search icon

business stories

Ειρήνη Ζωγράφου: 130 χρόνια μετά, η τέταρτη γενιά αλλάζει ξανά τη συνταγή στα σνακ – Δείτε φωτογραφίες

Από τον μύλο και το αρτοποιείο του 1895 στα προϊόντα ειδικής διατροφής, στη φρουκτόζη και τη στέβια - Η ιστορία μιας οικογένειας που πέρασε πολέμους και κρίσεις, το στοίχημα στο healthy snacking και τα σχέδια για την πέμπτη γενιά

Για περισσότερο από έναν αιώνα η εταιρεία Ζωγράφος έφτιαχνε προϊόντα που οι καταναλωτές χρησιμοποιούσαν στην κουζίνα τους. Σήμερα, η τέταρτη γενιά επιχειρεί να τους ακολουθήσει έξω από αυτήν. Με τις μπάρες φρούτων και ξηρών καρπών 2good, η ιστορική ελληνική επιχείρηση μπαίνει στην αγορά του έτοιμου σνακ, ακολουθώντας τις συνήθειες ενός καταναλωτή που έχει όλο και λιγότερο χρόνο για μαγείρεμα.

«Ο καταναλωτής σιγά-σιγά φεύγει από την κουζίνα του και βλέπουμε ότι υπάρχει μια στροφή στο έτοιμο φαγητό, στο snack, στο on-the-go. Είμαστε όλοι στον δρόμο, τρώμε στο χέρι», λέει στο «business stories» η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της οικογενειακής επιχείρησης, Ειρήνη Ζωγράφου.

Η νέα κίνηση προστίθεται σε μια μακρά σειρά αλλαγών. Οταν η οικογένεια ξεκινούσε το 1895 με έναν μύλο και ένα αρτοποιείο στον Πειραιά, η ινσουλίνη δεν είχε ακόμη ανακαλυφθεί. Αργότερα η επιχείρηση στράφηκε στα τρόφιμα ειδικής διατροφής, από τα μπισκότα χωρίς ζάχαρη και τις φρυγανιές χωρίς αλάτι μέχρι τα ειδικά ζυμαρικά, τη φρουκτόζη, τα γλυκαντικά και τη στέβια. Κάθε εποχή έφερνε νέες ανάγκες και μια διαφορετική επιχειρηματική απάντηση.

Αυτή τη φορά η αλλαγή σημαίνει είσοδο σε μια ανταγωνιστική κατηγορία, όπου το καλό προϊόν δεν αρκεί. Χρειάζονται χώρος στο ράφι και αντοχές απέναντι σε μεγαλύτερους παίκτες.

Η νέα μάχη

Οι 2good κυκλοφόρησαν τον Ιούνιο με βάση τα φρούτα και τους ξηρούς καρπούς αντί για τις κλασικές συνθέσεις δημητριακών. Πρόκειται για τέσσερις συνδυασμούς γεύσεων με 100% φυτικά συστατικά χωρίς πρόσθετη ζάχαρη, ενώ μία από τις μπάρες έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

«Εκεί προσπαθήσαμε να φύγουμε από την πεπατημένη, που είναι οι μπάρες δημητριακών όπως όλοι γνωρίζουμε, με ζάχαρα πολλά, λιπαρά και τα λοιπά, και να πάμε σε μια πιο υγιεινή επιλογή σ’ αυτή την κατηγορία», εξηγεί η κυρία Ζωγράφου. «Δεν μπορείς κιόλας να μπεις στην κατηγορία αν δεν διαφοροποιηθείς με κάποιον τρόπο».

Οι μπάρες βρίσκονται ήδη στα σούπερ μάρκετ Γαλαξίας, Market In και Θανόπουλος, ενώ η εταιρεία αναμένει την είσοδό τους στα My market και τη The Mart μέχρι το τέλος του έτους. Για το 2027 ο στόχος είναι η περαιτέρω επέκταση στις μεγάλες αλυσίδες. «Από τον Ιούνιο που τις λανσάραμε μέχρι τώρα, που δεν έχει κλείσει ακόμα εξάμηνο, η μεγάλη μάχη είναι στο χτίσιμο της διανομής», παραδέχεται.

Η κυρία Ζωγράφου έχει αναλάβει προσωπικά την ανάπτυξη των προϊόντων. Σπούδασε Χημεία στην Αθήνα, ειδικεύτηκε στην Τεχνολογία Τροφίμων και από τα φοιτητικά της χρόνια ασχολήθηκε με τον ποιοτικό έλεγχο και τις συνταγές. Η επιστημονική της κατάρτιση συνδέεται με την παράδοση μιας επιχείρησης που αναζητούσε πάντα τη θέση της σε εξειδικευμένες αγορές.

Η πρωτοπορία

Η σχέση της εταιρείας Ζωγράφος με τα προϊόντα ειδικής διατροφής ξεκίνησε από το ενδιαφέρον των προηγούμενων γενεών για τους ανθρώπους με διαβήτη. Η κυρία Ζωγράφου δεν γνωρίζει αν υπήρξε κάποιο περιστατικό στην οικογένεια που αποτέλεσε την αφορμή. Γνωρίζει όμως ότι η επιχείρηση επέλεξε νωρίς να ασχοληθεί με προϊόντα που τότε δύσκολα έβρισκε κανείς στην ελληνική αγορά.

Μεταπολεμικά ήρθαν τα ειδικά ζυμαρικά, στα οποία μέρος του σιμιγδαλιού αντικαταστάθηκε από γλουτένη ώστε να μειωθεί η περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες. Η σύνθεση παραμένει ουσιαστικά ίδια μέχρι σήμερα. Αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος παρουσίασης, καθώς πλέον προβάλλεται περισσότερο η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 η έμφαση μεταφέρθηκε στα προϊόντα για τον έλεγχο του βάρους. Ακολούθησαν τα γλυκαντικά νέας γενιάς και η στέβια, ενώ σήμερα το ενδιαφέρον στρέφεται στη συνολικότερη ποιότητα της διατροφής και στην ευκολία της καθημερινής κατανάλωσης.

Στην πορεία η εταιρεία είδε μεγαλύτερους ανταγωνιστές να μπαίνουν στην αγορά της ειδικής διατροφής και στη συνέχεια να αποχωρούν. «Είχαμε πολύ συχνά παίκτες που μπαίνανε και βγαίνανε. Εμείς όμως παραμείναμε σταθεροί σε αυτή την κατηγορία όλα αυτά τα χρόνια. Κι αυτό έγραψε», λέει.

Δεν ήταν όλες οι επιχειρηματικές επιλογές επιτυχημένες. Πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 η Ζωγράφος επιχείρησε να μπει στην αγορά των ισοτονικών ποτών με το Ισοτόν. Η προσπάθεια συνέπεσε με την ενίσχυση της παρουσίας μεγάλων πολυεθνικών και δεν είχε την εξέλιξη που προσδοκούσε η οικογένεια.

Η εμπειρία αυτή επηρέασε τη στρατηγική της εταιρείας, που σήμερα επιδιώκει να αναπτύσσεται σε κατηγορίες όπου μπορεί να διαφοροποιηθεί χωρίς να αναλαμβάνει δυσανάλογο ρίσκο.

Οι δοκιμασίες

Οι προηγούμενες γενιές είχαν αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερες ανατροπές. Μία από τις ιστορίες που διασώζονται στην οικογένεια αφορά έναν βιομηχανικό κλίβανο που είχε παραγγελθεί από τη Γερμανία με τραπεζικό δανεισμό. Το πλοίο που μετέφερε τον εξοπλισμό βυθίστηκε στη διάρκεια πολεμικών επιχειρήσεων. Η κυρία Ζωγράφου δεν είναι βέβαιη για την ακριβή χρονολόγηση, θυμάται όμως ότι ο κλίβανος δεν έφτασε ποτέ στον Πειραιά, ενώ το δάνειο έπρεπε να αποπληρωθεί.

Ακόμη πιο καθοριστική υπήρξε η περίοδος της Κατοχής. Το 1941 ο παππούς της βρέθηκε μπροστά στην επιλογή να συνεχίσει τη λειτουργία του εργοστασίου υπό τις γερμανικές αρχές ή να αποχωρήσει, γνωρίζοντας ότι η μονάδα θα επιτασσόταν.

«Νομίζω ότι το πιο σημαντικό σημείο στην ιστορία μας ήταν το ’41 με την Κατοχή, όπου εκεί έπρεπε να αποφασίσει ο παππούς μου αν θα συνεχίσει τη λειτουργία του εργοστασίου υπό γερμανική κατοχή ή αν θα το επιτάξουν. Και ο παππούς μου τότε πήρε την απόφαση να αποχωρήσει και το εργοστάσιο επιτάχθηκε από τους Γερμανούς».

Μετά την Απελευθέρωση η οικογένεια επέστρεψε και χρειάστηκε να ξαναχτίσει τη δραστηριότητά της σχεδόν από το μηδέν. Αυτές οι ιστορίες, όπως λέει η κυρία Ζωγράφου, βάζουν σε άλλη κλίμακα ακόμη και τις πρόσφατες κρίσεις των capital controls και της πανδημίας.

Η επιχείρηση παρέμεινε στον Πειραιά. Από την Αλιπέδου και τη Δήμητρος πέρασε στα Καμίνια και αργότερα στις σημερινές εγκαταστάσεις κοντά στη Ρετσίνα, στην ίδια ευρύτερη περιοχή όπου ξεκίνησε η οικογενειακή ιστορία.

Η τέταρτη γενιά

Στις σημερινές εγκαταστάσεις η εταιρεία βρίσκεται περίπου μία δεκαετία, όσο και το διάστημα που η κυρία Ζωγράφου έχει αναλάβει την ηγεσία της. Η δική της διαδρομή είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, από τα παιδικά καλοκαίρια στην παραγωγή και στην αποθήκη. «Εγώ θυμάμαι, Ιούλιο μήνα, να ψηνόμαστε εδώ πέρα, και τότε φτιάχναμε όλα τα κουτάκια της φρουκτόζης με το χέρι», αφηγείται.

Παρά τη στενή σχέση με την οικογενειακή δραστηριότητα, η επιλογή της να συνεχίσει δεν ήταν αυτονόητη. «Κατ’ αρχάς, να πούμε ότι είμαστε τρία αδέρφια. Μόνο εγώ κατέληξα τελικά εδώ πέρα. Οπότε δεν μπορεί να πει κανείς ότι σε κατευθύνει η οικογένεια, ότι πρέπει οπωσδήποτε να μείνεις στην οικογενειακή επιχείρηση. Ειδάλλως, θα ήμασταν και οι τρεις εδώ μέσα» λέει γελώντας.

Ούτε η διαδοχή έγινε από τη μια μέρα στην άλλη. «Σε μια ελληνική οικογενειακή επιχείρηση δεν υπάρχει “περνάει στα χέρια μου κάτι”. Ολα είναι μεταβατικά. Πάντα υπάρχει το “σκρίνινγκ” από την προηγούμενη γενιά», σχολιάζει με χιούμορ.

Από τις πρώτες κινήσεις της ήταν η ανανέωση της σειράς γλυκαντικών Slimline. Ακολούθησε η ανάπτυξη των προϊόντων στέβιας, με το υγρό γλυκαντικό Slimline να καταγράφει σήμερα διψήφια ανάπτυξη. Ανοδικά κινείται και η αγαύη, ενώ τον μεγαλύτερο όγκο πωλήσεων συνεχίζουν να εξασφαλίζουν η καστανή ζάχαρη και οι μαρμελάδες.

Το μοντέλο

Η Ζωγράφος στηρίζεται σε ένα δίκτυο συνεργαζόμενων ελληνικών βιομηχανιών για την παραγωγή σημαντικού μέρους της γκάμας της. Οι μαρμελάδες, τα ζυμαρικά και πλέον οι μπάρες 2good παράγονται από τρίτους με συνταγές και προδιαγραφές που καθορίζει η ίδια η εταιρεία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στα ζυμαρικά και στις μαρμελάδες, οι συνεργασίες διαρκούν περίπου τέσσερις δεκαετίες. Στις εγκαταστάσεις της στον Πειραιά πραγματοποιούνται κυρίως η συσκευασία των γλυκαντικών και η παρασκευή ορισμένων μειγμάτων με στέβια.

Η καστανή και η μαύρη ζάχαρη εισάγονται αποκλειστικά από τον Μαυρίκιο, μια επιλογή που η κυρία Ζωγράφου συνδέει με τα χαρακτηριστικά της εκεί παραγωγής ζαχαροκάλαμου, κυρίως με τη γεύση και το άρωμα. Διευκρινίζει πάντως ότι η καστανή ζάχαρη μεταβολίζεται όπως και η λευκή και δεν αποτελεί ειδική επιλογή για τη διαχείριση του διαβήτη.

Το μοντέλο αυτό περιορίζει τις ανάγκες για μεγάλες επενδύσεις σε εγκαταστάσεις, επιτρέποντας στην εταιρεία να δίνει μεγαλύτερο βάρος στην έρευνα και την ανάπτυξη προϊόντων.

Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις του 2025, ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 5,2%, στα 5,09 εκατ. ευρώ, ενώ τα καθαρά κέρδη ενισχύθηκαν κατά 40,6%, στις 143.601 ευρώ. Σήμερα, σύμφωνα με την ίδια, η εταιρεία απασχολεί περίπου 25 εργαζομένους.

Το μέγεθός της επιτρέπει ευελιξία στην ανάπτυξη προϊόντων, δεν εξασφαλίζει όμως ανάλογη διαπραγματευτική δύναμη απέναντι στις μεγάλες αλυσίδες.

Το ράφι

Η προσπάθεια διανομής των 2good φέρνει στο προσκήνιο δύο ζητήματα που απασχολούν την κυρία Ζωγράφου: τη συγκέντρωση του οργανωμένου λιανεμπορίου και την ανάπτυξη της ιδιωτικής ετικέτας.

Η ίδια υποστηρίζει ότι οι επώνυμες εταιρείες επενδύουν στην έρευνα και στην ενημέρωση των καταναλωτών για νέες κατηγορίες προϊόντων, στις οποίες στη συνέχεια εισέρχονται και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

«Ποιος θα εκπαιδεύσει τον καταναλωτή; Η επώνυμη μπράντα!» τονίζει. «Το να κάνει επενδύσεις ο επιχειρηματίας στο R&D, να βγάλει ένα καινούριο προϊόν, το οποίο έχει κόστος, για να βγει μετά σε private label, κατά κάποιον τρόπο είναι σαν να αναιρεί όλη του την επένδυση».

Κατά την άποψή της, η ιδιωτική ετικέτα θα έπρεπε να περιορίζεται περισσότερο στα είδη πρώτης ανάγκης, αφήνοντας μεγαλύτερο περιθώριο στις επώνυμες επιχειρήσεις να επενδύουν σε νέες προτάσεις.

Η επόμενη μέρα

Η μάχη για τον χώρο στο ράφι γίνεται δυσκολότερη σε μια περίοδο κατά την οποία οι  καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές τους. Η κυρία Ζωγράφου περιγράφει το 2026 ως μια ιδιαίτερα πιεστική χρονιά.

«Εάν έχεις 100 ευρώ να ξοδέψεις και συνεχίζεις να έχεις 100 ευρώ, αλλά μπορούσες πριν να αγοράσεις 20 πράγματα και τώρα μπορείς να αγοράσεις 10, πρέπει να κάνεις μια πολύ σωστή επιλογή των 10 πραγμάτων που θα αγοράσεις», παρατηρεί. «Δεν θέλω να προδικάσω πώς θα κλείσει ο χρόνος, αλλά είναι πολύ πιεσμένη η χρονιά».

Στην έκθεση διαχείρισης για το 2025, η διοίκηση προβλέπει ότι ο φετινός κύκλος εργασιών θα κινηθεί περίπου στα επίπεδα της προηγούμενης χρήσης. Παράλληλα, η εταιρεία αναζητά ανάπτυξη εκτός Ελλάδας. Η εμπορική συνεργασία στην Κύπρο ξεκίνησε περίπου πριν από έναν χρόνο, ενώ βρίσκονται σε αρχικό στάδιο συζητήσεις για είσοδο στη Ρουμανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σε μια εποχή κατά την οποία αρκετές οικογενειακές επιχειρήσεις συνεργάζονται με στρατηγικούς επενδυτές ή μεγαλύτερους ομίλους, η κυρία Ζωγράφου δεν θεωρεί ότι αυτός είναι ο δρόμος που χρειάζεται σήμερα η εταιρεία της. «Στο παρελθόν είχαν γίνει κάποιες νύξεις και συζητήσεις για κάτι τέτοιο, αλλά στο σημείο όπου βρισκόμαστε τώρα δεν είναι κάτι το οποίο θα θέλαμε να επιδιώξουμε. Εχουμε και την επόμενη γενιά έτοιμη…» σημειώνει.

Και όταν η κουβέντα φτάνει στις δικές της διατροφικές συνήθειες, η ίδια αποδεικνύεται σχολαστική με όσα επιλέγει. Διαβάζει τις ετικέτες και αναζητά προϊόντα με λίγα συστατικά. Τον πρωινό καφέ της, πάντως, τον πίνει με καστανή ζάχαρη. Παραδέχεται ότι είναι γλυκατζού και προτιμά να απολαμβάνει τη ζάχαρη με μέτρο.

Από όλα τα προϊόντα της εταιρείας, εκείνο που τη συνδέει περισσότερο με τα παιδικά της χρόνια είναι οι μαρμελάδες. «Η πολυτέλεια που είχαμε σαν παιδιά ήταν ότι είχαμε πολλές διαφορετικές γεύσεις μέσα στο σπίτι μας», θυμάται. «Εμείς είχαμε να διαλέξουμε φράουλα, βερίκοκο, βύσσινο, δαμάσκηνο και νεράντζι. Δηλαδή μπουφές ξενοδοχείου!

Ενα αγαπημένο πρωινό δε που μας έκανε η μητέρα μου ήταν ότι έπαιρνε τις φέτες του τοστ και έκοβε σχηματάκια και ανάλογα με το χρώμα της μαρμελάδας μπορεί να μας έφτιαχνε σπιτάκια, αυτοκινητάκια… Οπότε η μαρμελάδα ακόμα και τώρα, που την έχω δηλαδή στο πρωινό μου, είναι ψωμί με μαρμελάδα σταθερά. Είναι αυτό που μου θυμίζει πάντα τα παιδικά μου χρόνια!».

Exit mobile version