«Φρικτό, ανυπόφορο, μη ασφαλές». Με αυτές τις λέξεις περιγράφουν γιατροί και άλλοι επαγγελματίες υγείας τις επιπτώσεις των φετινών κυμάτων καύσωνα στο βρετανικό σύστημα υγείας (NHS), σύμφωνα με έρευνα της Doctors’ Association UK.
Σε νοσοκομεία που κατασκευάστηκαν για ένα πολύ ψυχρότερο κλίμα, οι εργαζόμενοι βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με πρωτόγνωρες συνθήκες: ασθενείς ιδρώνουν τόσο πολύ ώστε δυσκολεύεται ακόμη και η τοποθέτηση ενδοφλέβιων γραμμών, φάρμακα κινδυνεύουν να αλλοιωθούν από τις υψηλές θερμοκρασίες, ενώ γιατροί και νοσηλευτές καταρρέουν εν ώρα εργασίας από αφυδάτωση και θερμική εξάντληση.
Οι τελευταίοι μήνες αποκάλυψαν πόσο απροετοίμαστο εμφανίζεται το βρετανικό σύστημα υγείας απέναντι στην κλιματική αλλαγή που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ο μεγαλύτερος φόβος είναι πλέον ότι οι θερμοκρασίες αυξάνονται ταχύτερα από την ικανότητα της Βρετανίας να προσαρμοστεί.
Νοσοκομεία χτισμένα για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια
Τα νοσοκομεία και οι μονάδες φροντίδας της Βρετανίας σχεδιάστηκαν «με τη βασική παραδοχή ότι το κλίμα θα παρέμενε σταθερό», εξηγεί ο Νικ Γουότς, πρώην επικεφαλής βιωσιμότητας του NHS England. «Αποδείχθηκε ότι αυτή δεν ήταν καλή παραδοχή».
Περίπου το 90% των νοσοκομειακών κτιρίων στην Αγγλία είναι ευάλωτο στην υπερθέρμανση, σύμφωνα με την UK Health Alliance on Climate Change.
Το κόστος των παρεμβάσεων που απαιτούνται είναι, όμως, πολύ υψηλό. Όπως επισημαίνει ο Γουότς, οι προϋπολογισμοί και οι κεφαλαιακές χρηματοδοτήσεις του NHS ουδέποτε είχαν σχεδιαστεί για να καλύψουν δαπάνες τέτοιας κλίμακας.
Ο καύσωνας δοκιμάζει ολόκληρη τη Βρετανία
Η ακραία ζέστη δεν πλήττει μόνο τα νοσοκομεία, αλλά σχεδόν κάθε κρίσιμη υποδομή της χώρας.
Οδηγοί λεωφορείων στο Λονδίνο ανακοίνωσαν απεργιακές κινητοποιήσεις για τους επόμενους μήνες, διαμαρτυρόμενοι για την εργασία σε συνθήκες καύσωνα χωρίς κλιματισμό. Τράπεζες, μεταξύ των οποίων η JPMorgan Chase, έχουν επιτρέψει σε εργαζομένους να δουλεύουν από το σπίτι, καθώς οι διαδρομές με μη κλιματιζόμενους συρμούς του μετρό του Λονδίνου γίνονται ανυπόφορες.
Οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν προκαλέσει ακόμη και παραμορφώσεις στις σιδηροδρομικές γραμμές, ενώ σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν.
Τον περασμένο μήνα, η Πυροσβεστική του Λονδίνου δέχθηκε αριθμό-ρεκόρ 27.580 κλήσεων έκτακτης ανάγκης. Κατά τη διάρκεια ενός από τα κύματα καύσωνα του Ιουνίου, η υπηρεσία ασθενοφόρων του Λονδίνου δέχθηκε περισσότερες από 53.000 κλήσεις, ξεπερνώντας ακόμη και τον αριθμό που είχε καταγραφεί στην κορύφωση της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020.
Στις θερμότερες ημέρες του Ιουνίου επιστρατεύθηκαν επιπλέον 600 πληρώματα ασθενοφόρων στην πρωτεύουσα για περιστατικά όπως καρδιακές ανακοπές, αναπνευστική ανεπάρκεια και άλλες καταστάσεις που επιδεινώνονταν εξαιτίας της ζέστης.
«Επικίνδυνα ζεστά» τα νοσοκομεία
Η κατάσταση μέσα στα νοσοκομεία είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Σε έρευνα της Doctors’ Association UK, το 83% των εργαζομένων στο NHS χαρακτήρισε τον χώρο εργασίας του «πολύ ζεστό» ή «επικίνδυνα ζεστό» κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου.
Περισσότεροι από δύο στους τρεις δήλωσαν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες είχαν επηρεάσει την ασφάλεια των ασθενών.
Το Royal College of Nursing χαρακτήρισε τις συνθήκες «απάνθρωπες», παραθέτοντας περιστατικά εργαζομένων που κατέρρευσαν από τη ζέστη. Νοσηλεύτρια που εργαζόταν σε θάλαμο χωρίς εξαερισμό χρειάστηκε επείγουσα περίθαλψη στο ίδιο της το νοσοκομείο, αφού κατέρρευσε από αφυδάτωση.
Σε άλλη περίπτωση, εργαζόμενος ανέφερε ότι η διοίκηση είχε απαγορεύσει τη χρήση ανεμιστήρων και φορητών κλιματιστικών λόγω προβλημάτων στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Η κυβέρνηση θέλει «θερινό σχέδιο» για το NHS
Η υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας, Ιβέτ Κούπερ, αναγνώρισε την πίεση που ασκούν οι ακραίες θερμοκρασίες στο σύστημα.
Όπως ανέφερε, το NHS θα πρέπει πλέον να προετοιμάζεται για τις πιέσεις του καλοκαιριού με τον ίδιο τρόπο που σχεδιάζει για τις πιέσεις του χειμώνα.
Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των κτιρίων απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες, αλλά και προετοιμασία για την αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών υγείας κατά τις περιόδους καύσωνα.
Το πρόβλημα είναι ότι το βρετανικό σύστημα υγείας, το οποίο χρηματοδοτείται μέσω της φορολογίας, αντιμετωπίζει ήδη σοβαρές πιέσεις έπειτα από δεκαετίες ανεπαρκών επενδύσεων.
Ο λογαριασμός των δισ. για τα γερασμένα νοσοκομεία
Μόνο στην Αγγλία, το NHS υπολογίζει ότι απαιτούνται 15,9 δισ. λίρες για καθυστερημένες επισκευές, ώστε τα κτίρια να επιστρέψουν στο ελάχιστο αποδεκτό επίπεδο λειτουργίας.
Η Ουαλία και η Σκωτία έχουν επίσης συσσωρευμένες ανάγκες συντήρησης περίπου 1 δισ. λιρών η καθεμία.
Ανεξάρτητη αξιολόγηση του 2024 είχε εντοπίσει έλλειμμα 37 δισ. λιρών σε κεφαλαιακές επενδύσεις στο σύστημα υγείας της Αγγίας σε σχέση με τις δαπάνες αντίστοιχων χωρών κατά τη δεκαετία του 2010.
Το αποτέλεσμα είναι υπηρεσίες που λειτουργούν μέσα σε κτίρια τα οποία κυριολεκτικά καταρρέουν. Περίπου το 20% των εγκαταστάσεων είναι παλαιότερο ακόμη και από το ίδιο το NHS, που ιδρύθηκε το 1948.
«Χειρότερα και από την πανδημία»
Η Φιόνα Μπρέναν, αναισθησιολόγος στο Κάρντιφ της Νότιας Ουαλίας, περιέγραψε τις συνθήκες του καύσωνα του Ιουνίου ως «πολύ χειρότερες» από εκείνες που είχε βιώσει κατά την πανδημία του 2020.
Κατά την πιο ζεστή εβδομάδα του Ιουνίου συμμετείχε σε επεμβάσεις ακτινολογίας για ασθενείς με καρκίνο, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλες δυνητικά απειλητικές για τη ζωή παθήσεις.
Κανονικά, οι συγκεκριμένες επεμβάσεις πραγματοποιούνται σε χώρους με υγρασία κάτω από 60% και θερμοκρασία περίπου 20 βαθμών Κελσίου, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος λοιμώξεων.
Όμως η θερμοκρασία έφτασε τους 27 βαθμούς, με πολύ υψηλή υγρασία.
«Φορούσαμε μολύβδινες ποδιές, που είναι βαριές. Κυριολεκτικά καθόμουν και έσταζα από τον ιδρώτα. Ήταν απολύτως άθλιο. Ένιωθα πραγματικά άρρωστη», περιέγραψε.
Όταν ο ιδρώτας δυσκολεύει ακόμη και τον ορό
Σε τέτοιες θερμοκρασίες, ακόμη και οι πιο βασικές ιατρικές διαδικασίες γίνονται δυσκολότερες.
Σε έναν ασθενή, οι αυτοκόλλητες ταινίες που συγκρατούσαν τις ενδοφλέβιες κάνουλες δεν κολλούσαν εξαιτίας του ιδρώτα.
«Όλα ξεκολλούσαν», είπε η Μπρέναν, με το προσωπικό να πρέπει να ελέγχει διαρκώς εάν οι κάνουλες παρέμεναν στη θέση τους. «Αυτό από μόνο του αποτελεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας των ασθενών».
Το νοσοκομείο εξετάζει πλέον την εγκατάσταση ειδικών μεμβρανών στα παράθυρα κτιρίων με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, καθώς και τη βελτίωση της πρόσβασης σε κλιματισμό στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο.
Αναβολές χειρουργείων λόγω ζέστης
Λιγότερο επείγουσες επεμβάσεις και ιατρικές πράξεις αναβλήθηκαν προκειμένου να προστατευθούν οι ασθενείς.
Στα τέλη Ιουνίου, το University Hospitals Sussex NHS Foundation Trust ανακοίνωσε ότι προβλήματα στη διατήρηση ασφαλών θερμοκρασιών σε ορισμένα χειρουργεία και εγκαταστάσεις ανάγκασαν το νοσοκομείο να καθυστερήσει προγραμματισμένα ραντεβού.
Το Royal College of Physicians έκανε λόγο για «σοβαρή και μη βιώσιμη πίεση» στους γιατρούς εξαιτίας της ζέστης.
Σε μία περίπτωση, σύμφωνα με τον οργανισμό, μηχανήματα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του καρκίνου παρουσίασαν βλάβες λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, όπως και οι διακομιστές πληροφορικής του νοσοκομείου.
Καλοριφέρ στους 30 βαθμούς και ελάχιστος κλιματισμός
Οι μαρτυρίες αποτυπώνουν και την παλαιότητα των εγκαταστάσεων. Γιατροί εργάζονται σε κτίρια που είναι δύσκολο να σκιαστούν και να αεριστούν, με χαλασμένες περσίδες και παράθυρα που ανοίγουν ελάχιστα.
Στην έρευνα καταγράφηκαν ακόμη και περιπτώσεις γιατρών που δεν μπορούσαν να κλείσουν τα καλοριφέρ ενώ η θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 30 βαθμούς Κελσίου.
Λιγότερο από το 5% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι είχε σταθερή πρόσβαση σε κλιματισμό.
Η Λία Χάζαρντ, μαία που εργάζεται στη Σκωτία, ανέφερε ότι η μονάδα της δεν έχει παράθυρα. Όπως εξήγησε, πολλά νοσοκομεία του NHS δεν έχουν σχεδιαστεί με αποτελεσματικό κεντρικό εξαερισμό.
Η άνοδος της θερμοκρασίας από τους 25 στους 30 βαθμούς δεν σημαίνει απλώς ότι «τα πράγματα γίνονται λίγο δυσκολότερα», τόνισε. Ασθενείς και εργαζόμενοι αφυδατώνονται περισσότερο, αυξάνεται το στρες και επιδεινώνεται συνολικά η κατάσταση της υγείας τους.
«Χρειαζόμαστε παράθυρα που ανοίγουν»
Σε πολλές περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι δεν έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία στους θαλάμους, ενώ ορισμένοι δεν επιτρέπεται καν να ανοίγουν παράθυρα ή να χρησιμοποιούν ανεμιστήρες.
«Χρειαζόμαστε παράθυρα που ανοίγουν. Χρειαζόμαστε ανεμιστήρες και κλιματιστικά», δήλωσε η Χάζαρντ.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, πολλοί νοσηλευτές και μαίες εξακολουθούν να ακούν ότι θεωρείται «αντιεπαγγελματικό» να έχουν μαζί τους νερό ή μια κούπα στον χώρο εργασίας.
Το πρόβλημα φτάνει και στα γηροκομεία
Η ακραία ζέστη δεν επηρεάζει για πρώτη φορά την ικανότητα της Βρετανίας να φροντίσει τους πιο ευάλωτους πολίτες της.
Η Τζέιν Ντένετ-Θορπ, ο πατέρας της οποίας βρισκόταν στο τελικό στάδιο της ζωής του σε εξειδικευμένη μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων στο Κέιμπριτζ τον Αύγουστο του περασμένου έτους, περιέγραψε τις θερμοκρασίες ως «παράλογα υψηλές».
Για περισσότερο από μία εβδομάδα καθόταν μαζί του σε δωμάτιο με νότιο προσανατολισμό προσπαθώντας να βρει τρόπους να τον κρατήσει δροσερό. Το κτίριο δεν διέθετε ανεμιστήρες ή κλιματισμό, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να αγοράσει η ίδια ανεμιστήρα.
Όπως είπε, οι τελευταίες ημέρες με τον πατέρα της σημαδεύτηκαν από «άγχος και δυσφορία», αντί για την ήρεμη αποχώρηση που θα επιθυμούσε.
Ο φόβος για τους επόμενους καύσωνες
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι πλέον η ακραία ζέστη να καταστήσει τους ίδιους τους επαγγελματίες υγείας ανίκανους να φροντίσουν τους ασθενείς τους.
«Το προσωπικό βγαίνει σε αναρρωτική άδεια ή εξουθενώνεται και φεύγει», προειδοποίησε η Χάζαρντ.
Καθώς τα επεισόδια ακραίας ζέστης αναμένεται να γίνονται συχνότερα τα επόμενα χρόνια, η πίεση αυξάνεται προς τη βρετανική κυβέρνηση και τις διοικήσεις των υπηρεσιών υγείας να προσαρμόσουν εγκαίρως ένα σύστημα που σχεδιάστηκε για ένα κλίμα που αλλάζει ταχύτερα από τις υποδομές του.
Διαβάστε ακόμη
IRIS: Πότε φορολογούνται χαρτζιλίκι και μεταφορές μεταξύ συγγενών
Ιστορικά ακίνητα αναζητούν νέο ιδιοκτήτη με τιμές από €280.000 έως €8 εκατ. (pics)
Θεόδωρος Κόντες: «Αν επιβαρύνουμε την κρουαζιέρα, οι εταιρείες θα πάνε αλλού»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ