Το καθεστώς χορήγησης του επιδόματος μητρότητας εισέρχεται σε φάση ριζικής αναδιάρθρωσης, καθώς το υπουργείο Εργασίας προωθεί αλλαγές που φιλοδοξούν να βάλουν τέλος στο σημερινό πολυδιάσπαρτο σύστημα. Με τη νέα ρύθμιση, που εντάσσεται στο νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, επιχειρείται η ενοποίηση των κανόνων για όλες τις ασφαλισμένες του ιδιωτικού τομέα, αλλά και η ουσιαστική ενίσχυση των παροχών για τις μη μισθωτές, οι οποίες μέχρι σήμερα λαμβάνουν περιορισμένα ποσά.
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η υιοθέτηση ενός ενιαίου πλαισίου, με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, ισονομία και αναλογικότητα. Το επίδομα μητρότητας επιχειρεί να αποδεσμευτεί από τις στρεβλώσεις του παρελθόντος και να λειτουργήσει με ενιαίους κανόνες, ανεξαρτήτως του ταμείου προέλευσης της ασφαλισμένης.
Ενιαίοι κανόνες για τις μισθωτές
Η νέα διάταξη προβλέπει την καθολική εφαρμογή του μοντέλου που ίσχυε στο πρώην ΙΚΑ για όλες τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων εργαζομένων σε τράπεζες, ΔΕΚΟ και μέσα ενημέρωσης.
Για τον πρώτο μήνα της άδειας μητρότητας, το 50% του μισθού θα καλύπτεται από τον ΕΦΚΑ και το υπόλοιπο 50% από τον εργοδότη. Στη συνέχεια, για τους επόμενους τρεις μήνες, το κόστος θα μοιράζεται ισόποσα μεταξύ ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ.
Σημαντική παράμετρος είναι ότι για εργαζόμενες σε τράπεζες και ΔΕΚΟ το τελικό ποσό που λαμβάνεται δεν μεταβάλλεται. Η αλλαγή αφορά κυρίως τον τρόπο χρηματοδότησης, ώστε να διασφαλιστεί πιο δίκαιη κατανομή του κόστους μεταξύ εργοδοτών και φορέων και να επιτευχθεί εναρμόνιση με το ενιαίο σύστημα.
Ενίσχυση για τις μη μισθωτές
Η πιο ουσιαστική τομή αφορά τις ελεύθερες επαγγελματίες, τις αυτοαπασχολούμενες και τις αγρότισσες. Το υφιστάμενο σύστημα, με χαμηλά και σταθερά ποσά, καταργείται και αντικαθίσταται από έναν μηχανισμό που συνδέει το ύψος του επιδόματος με την ασφαλιστική κατηγορία εισφορών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο ΕΦΚΑ θα καταβάλλει το 50% του ασφαλιστέου μισθού για τέσσερις μήνες, ενώ η ΔΥΠΑ θα καλύπτει το υπόλοιπο 50% για τρεις μήνες. Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένες που επιλέγουν υψηλότερες εισφορές θα λαμβάνουν και αυξημένο επίδομα.
Για πολλές αυτοαπασχολούμενες, η αλλαγή αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των αποδοχών κατά την περίοδο της μητρότητας, ακόμη και σε πολλαπλάσια επίπεδα σε σχέση με τα 150 ή 200 ευρώ που ισχύουν σήμερα.
Τι ισχύει για το Δημόσιο
Για τις υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των φορέων που υπάγονταν στα πρώην ΟΠΑΔ και ΤΥΔΚΥ δεν προβλέπονται αλλαγές. Η πεντάμηνη άδεια μητρότητας με πλήρεις αποδοχές θα συνεχίσει να καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον εργοδότη, δηλαδή το Δημόσιο ή τον αντίστοιχο φορέα.
Ένα σύστημα πολλών ταχυτήτων
Παρά την ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων στον e-ΕΦΚΑ, το υφιστάμενο πλαίσιο εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονες διαφοροποιήσεις. Στο πρώην ΙΚΑ, η κατανομή του επιδόματος γίνεται μεταξύ ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ και εργοδότη, ενώ στις τράπεζες το σύνολο καλύπτεται από τον ΕΦΚΑ και στις ΔΕΚΟ από τον εργοδότη. Στον κλάδο των ΜΜΕ, ο ΕΦΚΑ καταβάλλει πλήρως τις αποδοχές για συγκεκριμένο διάστημα.
Στις μη μισθωτές, τα ποσά παραμένουν χαμηλά και σταθερά, με 150 ευρώ μηνιαίως για ελεύθερες επαγγελματίες, 200 ευρώ για επιστήμονες και εφάπαξ 486 ευρώ για τις αγρότισσες.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ένα σύστημα πολλαπλών ταχυτήτων, με σημαντικές ανισότητες τόσο στο ύψος της παροχής όσο και στον τρόπο χρηματοδότησης. Η νέα μεταρρύθμιση φιλοδοξεί να περιορίσει αυτές τις αποκλίσεις, δημιουργώντας ένα πιο ισορροπημένο και δίκαιο πλαίσιο για όλες τις ασφαλισμένες.
Διαβάστε ακόμη
Βάρσος: Τα «γλυκά» κέρδη και η πίεση του κόστους στο ιστορικό ζαχαροπλαστείο της Κηφισιάς
AKTOR ΑΙ: Νέα εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης από τον όμιλο με διευρυμένο ρόλο και στρατηγική ανάπτυξης
Συνάντηση Παπασταύρου με Chevron: Σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης έως το τέλος του 2026
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα