Τα ερευνητικά κέντρα, τόσο του Ηνωμένου Βασιλείου, όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανταρκτική αναζητούν το επόμενο κύμα εργαζομένων που θα «κατέβουν στον Νότο». Και δεν πρόκειται μόνο για επιστήμονες. Οι διαθέσιμες θέσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ειδικοτήτων, από ξυλουργούς και ηλεκτρολόγους μέχρι μάγειρες και ακόμη και κομμωτές. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει, μπορεί κανείς να αντέξει το ψύχος και την απομόνωση;
Για τον Νταν ΜακΚένζι, η απάντηση είναι καταφατική. Ο 38χρονος, που άφησε την ιδιαίτερη πατρίδα του στο Γουίγκαν της βόρειας Αγγλίας σε ηλικία μόλις 19 ετών, έχει εργαστεί σε απομακρυσμένα σημεία σε όλο τον κόσμο. Παρ’ όλα αυτά, όπως λέει, η πιο απομονωμένη και απαιτητική θέση της καριέρας του είναι η σημερινή, επικεφαλής σταθμού στον ερευνητικό σταθμό Halley VI Research Station στην Ανταρκτική.
Ο σταθμός είναι ένας από τους πέντε που λειτουργεί το British Antarctic Survey, ο βρετανικός οργανισμός πολικής έρευνας. «Πάντα ήμουν ανήσυχος και με ενδιέφεραν τα πιο άγρια μέρη του πλανήτη», αναφέρει ο ΜακΚένζι. «Ήμουν ναυτικός μηχανικός και δεν ήθελα να συνεχίσω στα πλοία, αλλά να κάνω κάτι παρόμοιο. Σκέφτηκα ότι αυτό θα ταίριαζε πολύ με τις δεξιότητές μου».
Ζωή στους -40 βαθμούς και ήλιος που δεν δύει
Σύμφωνα με το BBC, την ώρα της συνομιλίας, στην Ανταρκτική έχει μια καλοκαιρινή ημέρα, με τη θερμοκρασία να φτάνει τους -15 βαθμούς Κελσίου. Έξω από το παράθυρό του απλώνεται ένα απέραντο λευκό τοπίο, που σβήνει στον ορίζοντα κάτω από έναν καθαρό, γαλάζιο ουρανό. «Αυτή η θερμοκρασία θεωρείται αρκετά καλή εδώ», δηλώνει. «Οι -5 βαθμοί είναι από τις πιο υψηλές θερμοκρασίες. Μπορεί να φτάσει μέχρι και τους -40, αλλά ο μέσος όρος είναι γύρω στους -20».
Ο ΜακΚένζι είναι υπεύθυνος για μια ομάδα 40 ατόμων που σταθμεύουν στο Halley VI κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στην Ανταρκτική, από τον Νοέμβριο έως τα μέσα Φεβρουαρίου. Οι σταθμοί του BAS παρακολουθούν διαφορετικές πτυχές της άγριας ζωής και του περιβάλλοντος. Ο Halley VI επικεντρώνεται σε δεδομένα διαστήματος και ατμόσφαιρας, καθώς και στη μελέτη του παγετώνα Brunt, πάνω στον οποίο είναι χτισμένος κοντά στις ακτές, αλλά και στην τρύπα του όζοντος. Πέρα από το ακραίο ψύχος, το καλοκαίρι στην Ανταρκτική χαρακτηρίζεται από αδιάκοπο φως, με ένα ηλιοβασίλεμα που μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες.
Διαχείριση ανθρώπων στην άκρη του κόσμου
Ο ΜακΚένζι ανελίχθηκε σταδιακά στη θέση του επικεφαλής, αφού ολοκλήρωσε το πρώτο του συμβόλαιο «στον πάγο» το 2019, ξεκινώντας ως μηχανικός συντήρησης στον ερευνητικό σταθμό Rothera Research Station, σε απόσταση περίπου 1.600 χιλιομέτρων. Ο ρόλος του περιλαμβάνει τη διαχείριση προμηθειών, την υγεία και ασφάλεια, την εκπαίδευση, αλλά και την ψυχολογική υποστήριξη της ομάδας. Η απομόνωση και η συγκατοίκηση σε περιορισμένους χώρους συχνά προκαλούν εντάσεις.
«Έρχονται στο γραφείο σου και σου λένε ότι δεν έχουν καλή μέρα ή ότι κάτι συνέβη στο σπίτι. Προσπαθείς να τους στηρίξεις. Είναι μια δουλειά με μεγάλη ποικιλία», λέει. Συνολικά, περίπου 120 εργαζόμενοι του BAS βρέθηκαν στην Ανταρκτική τη θερινή περίοδο που ολοκληρώνεται. Οι περισσότεροι θα επιστρέψουν στο Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι τα τέλη Μαΐου, αν και έως 50 άτομα θα παραμείνουν για τον σκοτεινό χειμώνα.
«Όταν έρχεται ο χειμώνας και φεύγουν οι περισσότεροι, νιώθεις μια απίστευτη αίσθηση ελευθερίας», αποκαλύπτει. «Γίνεστε μια δεμένη ομάδα, σχεδόν σαν οικογένεια».
Θέσεις εργασίας, μισθοί και απαιτήσεις
Το BAS προσλαμβάνει έως και 150 νέους εργαζόμενους κάθε χρόνο. Αν και οι επιστημονικές και τεχνικές ειδικότητες είναι κρίσιμες, περίπου το 70% των θέσεων αφορά επιχειρησιακούς ρόλους απαραίτητους για τη λειτουργία των σταθμών. Στο προσωπικό περιλαμβάνονται γιατροί, νοσηλευτές και υδραυλικοί. Οι μισθοί ξεκινούν από 31.244 λίρες ετησίως, ενώ καλύπτονται τα έξοδα μετακίνησης, διαμονής, σίτισης και ο εξοπλισμός για τις ακραίες θερμοκρασίες.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού εργάζονται συνολικά περίπου 5.000 άνθρωποι στην Ανταρκτική, σε 80 ερευνητικούς σταθμούς που διαχειρίζονται περίπου 30 χώρες. Αντίστοιχες θέσεις προσφέρει και το αμερικανικό πρόγραμμα US Antarctic Program. Ωστόσο, όσοι δελεάζονται από την περιπέτεια πρέπει να γνωρίζουν ότι θα έρθουν αντιμέτωποι με περιορισμένα φρέσκα τρόφιμα, ελάχιστο αλκοόλ, κοινόχρηστους κοιτώνες και εργασία επτά ημέρες την εβδομάδα.
«Δεν είναι το κρύο, είναι οι άνθρωποι»
Η Μαριέλα Τζιανκόλα, επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού του BAS, σημειώνει ότι οι μεγαλύτερες δυσκολίες δεν είναι σωματικές. «Το πιο δύσκολο είναι η συνεχής εγγύτητα με τους άλλους. Είναι σαν να επιστρέφεις στο πανεπιστήμιο», δηλώνει. «Πολλοί πιστεύουν ότι δεν έχουν πρόβλημα με τους ανθρώπους, μέχρι να συνειδητοποιήσουν ότι δεν έχουν καθόλου ιδιωτικότητα».
Ο κλινικός ψυχολόγος Ντάνκαν Πρέσιους, σήμερα διευθυντής κλινικών υπηρεσιών στην CDS Defence & Security, τονίζει ότι οι κοινωνικές δυναμικές μπορούν να αποδειχθούν πιο προβληματικές από τους φυσικούς κινδύνους. Παρ’ όλα αυτά, όσοι επιλέγουν την Ανταρκτική τείνουν να αντέχουν το λεγόμενο «καλό στρες».
Παρά τις δυσκολίες, ο ΜακΚένζι δεν έχει αμφιβολίες. «Τον πρώτο μήνα ήταν δύσκολο. Μοιραζόμουν δωμάτιο, ο καιρός ήταν άθλιος και αναρωτιόμουν αν έκανα λάθος», παραδέχεται. «Μετά όμως βλέπεις φάλαινες, φώκιες, νησιά από αέρος. Φέτος είδα αποικία αυτοκρατορικών πιγκουίνων. Ήταν σαν σκηνή από ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Ατένμπορο».
Διαβάστε ακόμη
JPMorgan: Πώς θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις τιμές του πετρελαίου οι ΗΠΑ και G7
Eκθεση της ΕΥΠ: 19 σοβαρές κυβερνοεπιθέσεις στο Δημόσιο σε ένα χρόνο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα