλαγές χρέους με τρόπο που εισήγαγε ιδιωτικό κεφάλαιο, με χαρακτηριστικά μετριασμού του κινδύνου, όπως εγγυήσεις από τράπεζες ανάπτυξης που παρείχαν ένα ασφαλές δίχτυ προστασίας. Αυτό βοήθησε τα προϊόντα να αποκτήσουν φήμη ως βασικός πυλώνας στη χρηματοδότηση της προστασίας της φύσης στον αναπτυσσόμενο κόσμο.
Μόλις τον Μάιο του περασμένου έτους, το BloombergNEF εκτίμησε ότι θα μπορούσε να υπάρχει συνολικό χρέος άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων που θα ήταν επιλέξιμο για τέτοιες ανταλλαγές. Ωστόσο, από το 2021, μόνο περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια αξίας συμφωνιών που αφορούν ιδιωτικά κεφάλαια έχουν πράγματι ολοκληρωθεί. Μια έντονη επιβράδυνση θα έθετε σε κίνδυνο τη ροή χρημάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Τα προϊόντα, τα οποία συνεπάγονται την αντικατάσταση παλαιών — συχνά προβληματικών — χρεών με πιο ευνοϊκούς όρους, απαιτούν μήνες «προπαρασκευαστικής εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης των κατάλληλων έργων, της εκτέλεσης της επιστημονικής εργασίας και της αναζήτησης εγγύησης από δανειστή», όλα τα οποία έχουν σημαντικό κόστος, είπε ο Ναβάρο.
Υπό τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς, με τις αποδόσεις ενός αυξανόμενου αριθμού κρατικών ομολόγων αναδυόμενων αγορών να πλησιάζουν ή ακόμη και να υπολείπονται εκείνων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, «οι υπολογισμοί απλά δε βγαίνουν», είπε.
Ταυτόχρονα, οι εκδότες είναι όλο και πιο δυσαρεστημένοι με την έμφαση που δίνεται συνήθως στις συμφωνίες σε θέματα περιβάλλοντος. Η ανησυχία είναι ότι στόχοι όπως η διατήρηση των μαγκρόβιων δέντρων παραγκωνίζουν τα προβλήματα υγείας και φτώχειας που οι τοπικοί πληθυσμοί θεωρούν πολύ πιο επείγοντα.
Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί μια ευρύτερη αλλαγή στον τόνο των περιβαλλοντικών προγραμμάτων. Πέρυσι, ο δισεκατομμυριούχος φιλάνθρωπος και συνιδρυτής της Microsoft Corp., Μπιλ Γκέιτς, προειδοποίησε πως δεν πρέπει να επιτρέψουμε στα κλιματικά ζητήματα να επισκιάσουν θέματα όπως η υγειονομική περίθαλψη στις φτωχότερες κοινότητες. Σε ένα υπόμνημα που δημοσιεύθηκε πριν από τη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP30 στη Βραζιλία, ο ίδιος ζήτησε «επανέκφραση της εστίασης σε ένα μέτρο που πρέπει να μετράει ακόμη περισσότερο από τις εκπομπές και την αλλαγή της θερμοκρασίας: τη βελτίωση της ζωής».
Τα debt swaps υπάρχουν από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, αν και τότε οι συναλλαγές ήταν μικρές και δεν εμπλέκονταν ιδιωτικοί επενδυτές. Το 2021, οι τραπεζίτες της Credit Suisse συνεργάστηκαν με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό The Nature Conservancy, προκειμένου να προσελκύσουν ιδιωτικά κεφάλαια. Μεταξύ των τραπεζών που συνέβαλαν στη διευθέτηση ανταλλαγών τα τελευταία χρόνια περιλαμβάνονται η Bank of America Corp., η JPMorgan Chase & Co. και η Standard Chartered Plc. Η UBS Group AG, η οποία εξαγόρασε την Credit Suisse το 2023, έχει επίσης συμμετάσχει στην αγορά.
Οι ιδιωτικοί επενδυτές σε ανταλλαγές χρέους λένε ότι εξακολουθεί να υπάρχει ζήτηση για στόχους που σχετίζονται με τη φύση.
«Ναι, τα ομόλογα μπορεί να συσφίγγονται, αλλά θα εξακολουθούν να υπάρχουν ευκαιρίες για την αντικατάσταση του ακριβού ιδιωτικού χρέους που έχουν αναλάβει ορισμένα κράτη», δήλωσε ο Τζέικ Χάρπερ της Legal & General Investment Management. Ο Ράμζι Ίσα, πρώην τραπεζίτης της Credit Suisse που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία της αγοράς αυτής, λέει ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης.
Ο Ίσα, ο οποίος είναι πλέον διευθύνων εταίρος στην Enosis Capital, μια boutique εταιρεία ιδιωτικών πιστώσεων που συνίδρυσε, λέει ότι αυτός και η ομάδα του «εξετάζουμε ενεργά ευκαιρίες με τους συνεργάτες μας σε διάφορες χώρες της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας».
Η Μαρίσα Ντρου, διευθύντρια βιωσιμότητας στη StanChart, λέει ότι η κριτική για τις συναλλαγές που εστιάζουν στη φύση έχει επικεντρωθεί στην ιδέα ότι «είναι πολύ, πολύ περιοριστικές» για τον δανειολήπτη.
Το φαινόμενο Τραμπ
Η αγορά debt swaps που στοχεύουν σε περιβαλλοντικούς στόχους αντιμετωπίζει επίσης και άλλα εμπόδια. Η US International Development Finance Corporation (DFC), που κάποτε ήταν σημαντικός παράγοντας στα nature swaps, έχει δείξει απροθυμία να συμμετάσχει σε τέτοιες συμφωνίες από τότε που ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο.
Εν τω μεταξύ, τα swaps που έχουν μη περιβαλλοντικούς στόχους κερδίζουν έδαφος.
Η Κένυα και το Μπενίν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για swaps ανάπτυξης, δήλωσε ο Άντριου Νταμπάλεν, επικεφαλής οικονομολόγος για την Αφρική στην Παγκόσμια Τράπεζα. Ο πρόεδρος της τράπεζας, Ατζέι Μπάνγκα, δήλωσε πέρυσι στο Bloomberg ότι ο οργανισμός εξετάζει εννέα swaps με επίκεντρο την ανάπτυξη σε όλη την Αφρική και την Ασία.
Η Κένυα ολοκλήρωσε επίσης swaps με στόχο την επισιτιστική ασφάλεια τον Δεκέμβριο, με τη βοήθεια της DFC. Tο υπουργείο Οικονομικών της Ανγκόλας δηλώνει ότι τώρα σχεδιάζει swaps με επίκεντρο την υγεία και την εκπαίδευση. Μια πιθανή ανταλλαγή σχετική με τη φύση που περιλαμβάνεται στο σχέδιο δανεισμού της Ανγκόλας στα μέσα του 2024 δεν αναφέρθηκε στην τελευταία επίσημη ενημέρωση της χώρας.
Η Κάθριν Μπερνς, διευθύνουσα σύμβουλος της NatureVest, της επενδυτικής μονάδας της The Nature Conservancy, δηλώνει ότι ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός είναι «ενθουσιασμένος» που οι ανταλλαγές χρέους «παρέχουν πλέον μια ευκαιρία και ένα μοντέλο για την επίτευξη άλλων τύπων οφελών» πέρα από τη διατήρηση της φύσης.
«Πρέπει να κάνουμε τις συναλλαγές με λίγο διαφορετικό τρόπο και με ορισμένους νέους ενδιαφερόμενους», δήλωσε. «Ωστόσο, συνεχίζουμε να προχωράμε μπροστά», προσέθεσε χαρακτηριστικά.
Διαβάστε ακόμη
Κυριάκος Μητσοτάκης: Επιτάχυνση έργου και νέο πακέτο μέτρων με φόντο τις κάλπες το 2027
To μεγάλο στοίχημα της τουρκικής Trendyol στην Ελλάδα
Αυξημένη συχνότητα και ένταση των κατολισθητικών φαινομένων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα