Τέσσερα χρόνια μετά το ταξίδι του στην Ουγγαρία για τη διαπραγμάτευση προεκλογικού δανείου για τη Μαρίν Λεπέν, ο ταμίας του κόμματός της αναζητά ξανά χρηματοδότηση σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παρότι ο Εθνικός Συναγερμός προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το 2027 και επιχειρεί να εμφανιστεί ως «κυβέρνηση εν αναμονή», δεν έχει καταφέρει ακόμη να εξασφαλίσει ούτε έναν Γάλλο δανειστή για τα 10,7 εκατ. ευρώ που επιδιώκει να διασφαλίσει.
«Έχουμε απευθυνθεί σε όλους, ξεκινώντας από τις γαλλικές τράπεζες, αλλά μέχρι στιγμής οι απαντήσεις είναι είτε αρνητικές είτε ανύπαρκτες», δήλωσε στο Bloomberg ο ταμίας του Εθνικού Συναγερμού, Κεβέν Πφέφερ.
Ο 35χρονος βουλευτής από την ανατολική Γαλλία και στενός σύμμαχος του προέδρου του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, ανέφερε ότι η Societe Generale και η La Banque Postale έχουν ήδη αρνηθεί το αίτημα του, ενώ άλλοι δανειστές σταμάτησαν να απαντούν. Ο ίδιος θεωρεί πλέον απίθανη τη χρηματοδότηση από γαλλική τράπεζα.
Πολιτικός παρίας
Η προσπάθεια συγκέντρωσης κεφαλαίων εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του Εθνικού Συναγερμού να αποβάλει το στίγμα του πολιτικού «παρία» και να ανατρέψει την ακραία ρατσιστική και αντισημιτική εικόνα που έφερε επί δεκαετίες, με αποτέλεσμα να παραμένει μακριά από τον πολιτικό και χρηματοπιστωτικό πυρήνα της χώρας.
Ωστόσο, παρά την επιτυχία του κόμματος να διευρύνει σταδιακά την εκλογική του βάση και συνάμα την πολιτική του επιρροή, η εξασφάλιση χρηματοδότησης από εγχώριες τράπεζες παραμένει… αγκάθι. Αν το πετύχαινε, θα αποτελούσε σαφές σημάδι αποδοχής από το κατεστημένο.
Βεβαίως ευρύτερα οι γαλλικές τράπεζες απομακρύνονται ολοένα και περισσότερο από τα πολιτικά δάνεια, επικαλούμενες κινδύνους φήμης, κανονιστικές πιέσεις και χρηματοοικονομικούς κινδύνους. Αυτή η αλλαγή ενδέχεται, παραδόξως, να βοηθήσει την προσπάθεια «κανονικοποίησης» του Εθνικού Συναγερμού, καθώς οι δυσκολίες χρηματοδότησής του παύουν να φαίνονται τόσο εξαιρετικές. Ωστόσο, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά κόμματα που διαθέτουν μακροχρόνιες τραπεζικές σχέσεις, το κόμμα της Λεπέν εξακολουθεί να αγωνίζεται για να εξασφαλίσει τα αναγκαία κεφάλαια.
Η αναζήτηση χρηματοδότησης αντανακλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση, σύμφωνα με την οποία ακροδεξιά κόμματα που κάποτε βρίσκονταν στο πολιτικό περιθώριο αποκτούν εκλογική νομιμοποίηση, την ώρα που τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παραμένουν επιφυλακτικά.
Εδώ και δεκαετίες, ο Εθνικός Συναγερμός αποτυγχάνει να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από γαλλική τράπεζα. Το 2014, το κόμμα της Λεπέν είχε λάβει δάνειο από ρωσο-τσεχική τράπεζα, προτού η Γαλλία απαγορεύσει στους υποψηφίους να δανείζονται από πιστωτικά ιδρύματα εκτός Ευρώπης.
Στο κυνήγι για δανειστές
Για τις προεδρικές εκλογές του 2022, το κόμμα εξασφάλισε χρηματοδότηση από την ουγγρική MKB με επιτόκιο 8%. Ο Πφέφερ παραδέχεται ότι οι στενές σχέσεις με τον τότε πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, βοήθησαν στην πρόσβαση στο διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας, ωστόσο χρειάστηκαν επανειλημμένα ταξίδια και δύσκολες διαπραγματεύσεις για να ολοκληρωθεί η συμφωνία.
Παρότι ο Όρμπαν δεν βρίσκεται πλέον στην εξουσία, ο Πφέφερ δηλώνει ότι εξακολουθεί να προσπαθεί να εξασφαλίσει νέο δάνειο στην Ουγγαρία. Παράλληλα, ενεργοποιεί επαφές στη Γερμανία, την Ισπανία και την Ιταλία. «Θα πάμε όπου βρούμε τράπεζα πρόθυμη να μας δανείσει», τόνισε χαρακτηριστικά.
Τα προεκλογικά δάνεια λειτουργούν ουσιαστικά ως γέφυρα χρηματοδότησης μέχρι να καταβληθούν οι κρατικές αποζημιώσεις μετά τις εκλογές. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, ορισμένες γαλλικές τράπεζες προσφέρουν επιτόκια κοντά σε εκείνα των καταναλωτικών δανείων — περίπου 4% — ενώ η αποπληρωμή συνήθως ολοκληρώνεται εντός ενός έτους.
«Οι δυσκολίες χρηματοδότησης του Εθνικού Συναγερμού σχετίζονται με τη φήμη του», εξηγεί ο Αμπέλ Φρανσουά, καθηγητής Οικονομικών στη Strasbourg Business School με ειδίκευση στη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων. «Αυτή η αμφιλεγόμενη εικόνα προέρχεται από την ιστορία του κόμματος και από θέσεις που, σε έναν βαθμό, εξακολουθούν να το συνοδεύουν».
Η έφεση της Λεπέν
Η αβεβαιότητα γύρω από τη χρηματοδότηση εντείνεται καθώς η Μαρίν Λεπέν αναμένει αυτό το καλοκαίρι την κρίσιμη απόφαση του εφετείου στην υπόθεση υπεξαίρεσης που την βαραίνει. Εάν επικυρωθεί η απαγόρευση άσκησης δημόσιου αξιώματος, τότε ο προστατευόμενός της, Ζορντάν Μπαρντελά, αναμένεται να είναι ο υποψήφιος του κόμματος.
Παράλληλα, οι εισαγγελείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης ερευνούν πιθανή κακή χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων που συνδέονται με εκπαιδευτικά σεμινάρια στα ΜΜΕ, τα οποία παρακολούθησαν ο Μπαρντελά και άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Λεπέν έχει απορρίψει την έρευνα, χαρακτηρίζοντάς την προσπάθεια αποδυνάμωσης του κόμματος ενόψει των εκλογών.
Πάντως, οι νέες καταγγελίες ενισχύουν την αβεβαιότητα για τους δανειστές που αξιολογούν το οικονομικό ρίσκο του κόμματος και υπογραμμίζουν τις δυσκολίες χρηματοδότησης εν μέσω νομικών περιπετειών.
Επειδή τα προεκλογικά δάνεια εκδίδονται στο όνομα του υποψηφίου και όχι του κόμματος, η χρηματοδότηση ενδέχεται να εξασφαλιστεί μόνο μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τη διαδικασία, και τα παραδοσιακά κόμματα περιμένουν να οριστικοποιήσουν τους υποψηφίους τους πριν προχωρήσουν σε δανεισμό.
Ο Εθνικός Συναγερμός επιχειρεί επίσης να ενισχύσει τις σχέσεις του με τον επιχειρηματικό κόσμο μέσω στελεχών του ιδιωτικού τομέα, με στόχο να διευρύνει τα δίκτυα επαφών του με τράπεζες και δωρητές.
Στους νέους συνεργάτες του περιλαμβάνεται ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Otium Capital, Φρανσουά Ντιρβί, σε ρόλο συμβούλου, καθώς και ο πρώην οικονομικός διευθυντής της TAG Heuer Europe, Σαρλ-Ανρί Γκαλουά, ο οποίος ανέλαβε οικονομικός σύμβουλος του Μπαρντελά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διατηρεί στενές σχέσεις με τον ηγέτη του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ.
Ο Εθνικός Συναγερμός, που επί χρόνια επιβαρύνεται με χρέη, στοχεύει να μηδενίσει τις υποχρεώσεις του έως τον Μάρτιο του επόμενου έτους, από περίπου 8 εκατ. ευρώ σήμερα, υποστηρίζει ο Πφέφερ. Αντίθετα, το κόμμα Αναγέννηση του Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, το οποίο διαθέτει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε αποθεματικά μετά την πώληση της έδρας του στο Παρίσι, θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει μελλοντική προεδρική εκστρατεία χωρίς δανεισμό, σύμφωνα με πρόσωπο με γνώση του θέματος.
Οι τράπεζες αντιστέκονται
Οι δαπάνες για τις γαλλικές προεδρικές εκστρατείες περιορίζονται στα 16,8 εκατ. ευρώ για τον πρώτο γύρο και στα 22,5 εκατ. ευρώ για τους υποψηφίους που περνούν στον δεύτερο.
Το κράτος επιστρέφει μεγάλο μέρος των προεκλογικών εξόδων σε όσους ξεπεράσουν το όριο του 5% στον πρώτο γύρο και εγκριθούν οι λογαριασμοί της εκστρατείας τους. Οι δωρεές και οι παροχές σε είδος από ιδιωτικές εταιρείες απαγορεύονται, ενώ οι Γάλλοι πολίτες και κάτοικοι μπορούν να δωρίζουν έως 4.600 ευρώ ετησίως σε έναν υποψήφιο.
Οι αδύναμες επιδόσεις των παραδοσιακών κομμάτων στις τελευταίες εκλογές και οι δαπανηρές πολιτικές αποτυχίες έχουν κάνει τους δανειστές ακόμη πιο προσεκτικούς.
Τόσο η παραδοσιακή Δεξιά των Ρεπουμπλικάνων όσο και το κεντροαριστερό Σοσιαλιστικό Κόμμα απέτυχαν να ξεπεράσουν το όριο του 5% το 2022.
Η συντηρητική υποψήφια Βαλερί Πεκρές, η οποία είχε βάλει προσωπικά περιουσιακά στοιχεία ως εγγύηση για τα δάνεια της εκστρατείας της, αναγκάστηκε αργότερα να ξεκινήσει έκτακτη εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων. Παράλληλα, οι λογαριασμοί της προεκλογικής εκστρατείας του πρώην Προέδρου Νικολά Σαρκοζί το 2012 απορρίφθηκαν.
Λόγω των οικονομικών και φήμης κινδύνων, όλο και λιγότερες τράπεζες είναι διατεθειμένες να δανείσουν πολιτικούς υποψηφίους σε κάθε εκλογικό κύκλο. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το ζήτημα, ορισμένοι δανειστές εξετάζουν πλέον μόνο αιτήματα υποψηφίων που είναι ήδη πελάτες τους.
Οι BNP Paribas, Societe Generale, La Banque Postale και Crédit Agricole δήλωσαν ότι δεν χρηματοδοτούν πολιτικά κόμματα, επικαλούμενες το υψηλό ρίσκο του κλάδου.
Η Credit Mutuel ανέφερε ότι η συγκεκριμένη χρηματοδότηση ενέχει κίνδυνο «εντελώς διαφορετικής φύσης» από τον παραδοσιακό δανεισμό, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για ενδιάμεση χρηματοδότηση που βασίζεται σε αβέβαιες μελλοντικές κρατικές αποζημιώσεις.
Για πρώτη φορά, η γαλλική τραπεζική ένωση πήρε δημόσια θέση για το ζήτημα. Ο πρόεδρός της, Ντανιέλ Μπαάλ, πρότεινε μέσω γαλλικού ραδιοφώνου η κυβέρνηση να εγγυάται τα προεκλογικά δάνεια ή να χορηγεί απευθείας προκαταβολές στους υποψηφίους.
Για τα τμήματα συμμόρφωσης των τραπεζών, η χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών εντάσσεται στην κατηγορία των «πολιτικά εκτεθειμένων προσώπων», κάτι που συνεπάγεται αυξημένο έλεγχο για ξέπλυμα χρήματος.
Η ευρύτερη αποχώρηση των τραπεζών από τον πολιτικό δανεισμό αντανακλά την ολοένα και πιο πολωμένη πολιτική σκηνή της Γαλλίας.
Παρ’ όλα αυτά, ορισμένα παραδοσιακά κόμματα πιστεύουν ότι μπορούν ακόμη να επωφεληθούν από παλιές τραπεζικές σχέσεις. Μεταξύ αυτών και οι Πράσινοι, οι οποίοι, σύμφωνα με την ταμία τους Σαμία Λακεάλ, είχαν δανειστεί «μερικά εκατομμύρια» από την Crédit Coopératif το 2022.
Πέρα από την Crédit Coopératif, οι Bred και Crédit Mutuel συγκαταλέγονται στις τράπεζες που έχουν χρηματοδοτήσει υποψηφίους σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία.
Διαβάστε ακόμη
Μυτιληναίος: Η Ευρώπη κινδυνεύει από τη νέα ενεργειακή εξάρτηση και την απώλεια του ρωσικού αερίου
Ντάιμον (JPMorgan): Αν πέσει ο Στάρμερ κινδυνεύει επένδυση δισεκατομμυρίων στο Λονδίνο
Στιβ Μπλέιμ: 10 μαθήματα ζωής από τους μεγαλύτερους σταρ της ποπ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα