Συντάξεις: Παρεμβάσεις στις κρατήσεις και ελαφρύνσεις για 400.000 συνταξιούχους 

Αλλαγές στο χαράτσι της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που επιβάλλεται σε περίπου 400.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο με ορίζοντα εφαρμογής το 2027.

Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα περισσότερο από 15 δισ. ευρώ έχουν αφαιρεθεί από 400.000 συνταξιούχους εξαιτίας της διπλής φορολόγησης μέσω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), της οποίας οι συνταξιούχοι ζητούν διαχρονικά την πλήρη κατάργηση.

Το κυβερνητικό πλάνο προβλέπει για τη νέα χρονιά μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) στις κύριες συντάξεις, μέσω αναδιάρθρωσης των υφιστάμενων κλιμακίων. Η σχετική πρόταση βρίσκεται στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ήδη από το 2024 και προβλέπει τη μετάβαση από τα σημερινά 8 κλιμάκια σε 4 νέες κλίμακες, όπου οι κρατήσεις της ΕΑΣ θα υπολογίζονται με τρόπο αντίστοιχο της φορολογίας, δηλαδή πάνω στη διαφορά του ποσού κάθε κλίμακας και όχι στο σύνολο της σύνταξης, όπως εφαρμόζεται σήμερα. Παράλληλα, εξετάζεται και η κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) στις επικουρικές συντάξεις. Η συγκεκριμένη κράτηση επιβάλλεται σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 280.000 συνταξιούχοι.

Υπογραμμίζεται ότι μόνο το 2026 περισσότεροι από 400.000 συνταξιούχοι – ή οι κληρονόμοι τους – με κύρια μεικτή σύνταξη άνω των 1.468 ευρώ και επικουρική μεικτή σύνταξη πάνω από 300 ευρώ, με αμετάβλητους συντελεστές, θα στερηθούν συνολικά το τεράστιο ποσό των 888 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού του 2026. Από αυτά, τα 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από κύριες συντάξεις και τα 167 εκατ. ευρώ από επικουρικές, αποκλειστικά λόγω της ΕΑΣ, καθώς εξακολουθούν να εφαρμόζονται περικοπές 3%-14% και 3%-10% αντίστοιχα. Ετσι, η κυβέρνηση από τη μία αυξάνει οριακά τις συντάξεις και από την άλλη εισπράττει πολλαπλάσια ποσά μέσω φόρων και «εισφορών» που θεσπίστηκαν στα χρόνια των μνημονίων και παραμένουν ενεργά μέχρι σήμερα.

Ο Συνήγορος του Πολίτη

Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, η κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) αυξάνεται όσο μεγαλύτερη είναι η σύνταξη, ενώ θα έπρεπε να εφαρμόζεται με πιο αναλογικό και δίκαιο τρόπο. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει προς το υπουργείο Εργασίας ότι η ΕΑΣ πρέπει να επιβάλλεται μόνο στη διαφορά του ποσού κάθε κλίμακας και όχι στο συνολικό ποσό της σύνταξης, όπως συμβαίνει σήμερα, γεγονός που προκαλεί υπερβολική επιβάρυνση σε συνταξιούχους που εργάστηκαν πολλά χρόνια και λαμβάνουν υψηλότερες αποδοχές.

Παράλληλα, το ζήτημα ανοίγει και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο έκανε δεκτή προσφυγή συνταξιούχου του Δημοσίου, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για πιλοτική δίκη στην Ολομέλεια του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου της χώρας, που αναμένεται να εκδώσει οριστική απόφαση στις 10 Ιουνίου 2026. Η ουσία της διαφοράς δεν αφορά την ύπαρξη της εισφοράς καθαυτής, η οποία έχει κριθεί σε γενικές γραμμές συνταγματική για τα έτη μετά το 2019, αλλά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται ο υπολογισμός της.

Ειδικότερα, το βασικό ερώτημα είναι αν συμβαδίζει με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας η εφαρμογή ενιαίου συντελεστή στο σύνολο της καταβαλλόμενης σύνταξης ή αν θα έπρεπε να εφαρμόζεται κλιμακωτό σύστημα, με εξαίρεση ενός βασικού ποσού, το οποίο στην προκειμένη περίπτωση προσδιορίζεται στα 1.400 ευρώ.