Η εντελώς εξαντλητική επιρροή του Nτόναλντ Τραμπ στην παγκόσμια ψυχολογία εντάθηκε. Η ένταση αυτή κάλυψε την Ουάσιγκτον, απλώθηκε πέρα από τον Ατλαντικό και άγγιξε τη Μέση Ανατολή. Όλοι περίμεναν βομβαρδισμούς.
Θα χτυπούσε ο Τραμπ το Ιράν για να εκπληρώσει την υπόσχεσή του ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλωτών;
Ή μήπως αποσύρεται, βασιζόμενος σε φαινομενικές και αμφισβητήσιμες διαβεβαιώσεις από πηγές στο Ιράν ότι οι εκτελέσεις θα σταματήσουν; Όλοι περιμένουν να δουν τι θα κάνει στη συνέχεια.
Ο ίδιος αρέσκεται να κάθεται στο Οβάλ Γραφείο, εκτοξεύοντας απειλές, υπεκφυγές και προσβολές σαν μαέστρος που διευθύνει ορχήστρα. Παρά ταύτα, δε δημιουργεί αρμονία, αλλά παγκόσμιο χάος.
Όταν ερωτήθηκε πώς μπορεί να εμπιστευτεί τις υποσχέσεις ενός ιρανικού καθεστώτος που μόλις σκότωσε τουλάχιστον αρκετές χιλιάδες ανθρώπους μετά από δεκαετίες αυστηρού αυταρχισμού, ο Τραμπ απλά είπε πως «θα το μάθουμε. Θα το μάθω μετά από αυτό. Θα το μάθετε, αλλά μας το έχουν πει από αξιόπιστες πηγές και ελπίζω να είναι αλήθεια. Ποιος ξέρει, σωστά; Ποιος ξέρει. Τρελός κόσμος».
Ένα από τα πιο τρελά πράγματα ήταν ότι ο Τραμπ μιλούσε για ένα σοβαρό ζήτημα πολέμου και ειρήνης κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης στο Οβάλ Γραφείο για την προώθηση του… πλήρους γάλακτος που τα σχολεία θα μπορούν να σερβίρουν στα παιδιά σύμφωνα με έναν νέο νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα.
Όπως συμβαίνει συχνά στην εποχή του Τραμπ, ήταν μια σουρεαλιστική μέρα στην Ουάσινγκτον. Ο Λευκός Οίκος υποδέχτηκε μια αντιπροσωπεία από τη Γροιλανδία και τη Δανία, μετά την απαίτηση του Τραμπ να αποκτήσει την κυριότητα του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου. Αξίζει να υπογραμμιστεί πόσο παράξενη ήταν αυτή η επίσκεψη.
Οι αξιωματούχοι βρέθηκαν στην Ουάσινγκτον για να επιμείνουν ότι το ημιαυτόνομο δανικό έδαφος δεν είναι προς πώληση και ότι ο Τραμπ δεν πρέπει να προσπαθήσει να το αγοράσει ή να το εισβάλει.
Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, η ιδέα ότι θα προσπαθούσε να αρπάξει τη Γροιλανδία σε μια προσπάθεια να μείνει στην ιστορία ως ένας από τους προέδρους που τίμησαν το «πεπρωμένο» της Αμερικής με νέα εδάφη θεωρήθηκε αστεία. Στη δεύτερη όμως, ο ατίθασος αρχηγός λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψη από τους Ευρωπαίους ηγέτες, τους οποίους ο Τραμπ έχει ορκιστεί να αντικαταστήσει με δεξιούς λαϊκιστές.
Η αντιπαράθεση είναι ακόμη πιο παράξενη, καθώς η Γροιλανδία είναι έδαφος του ΝΑΤΟ. Οι ισχυρισμοί του Τραμπ ότι η Δανία δεν μπορεί να την υπερασπιστεί δεν έχουν νόημα: η Δανία είναι μέλος της ισχυρότερης στρατιωτικής συμμαχίας στον κόσμο. Οποιαδήποτε επίθεση στο νησί θα θεωρηθεί επίθεση σε όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ, βάσει της αμοιβαίας εγγύησης άμυνας.
Αργότερα, στο Οβάλ Γραφείο, ο πρόεδρος παραπονέθηκε ότι χρειαζόταν τη Γροιλανδία για το προτεινόμενο αντιπυραυλικό σύστημα Golden Dome και προειδοποίησε ότι η Ρωσία και η Κίνα ετοιμάζονταν να εισέλθουν στο έδαφος, όπου υπάρχει ήδη μια αμερικανική βάση.
Ήταν επίσης καυστικός για τη στρατιωτική ισχύ ενός γενναίου συμμάχου του ΝΑΤΟ που έστειλε τα στρατεύματά στους πολέμους των ΗΠΑ μετά την 11η Σεπτεμβρίου, λόγω του ίδιου συνθήματος «μια επίθεση εναντίον ενός είναι επίθεση εναντίον όλων» που η Δανία και όλα τα άλλα μέλη επικαλέστηκαν προς όφελος των ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις της Αλ Κάιντα το 2001. «Έβαλαν ένα επιπλέον έλκηθρο με σκύλους εκεί τον περασμένο μήνα. Προσέθεσαν ένα δεύτερο έλκηθρο με σκύλους. Αυτό δε θα είναι αρκετό», είπε ο Τραμπ.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, η κρίση στη Γροιλανδία πήρε μια ακόμη πιο εκπληκτική τροπή. Η Δανία ανακοίνωσε ότι θα στείλει επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό στο νησί, και οι σκανδιναβικές χώρες ακολούθησαν το παράδειγμά της.
Η Γερμανία ανακοίνωσε ότι θα στείλει 13 στρατιωτικούς σε «ερευνητική αποστολή» για να ενωθούν με τους συντρόφους τους στο ΝΑΤΟ. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι έστειλε γαλλικές δυνάμεις για να συμμετάσχουν στην εσπευσμένα οργανωμένη στρατιωτική επιχείρηση Arctic Endurance στη Γροιλανδία. «Οι πρώτες γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν. Άλλες θα ακολουθήσουν», ανήρτησε στο X.
Τέτοιες αποστολές είναι προφανώς συμβολικές. Ωστόσο, ο συμβολισμός είναι εντυπωσιακός. Τα ευρωπαϊκά κράτη στέλνουν το προσωπικό τους για να δείξουν ότι υπερασπίζονται το έδαφος του ΝΑΤΟ, όχι από τη Ρωσία ή την Κίνα ή μια τρομοκρατική ομάδα, αλλά από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών — τον πιο σημαντικό και ισχυρό ηγέτη της δυτικής συμμαχίας.
Τι θα συμβεί λοιπόν στη συνέχεια; Θα συνεχίσει ο Τραμπ να ασκεί πίεση για να αναγκάσει τη Δανία να πουλήσει τη Γροιλανδία — παρόλο που δεν έχει παρουσιάσει κανένα σχέδιο για το πού θα βρει τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια που πιθανότατα θα χρειαστούν;
Ή θα ακολουθήσει την τολμηρή του στρατηγική της επιδρομής που ανέτρεψε τον ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, στέλνοντας αμερικανικές δυνάμεις να καταλάβουν το έδαφος; Μια τέτοια επιχείρηση θα δημιουργούσε ένα σοβαρό δίλημμα για τους ανώτερους αξιωματικούς του Πενταγώνου που διοικούν το ΝΑΤΟ.
«Θα δούμε τι θα συμβεί με τη Γροιλανδία», είπε ο Τραμπ, χρησιμοποιώντας μια από τις αγαπημένες του φράσεις, ενώ υιοθέτησε τη συνηθισμένη του στάση ως εξωτερικός παρατηρητής που σχολιάζει γεγονότα στα οποία είναι ο μόνος που αποφασίζει.
Ο υπόλοιπος κόσμος έχει πάρει μια γεύση από τη ζωή στην Αμερική τα τελευταία πέντε χρόνια, κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του Τραμπ. Αντιμετωπίζουν έναν πρόεδρο που κυβερνά με βάση τις ιδιοτροπίες του και η στρατηγική του είναι να μην έχει καμία εμφανή στρατηγική, αλλά να κρατά τους πάντες σε αγωνία.
Οι υποστηρικτές του Τραμπ υποστηρίζουν ότι η απρόβλεπτη συμπεριφορά του είναι πλεονέκτημα, ότι έχει προκαλέσει παγκόσμια αγωνία και έχει ξαναχτίσει την αμερικανική δύναμη και επιρροή. Αν ούτε ο ίδιος δεν είναι σίγουρος για το τι θα κάνει στη συνέχεια, πώς μπορούν να είναι σίγουροι οι αντίπαλοι των ΗΠΑ;
Εξακολουθεί να υπάρχει η αίσθηση ότι ο Τραμπ αυτοσχεδιάζει, σαν ένας ζογκλέρ που προσπαθεί απεγνωσμένα να κρατήσει πολλές μπάλες στον αέρα ταυτόχρονα και απλώς τις εμποδίζει να πέσουν στο έδαφος. Παρά μια σειρά επιτυχημένων — και δραματικών — στρατιωτικών επιχειρήσεων, η τύχη του Τραμπ μπορεί να μην διαρκέσει για πάντα. Και η υπεροψία μπορεί να τον ωθήσει πολύ μακριά.
Φυσικά, η πιθανή αμφιταλάντευση του Τραμπ σχετικά με τη στρατιωτική δράση μπορεί να είναι ένα τέχνασμα. Πριν επιτεθεί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν πέρυσι, έδωσε την εντύπωση ότι η Τεχεράνη είχε λίγες μέρες για να καταλήξει σε συμφωνία – και στη συνέχεια έστειλε αμερικανικά βομβαρδιστικά αεροσκάφη για να χτυπήσουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας.
«Ιρανοί πατριώτες, ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΙΣ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ – ΑΝΑΛΑΒΕΤΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΣΑΣ!!!… Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ», έγραψε ο πρόεδρος (με κεφαλαία) σε μια ανάρτηση στο Truth Social.
Φυσικά, οι διαδηλωτές που αντιμετωπίζουν τη βίαιη καταστολή των ηγετών τους θα το εκλάβουν ως κλήση για δράση και υπόσχεση υποστήριξης.
«Αν δεν κάνει τίποτα, θα θεωρηθεί από την ιστορία ως στρατηγική και ηθική προδοσία, επειδή ενθάρρυνε τους διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους για εβδομάδες, συνέχισε να διαβεβαιώνει τους Ιρανούς ότι τους υποστηρίζει και παρακολουθούσε ενώ χιλιάδες διαδηλωτές σκοτώνονταν», δήλωσε ο Καρίμ Σατζαπούρ του Carnegie Endowment for International Peace στο CNN.
«Ταυτόχρονα, η στρατιωτική δράση είναι γεμάτη κινδύνους», είπε. «Δεν υπάρχει μαγική λύση με την οποία μπορούμε να ανατρέψουμε καθαρά το καθεστώς και να εγκαθιδρύσουμε μια δημοκρατία».
Είναι δύσκολο να δούμε πώς ο πρόεδρος θα βγει από αυτή τη δύσκολη θέση. Οι απειλές, οι μπλόφες και ο ζογκλερισμός μπορούν να λειτουργήσουν μόνο για λίγο.
Ένας Αμερικανός πρόεδρος που περιφρονεί τις παραδοσιακές πολιτικές διαδικασίες, ενεργεί με βάση το ένστικτό του και δηλώνει ότι είναι άνθρωπος της ειρήνης, ενώ παράλληλα αναπτύσσει μια αυξανόμενη προτίμηση για θεαματικές και βίαιες στρατιωτικές ενέργειες, βρίσκεται σε δύσκολη θέση.
Διαβάστε ακόμη
Διάδρομος πράσινης ενέργειας από τη Σαουδική Αραβία στην Ευρώπη με πύλη την Ελλάδα
Πού «σκοντάφτει» η προσιτή κατοικία στην Ελλάδα – Μελέτη της διαΝΕΟσις
Η Τέιλορ Σουίφτ ανεβάζει τις πωλήσεις κρασιού παγκοσμίως και κάνει viral τα γαλλικά Sancerre
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα