Η τηλεργασία δεν είναι πια «έκτακτη λύση» της πανδημίας, αλλά ένα νέο διαβατήριο ζωής: δουλεύεις για μια ξένη εταιρεία και, την ίδια στιγμή, αλλάζεις χώρα, ρυθμό, εποχές. Βλέποντας την ευκαιρία να γεμίσουν οι «νεκροί» μήνες του τουρισμού και να φέρουν εισόδημα σε περιοχές που μένουν πίσω, όλο και περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη – από τα Βαλκάνια μέχρι τη Μεσόγειο – ανοίγουν την πόρτα με ειδικές βίζες για ψηφιακούς νομάδες.
Το μοντέλο εξυπηρετεί διπλό σκοπό. Από τη μία, βοηθά προορισμούς που εξαρτώνται από την υψηλή σεζόν να αποκτήσουν σταθερότερη οικονομική ροή. Από την άλλη, δίνει σε πολίτες εκτός ΕΕ ένα καθαρό, νόμιμο πλαίσιο προσωρινής διαμονής για εξ αποστάσεως εργασία – μαζί με τη δυνατότητα μετακινήσεων στον χώρο Σένγκεν, όπου αυτό επιτρέπεται.
Οι κυβερνήσεις ποντάρουν, επίσης, σε μια πιο μακροπρόθεσμη επίδραση. Οι ψηφιακοί νομάδες θεωρούνται «ένεση» ανθρώπινου δυναμικού σε χώρες που παλεύουν με το brain drain ή τη γήρανση του πληθυσμού, ενώ μπορούν να στηρίξουν τοπικές υπηρεσίες, ενοικιάσεις και μικρές επιχειρήσεις πέρα από τα κλασικά τουριστικά μοτίβα.
Ρεπορτάζ του Euronews επιχειρεί να χαρτογραφήσει το τοπίο για τις ευρωπαϊκές βίζες εξ αποστάσεως εργασίας – είτε πρόκειται για προγράμματα που σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για τηλεργαζόμενους, είτε για υφιστάμενες άδειες που προσαρμόστηκαν για όσους θέλουν να δουλεύουν ενώ ταξιδεύουν. Οι διαφορές εντοπίζονται στη διάρκεια παραμονής, στα τέλη αίτησης και –κυρίως– στις απαιτήσεις εισοδήματος.
Αλβανία: Χαμηλό κόστος, «μοναδική άδεια» μέχρι και πέντε χρόνια
Η Αλβανία προσφέρει άδεια διαμονής ενός έτους για τηλεργαζόμενους, με δυνατότητα ανανέωσης έως και πέντε φορές. Τα τέλη βασίζονται στην αμοιβαιότητα, ενώ το απαιτούμενο εισόδημα εκτιμάται περίπου στις 9.800 ευρώ ετησίως. Προϋπόθεση είναι σύμβαση εργασίας με εταιρεία εκτός Αλβανίας που επιτρέπει τηλεργασία, μαζί με σειρά δικαιολογητικών: τοπικός τραπεζικός λογαριασμός, στέγαση, ασφάλιση υγείας, καθαρό ποινικό μητρώο και απόδειξη επαρκών οικονομικών μέσων.
Βουλγαρία: «Οικονομική πύλη» με υψηλότερο εισοδηματικό όριο
Η Βουλγαρία έχει ξεκινήσει αιτήσεις για βίζα ψηφιακών νομάδων διάρκειας ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης για ακόμη ένα. Τα τέλη ξεπερνούν τα 300 ευρώ, ενώ το απαιτούμενο εισόδημα εκτιμάται περίπου στις 31.000 ευρώ ετησίως. Η επιλεξιμότητα αφορά πολίτες εκτός ΕΕ/ΕΟΧ που κερδίζουν εισόδημα εκτός Βουλγαρίας και ανήκουν σε τρεις κατηγορίες: τηλεργαζόμενοι σε εταιρείες εκτός ΕΕ/ΕΟΧ/Ελβετίας, ιδιοκτήτες ή μέτοχοι άνω του 25% σε ξένη εταιρεία, ή ελεύθεροι επαγγελματίες με πελάτες εκτός Βουλγαρίας για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Κροατία: Ήλιος, ευελιξία και χωρίς φόρο εισοδήματος (προς το παρόν)
Η Κροατία από το 2021 δίνει άδεια διαμονής ενός έτους για ψηφιακούς νομάδες, με δυνατότητα ανανέωσης. Το κόστος αίτησης είναι περίπου 60 ευρώ και το απαιτούμενο εισόδημα γύρω στα 2.500 ευρώ τον μήνα. Αφορά πολίτες εκτός ΕΕ/ΕΟΧ που εργάζονται στον χώρο της τεχνολογίας επικοινωνιών, είτε μέσω δικής τους εταιρείας στο εξωτερικό είτε ως απομακρυσμένοι υπάλληλοι. Όσοι δεν χρειάζονται τουριστική βίζα μπορούν να κάνουν αίτηση μετά την άφιξη, ενώ προβλέπεται δυνατότητα προσωρινής διαμονής και για στενά μέλη οικογένειας. Σημειώνεται ότι οι τηλεργαζόμενοι δεν υπόκεινται σήμερα σε φόρο εισοδήματος στην Κροατία.
Κύπρος: Μεσογειακή βάση με όριο στις άδειες
Η Κύπρος προσφέρει βίζα εξ αποστάσεως εργασίας διάρκειας ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης για δύο ακόμη. Το τέλος αίτησης είναι 70 ευρώ και το απαιτούμενο εισόδημα 3.500 ευρώ μηνιαίως. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2021 με ανώτατο όριο 100 νομάδες, που το 2022 αυξήθηκε σε 500. Προϋπόθεση είναι εργοδότης εγγεγραμμένος εκτός Κύπρου. Επιτρέπεται η συνοδεία οικογένειας, όμως τα μέλη της δεν μπορούν να εργαστούν στη χώρα.
Τσεχία: Η «zivno» ως λύση για ελεύθερους επαγγελματίες
Στην Τσεχία, η λύση έρχεται μέσω μακροπρόθεσμης άδειας εργασίας ή άδειας ελεύθερου επαγγελματία, γνωστής ως «βίζα zivno». Η διάρκεια είναι έως ένα έτος, το κόστος 200 ευρώ, ενώ απαιτείται να υπάρχουν 5.000 ευρώ σε τραπεζικό λογαριασμό. Το σχήμα αφορά πολίτες εκτός ΕΕ που είναι freelancers ή έχουν δική τους επιχείρηση, αλλά απαιτεί δεσμούς με εταιρεία στην Τσεχία, κάτι που την καθιστά χρήσιμη και για όσους επιδιώκουν τοπικές συνεργασίες.
Εσθονία: Ψηφιακή υποδομή με “κανόνα” φορολογικής κατοικίας
Η Εσθονία λάνσαρε τη βίζα ψηφιακού νομά το 2020, με διάρκεια έως ένα έτος και δυνατότητα παράτασης έξι μηνών. Το τέλος αίτησης είναι 100 ευρώ, ενώ απαιτείται εισόδημα τουλάχιστον 3.500 ευρώ καθαρά τον μήνα στους έξι μήνες πριν την αίτηση (στο κείμενο αναφέρεται και 4.500 ευρώ/μήνα ως απαιτούμενο εισόδημα). Αν κάποιος μείνει πάνω από έξι μήνες, αποκτά φορολογική κατοικία και υπόκειται σε τοπικούς φόρους. Παράλληλα, η χώρα προσφέρει και «ηλεκτρονική κατοικία», που επιτρέπει ψηφιακή πρόσβαση σε υπηρεσίες χωρίς να δίνει πραγματική διαμονή.
Διαβάστε ακόμη
Πρώην τραπεζίτης της Morgan Stanley πουλά σπρέι πιπεριού στην ICE και βγάζει εκατομμύρια
Γουόρς στη Fed: Wall Street και CEOs στηρίζουν, αλλά το Κογκρέσο κρατά επιφυλάξεις
Παναμάς: Δικαστική απόφαση «δώρο» στον Τραμπ για τα λιμάνια της Διώρυγας – Μπλόκο στους Κινέζους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα