Το αίτημα του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για αναβολή της συνάντησής του με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ φαίνεται πως αποτελεί εξέλιξη που το Πεκίνο υποδέχεται θετικά, παρότι απειλεί να προκαλέσει νέα αβεβαιότητα στις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Καθώς ο πόλεμος κατά του Ιράν εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είναι κρίσιμο να παραμείνει στην Ουάσιγκτον για να επιβλέπει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και ότι επιδιώκει να μεταθέσει τη συνάντηση υψηλού επιπέδου — που έχει προγραμματιστεί για αργότερα μέσα στον Μάρτιο — περίπου για έναν μήνα. Νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε συνδέσει την πιθανότητα αναβολής της επίσκεψης στην Κίνα με τη διάθεση του Πεκίνου να συμβάλει στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης αρτηρίας για τη διεθνή ναυσιπλοΐα που έχει ουσιαστικά μπλοκαριστεί από το Ιράν.
Για την κινεζική ηγεσία, η οποία είχε εκφράσει δυσαρέσκεια για την —κατά την εκτίμησή της— ανεπαρκή προετοιμασία των ΗΠΑ ενόψει της καθοριστικής αυτής συνόδου, η εξέλιξη δεν θεωρείται τόσο πλήγμα όσο ευκαιρία ανασύνταξης. Σε αντίθεση με τους περισσότερους ηγέτες της G20, ο Σι μέχρι στιγμής έχει αποφύγει να τοποθετηθεί δημόσια για τη σύγκρουση που πλήττει έναν σημαντικό εταίρο της Κίνας, καθώς το Πεκίνο επιχειρεί να αποτιμήσει πλήρως τις οικονομικές και διπλωματικές επιπτώσεις του πολέμου.
«Δεδομένων των πολλαπλών επαφών που αναμένονται μεταξύ Τραμπ και Σι μέσα στο έτος, μια αναβολή της επικείμενης επίσκεψης δεν συνιστά σοβαρό πλήγμα», δήλωσε η Γουέντι Κάτλερ, ανώτερη αντιπρόεδρος του Asia Society Policy Institute και πρώην αναπληρώτρια εμπορική εκπρόσωπος των ΗΠΑ.
Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, οι τελευταίες εξελίξεις «αναδεικνύουν την εύθραυστη φύση των πρόσφατων προσπαθειών σταθεροποίησης των διμερών σχέσεων και το πώς απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν να θέσουν σε σοβαρή δοκιμασία την εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Οκτώβριο».
Οι κορυφαίοι ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου αναμενόταν να συναντηθούν τέσσερις φορές μέσα στη χρονιά, σε ένα πλαίσιο που είχε στόχο να εξομαλύνει τις σχέσεις μετά τον εκτεταμένο εμπορικό πόλεμο. Η αναβολή της επίσκεψης του Τραμπ στην Κίνα — της πρώτης από Αμερικανό πρόεδρο εδώ και σχεδόν μία δεκαετία — αποδυναμώνει αυτή τη δυναμική και θέτει ερωτήματα για το κατά πόσο θα καταστεί εφικτή όσο οι ΗΠΑ παραμένουν εμπλεκόμενες σε πόλεμο στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή με τεράστια οικονομικά συμφέροντα για την Κίνα.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού του Bloomberg σχετικά με την πιθανή αναβολή. Όταν ρωτήθηκε τη Δευτέρα, εκπρόσωπος του υπουργείου, ο Λιν Τζιαν, δήλωσε ότι οι δύο χώρες βρίσκονται «σε επικοινωνία» για τη σύνοδο, τονίζοντας ότι η διπλωματία σε επίπεδο ηγετών είναι «αναντικατάστατη».
Από την πλευρά της, η Κίνα δεν έχει επιβεβαιώσει ποτέ επισήμως τις ημερομηνίες της επίσκεψης του Τραμπ, ακολουθώντας τη συνήθη πρακτική της να ανακοινώνει τα προγράμματα των κορυφαίων ηγετών μόλις λίγες ημέρες πριν, για λόγους ασφαλείας.
Εκεχειρία στο εμπόριο
Πέρα από την προσπάθεια περιορισμού της σύγκρουσης που εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή και ανατρέπει τις ενεργειακές αγορές, στο τραπέζι για τον Σι και τον Τραμπ βρίσκεται και μια εμπορική συμφωνία διάρκειας ενός έτους, η οποία διαπραγματεύθηκε τον Οκτώβριο έπειτα από μήνες δασμολογικών εντάσεων.
Σε μια σαφή ένδειξη ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν να διατηρήσουν ζωντανό τον οικονομικό διάλογο με την Κίνα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απέδωσε την πιθανή αναβολή της συνόδου σε «λογιστικούς λόγους», μετά την ολοκλήρωση δύο ημερών εμπορικών διαπραγματεύσεων στο Παρίσι, τις οποίες χαρακτήρισε «ιδιαίτερα θετικές». Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν ακόμη και τη δημιουργία ενός «Board of Trade», υπογραμμίζοντας ότι μια αναβολή δεν θα πρέπει να ανησυχήσει τις αγορές.
Μια καθυστέρηση που μπορεί να διαρκέσει από λίγες εβδομάδες έως και δύο μήνες δεν θα έχει «σημαντική επίδραση στις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας», εκτίμησε ο Τζορτζ Τσεν, εταίρος και συν-επικεφαλής της ψηφιακής πρακτικής στην The Asia Group, εταιρεία που συνίδρυσε ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κερτ Κάμπελ.
«Οι εμπορικές συνομιλίες στο Παρίσι μεταξύ του Μπέσεντ και του Χε Λιφένγκ έδειξαν ένα επίπεδο εμπιστοσύνης και προόδου στη διαχείριση των διμερών σχέσεων στο οικονομικό σκέλος», πρόσθεσε.
Την ίδια ώρα, παρά την ένταση που προκλήθηκε μετά τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Σι απέφυγε να τοποθετηθεί ευθέως, αφήνοντας τη διαχείριση της κρίσης στους διπλωμάτες του. Ο Κινέζος ηγέτης δεν προχώρησε ούτε σε δημόσιες κινήσεις μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ούτε μετά την ανάδειξη του γιου του ως διαδόχου. Αντ’ αυτού, ο υφυπουργός Εξωτερικών Μιάο Ντεγιού επισκέφθηκε την ιρανική πρεσβεία για να εκφράσει συλλυπητήρια «εκ μέρους της κινεζικής πλευράς».
Αντιθέτως, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την έναρξη του σύντομου πολέμου Ισραήλ–Ιράν τον Ιούνιο, ο Σι είχε εκφράσει «βαθιά ανησυχία» για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Και όταν ο πρώην πρόεδρος του Ιράν, Εμπραχίμ Ραϊσί, σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα το 2024, ο Σι είχε αποστείλει μήνυμα συλλυπητηρίων, χαρακτηρίζοντας τον θάνατό του «μεγάλη απώλεια για τον ιρανικό λαό».
Στη σημερινή συγκυρία, με το Ιράν να εξαπολύει επιθέσεις και σε γειτονικές αραβικές χώρες του Κόλπου, το Πεκίνο καλείται να κινηθεί με ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, λόγω των εκτεταμένων σχέσεών του με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Παρά την καταδίκη του θανάτου του Χαμενεΐ και των απωλειών αμάχων από τις επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών επέκρινε επίσης τις επιθέσεις του Ιράν σε μη στρατιωτικούς στόχους στις χώρες του Κόλπου.
Το Πεκίνο έχει αποστείλει ειδικό απεσταλμένο στην περιοχή, ενώ προβάλλει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι, ο οποίος εντείνει τις επαφές του με σχεδόν δώδεκα χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ρωσία, στο πλαίσιο μιας «διπλωματικής ώθησης για την ειρήνη».
Ο Γου Σινμπό, διευθυντής του Κέντρου Αμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Fudan της Σαγκάης και πρώην σύμβουλος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, εκτίμησε ότι απαιτείται περαιτέρω πρόοδος στη «διάσταση ασφάλειας και διπλωματίας» των σχέσεων με τις ΗΠΑ.
«Από την κινεζική σκοπιά, δεν είναι κακή ιδέα να αναβληθεί η επίσκεψη, ώστε να υπάρξει περισσότερος χρόνος προετοιμασίας για τη σύνοδο, όταν ο Τραμπ θα μπορέσει να επικεντρωθεί εκ νέου σε αυτό το ζήτημα», ανέφερε.
«Από την πλευρά των ΗΠΑ, όλα εξαρτώνται από την κατάσταση στον Κόλπο», πρόσθεσε. «Κανείς δεν γνωρίζει πότε θα υπάρξει τέλος στη σύγκρουση. Αυτή είναι η βασική αβεβαιότητα για τις ΗΠΑ».
Διαβάστε ακόμη
Ιωάννης Αντώνογλου (Reflection AI): Η αποτίμηση $20 δισ. και ο «πόλεμος» του Τραμπ με τους Κινέζους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα