Σε δοκιμαστική φάση εισέρχεται πλέον η λεγόμενη «κοινωνική συμφωνία» για την ενδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, καθώς οι εξελίξεις σε νευραλγικούς κλάδους της οικονομίας αποκαλύπτουν ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο θεσμικό αλλά πρωτίστως πρακτικό: με ποιον τρόπο οι δεσμεύσεις κυβέρνησης, εργοδοτών και εργαζομένων θα αποκτήσουν ουσιαστικό περιεχόμενο στην καθημερινή εφαρμογή τους.
Η πρόσφατη απόφαση να κηρυχθεί γενικώς υποχρεωτική η Κλαδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας στην ιδιωτική ασφάλιση συνιστά ένα καθαρό πολιτικό και θεσμικό σήμα. Για πρώτη φορά έπειτα από μακρά περίοδο, μια κλαδική σύμβαση επεκτείνεται στο σύνολο των επιχειρήσεων του τομέα, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή τους ή μη στη διαδικασία διαπραγμάτευσης. Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει τις συλλογικές συμβάσεις στο επίκεντρο ως βασικό μηχανισμό ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και όχι ως εξαίρεση.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, άλλοι κλάδοι αναδεικνύουν τις αντιστάσεις και τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υφίστανται. Ενδεικτική είναι η περίπτωση γνωστής πλατφόρμας παραγγελιών, όπου εργαζόμενοι και διοίκηση διαπραγματεύονται την υπογραφή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας εδώ και περίπου δυόμισι χρόνια. Η υπόθεση έχει οδηγηθεί πλέον στη διαιτησία του ΟΜΕΔ, μετά την ολοκλήρωση της μεσολάβησης. Η πρόταση του μεσολαβητή έγινε δεκτή από το σωματείο, απορρίφθηκε όμως από την εταιρεία, προκαλώντας νέο κύκλο έντασης.
Στο πλαίσιο αυτό, μέλη του σωματείου εργαζομένων προχώρησαν σε κινητοποίηση έξω από τα γραφεία του ΟΜΕΔ, με τη συμπαράσταση και άλλων σωματείων του κλάδου των ταχυμεταφορών. Στη διαμαρτυρία συμμετείχε και σωματείο εργαζομένων εταιρείας κούριερ, στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης αλλά και πίεσης για την υπογραφή κλαδικών και επιχειρησιακών συμβάσεων.
Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στον χώρο της εστίασης, έναν από τους μεγαλύτερους εργοδοτικούς κλάδους της χώρας με περίπου 400.000 εργαζομένους. Η κλαδική συλλογική σύμβαση έχει λήξει, όπως και η περίοδος μετενέργειας, χωρίς να έχει συναφθεί νέα συμφωνία. Εργοδοτικοί και εργατικοί εκπρόσωποι προσβλέπουν πλέον στη θεσμοθέτηση της «κοινωνικής συμφωνίας», εκτιμώντας ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων.
Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν ότι η επέκταση των συλλογικών συμβάσεων δεν είναι αυτόματη διαδικασία. Απαιτεί σταθερή πολιτική βούληση, ενεργή εμπλοκή των θεσμών και –κυρίως– διάθεση αμοιβαίων συμβιβασμών. Η απόφαση στην ιδιωτική ασφάλιση δείχνει την κατεύθυνση, όμως οι εξελίξεις σε ταχυμεταφορές και εστίαση αποκαλύπτουν ότι η επιτυχία της κοινωνικής συμφωνίας θα κριθεί σε πολλαπλά και διαφορετικά πεδία.
Το επόμενο διάστημα θα αποσαφηνίσει αν η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων θα αποτελέσει μόνιμο χαρακτηριστικό της αγοράς εργασίας ή αν θα περιοριστεί σε ένα θεσμικό εγχείρημα με αποσπασματικά αποτελέσματα.
Διαβάστε ακόμη
ΥΠΕΝ: Νέα δέσμη δράσεων για εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια – Η δομή των νέων προγραμμάτων
Χρηματιστήριο Αθηνών: Σε ιστορικά υψηλά τα μερίσματα των εισηγμένων – 6 δισ. ευρώ το 2025
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα