Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε ευρωπαϊκές χώρες να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης των Στενών του Ορμούζ, σε μια σημαντική μεταβολή της στάσης του που θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα και να διευκολύνει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό υποστηρίζει, επικαλούμενο πληροφορίες, το πρακτορείο Bloomberg.
Παρότι δημοσίως η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει σε ξένες χώρες να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών στη θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), σε ιδιωτικές συνομιλίες των τελευταίων εβδομάδων έχει εμφανιστεί πιο διαλλακτική, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Bloomberg.
Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να προσφέρει στις ναυτιλιακές εταιρείες και στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις την απαραίτητη διαβεβαίωση από μια ανεξάρτητη τρίτη πλευρά ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ασφαλή για τη διέλευση πλοίων, μετά από περισσότερους από πέντε μήνες στρατιωτικών συγκρούσεων. Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τις ευρύτερες διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Οι ενδείξεις για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις ενισχύθηκαν την Τρίτη, όταν τόσο το Κατάρ όσο και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ άφησαν να εννοηθεί ότι μια συμφωνία που αφορά τα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται πολύ κοντά. Ο Μπέσεντ δήλωσε μάλιστα ότι υπάρχει πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία ακόμη και εντός της ημέρας, με το Ορμούζ να αποτελεί πλέον το βασικό σημείο εκκίνησης για οποιαδήποτε ευρύτερη διαπραγμάτευση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μια ευρωπαϊκή αποστολή αποναρκοθέτησης θα προϋπέθετε σαφείς εγγυήσεις ασφαλείας από το Ιράν για τα πολεμικά πλοία που θα συμμετείχαν στην επιχείρηση, καθώς και τη διατήρηση της εκεχειρίας.
Επιπλέον, θα απαιτούσε την έγκριση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), του ισχυρού στρατιωτικού σώματος που έχει πρωταγωνιστήσει στις επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες. Ορισμένα στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης υποστηρίζουν ότι μόνο το ίδιο το Ιράν θα πρέπει να αναλάβει την εξουδετέρωση των θαλάσσιων ναρκών και όχι ξένες δυνάμεις.
Παράλληλα, η μεταπολεμική διαχείριση των Στενών του Ορμούζ παραμένει ένα από τα βασικά σημεία τριβής. Η Τεχεράνη επιδιώκει να αποκτήσει τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού και να εισπράττει τέλη διέλευσης από τα πλοία, πρόταση που απορρίπτουν κατηγορηματικά οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι το Ιράν έχει «μία τελευταία ευκαιρία» να καταλήξει σε συμφωνία, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές θα επαναληφθούν. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επίτευξη συμφωνίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν, το οποίο ελέγχει τη νότια ακτογραμμή των Στενών.
Το Κατάρ, που διαμεσολαβεί στις επαφές, ανακοίνωσε ότι έχει ήδη συνταχθεί και κυκλοφορήσει μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών σχέδιο συμφωνίας για την επανεκκίνηση των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει μια βραχυπρόθεσμη λύση για την αποκλιμάκωση της έντασης.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν επικεντρώνονται στη δημιουργία ενός νέου κεντρικού διαύλου ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συγκεκριμένη διαδρομή θεωρείται ότι έχει ναρκοθετηθεί, γεγονός που καθιστά αναγκαίες εκτεταμένες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης πριν μπορέσει να τεθεί ξανά σε πλήρη λειτουργία.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν πιέσεις στους συμμάχους τους ώστε να επιβεβαιώσουν ότι το πέρασμα είναι ασφαλές και να συμβάλουν στην επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ έχει προτείνει στη Βρετανία και τη Γαλλία τη διοργάνωση διεθνούς διάσκεψης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η πρωτοβουλία φαίνεται να μετατίθεται χρονικά μέχρι να εδραιωθεί μια σταθερή εκεχειρία, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές, φοβούμενες ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση στήριξη στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι πρόσφατα η Τεχεράνη απέρριπτε κατηγορηματικά κάθε ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για αποναρκοθέτηση. Τον Ιούνιο, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γκαριμπαμπαντί είχε δηλώσει ότι «η αποναρκοθέτηση πραγματοποιείται αποκλειστικά από το Ιράν και από καμία άλλη χώρα», απαντώντας στις σχετικές προτάσεις του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.
Διαβάστε ακόμη
CNN: Πώς ο Τραμπ έγινε ο νέος καταλύτης για τις τιμές του πετρελαίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ