Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 δεν είναι μόνο το μεγαλύτερο στην ιστορία από αγωνιστικής άποψης. Με 48 εθνικές ομάδες, περισσότερους από 100 αγώνες και τρεις διοργανώτριες χώρες, εξελίσσεται και στο πιο προσοδοφόρο ποδοσφαιρικό γεγονός που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ. Πίσω από τις συγκινήσεις των γηπέδων, δισεκατομμύρια δολάρια αλλάζουν χέρια, δημιουργώντας μεγάλους οικονομικούς νικητές αλλά και αρκετούς χαμένους.
Η διεύρυνση της διοργάνωσης έχει πολλαπλασιάσει τα τηλεοπτικά δικαιώματα, τις χορηγίες, τα εισιτήρια και τις εμπορικές συμφωνίες, ωστόσο τα οφέλη δεν κατανέμονται ισότιμα. Ενώ η FIFA, οι στοιχηματικές εταιρείες και μεγάλοι εμπορικοί όμιλοι ενισχύουν σημαντικά τα έσοδά τους, οι φίλαθλοι, αρκετές επιχειρήσεις φιλοξενίας και ακόμη και οι πόλεις που φιλοξενούν τους αγώνες δυσκολεύονται να μετατρέψουν τη διοργάνωση σε οικονομικό κέρδος, σύμφωνα με το BBC.
FIFA: Ο μεγάλος οικονομικός νικητής
Ο μεγαλύτερος ωφελημένος του Μουντιάλ παραμένει η FIFA.
Η παγκόσμια ποδοσφαιρική ομοσπονδία είχε καταγράψει έσοδα-ρεκόρ ύψους 7,6 δισ. δολαρίων από το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ το 2022 και όλα δείχνουν ότι η διοργάνωση των ΗΠΑ, του Καναδά και του Μεξικού θα ξεπεράσει αυτό το ποσό.
Με βάση εκτιμήσεις αναλυτών, τα συνολικά έσοδα της FIFA κατά τον τετραετή κύκλο αναμένεται να προσεγγίσουν τα 13 δισ. δολάρια.
Τα χρήματα προέρχονται κυρίως από τηλεοπτικά δικαιώματα, εμπορικές άδειες, χορηγίες, υπηρεσίες φιλοξενίας VIP και πωλήσεις εισιτηρίων.
Παράλληλα, η FIFA ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τα έσοδά της εισερχόμενη δυναμικά και στη δευτερογενή αγορά εισιτηρίων μέσω της επίσημης πλατφόρμας μεταπώλησης, από την οποία παρακρατεί προμήθεια 15% τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή.
Η εμπορική αυτή στρατηγική ενδέχεται να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο στο μέλλον, καθώς εξετάζεται η αύξηση των ομάδων του Μουντιάλ σε 64, γεγονός που θα προσέθετε αγορές όπως η Κίνα και η Ινδία και εκατοντάδες εκατομμύρια επιπλέον τηλεθεατές.
Οι φίλαθλοι πληρώνουν τον λογαριασμό
Αντίθετα με τη FIFA, οι φίλαθλοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ακριβότερο Παγκόσμιο Κύπελλο όλων των εποχών.
Η πολιτική δυναμικής τιμολόγησης των εισιτηρίων, που αυξάνει τις τιμές όσο ενισχύεται η ζήτηση, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Ακόμη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι δεν θα πλήρωνε πιθανή τιμή 1.000 δολαρίων για τον εναρκτήριο αγώνα της εθνικής ομάδας των ΗΠΑ απέναντι στην Παραγουάη.
Για τον μεγάλο τελικό στο MetLife Stadium του Νιου Τζέρσεϊ, η επίσημη τιμή των εισιτηρίων έφθανε τα 32.970 δολάρια, ενώ στην αγορά μεταπώλησης ορισμένα εισιτήρια προσφέρονταν ακόμη και πάνω από τα 2 εκατ. δολάρια.
Ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, υπερασπίστηκε την τιμολογιακή πολιτική, υποστηρίζοντας ότι οι τιμές είναι αντίστοιχες με άλλες μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το κόστος όμως δεν περιορίστηκε στα εισιτήρια. Αεροπορικά εισιτήρια, διαμονή, εστίαση και μετακινήσεις αύξησαν σημαντικά τις συνολικές δαπάνες των φιλάθλων.
Ενδεικτική ήταν η αύξηση της τιμής του εισιτηρίου του προαστιακού προς το MetLife Stadium. Μια διαδρομή περίπου 30 λεπτών, που συνήθως κόστιζε 12,90 δολάρια μετ’ επιστροφής, έφθασε να τιμολογείται στα 150 δολάρια κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης. Παρότι μετά τις αντιδράσεις οι τιμές μειώθηκαν, παρέμειναν αισθητά υψηλότερες από τα συνηθισμένα επίπεδα.
Τηλεοπτικοί σταθμοί και χορηγοί πολλαπλασιάζουν τα έσοδα
Οι τηλεοπτικοί οργανισμοί επένδυσαν τεράστια ποσά για την απόκτηση των δικαιωμάτων μετάδοσης, ωστόσο οι υψηλές τηλεθεάσεις και η αυξημένη ζήτηση για διαφημιστικό χρόνο δημιουργούν σημαντικές αποδόσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα διαλείμματα που εφαρμόστηκαν στο φετινό Μουντιάλ.
Παρότι η FIFA υποστήριξε ότι θεσπίστηκαν αποκλειστικά για αγωνιστικούς λόγους, τα τρίλεπτα αυτά διαλείμματα εξελίχθηκαν σε μια νέα εμπορική ευκαιρία.
Το αμερικανικό Fox Sports, το οποίο φέρεται να κατέβαλε περίπου 485 εκατ. δολάρια για τα δικαιώματα μετάδοσης στις ΗΠΑ, αξιοποίησε τα διαλείμματα ως επιπλέον διαφημιστικό χώρο με αποκλειστικό χορηγό.
Σύμφωνα με αναλυτές, μία διαφήμιση διάρκειας 30 δευτερολέπτων κατά τη διάρκεια αγώνα του Μουντιάλ κοστολογείται συνήθως μεταξύ 200.000 και 300.000 δολαρίων, ενώ στους αγώνες των ΗΠΑ στα νοκ άουτ οι τιμές έφτασαν έως και τις 750.000 δολάρια.
Οι επίσημοι χορηγοί της διοργάνωσης καταβάλλουν επίσης τεράστια ποσά για την προβολή τους. Εταιρείες όπως η Adidas και η Coca-Cola κυριαρχούν στις εμπορικές προβολές, ενώ η Adidas δαπάνησε περίπου 50 εκατ. στερλίνες για τη νέα διαφημιστική καμπάνια της με πρωταγωνιστές τους Λαμίν Γιαμάλ, Τζουντ Μπέλιγχαμ και Λιονέλ Μέσι.
Παράλληλα, ακόμη και εταιρείες χωρίς επίσημη χορηγική ιδιότητα βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημοσιότητας, όπως η Levi’s, όταν καλύφθηκε το λογότυπό της έξω από το Levi’s Stadium στο Σαν Φρανσίσκο προκειμένου να προστατευθούν τα δικαιώματα των επίσημων χορηγών.
Ντέιβιντ Μπέκαμ: Ο εμπορικός πρωταθλητής
Παρότι αποσύρθηκε από την ενεργό δράση πριν από περισσότερα από δέκα χρόνια, ο Ντέιβιντ Μπέκαμ εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ισχυρότερες εμπορικές προσωπικότητες του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Η νέα διαφημιστική καμπάνια της Adidas περιλαμβάνει ακόμη και έκδοση του Μπέκαμ που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη, ενώ ο ίδιος συμμετέχει παράλληλα σε καμπάνιες μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων, από την Home Depot έως την Bank of America.
Ως συνιδιοκτήτης της Inter Miami, της οποίας η αξία εκτιμάται στα 1,45 δισ. δολάρια, εξακολουθεί να αποτελεί το ισχυρότερο εμπορικό πρόσωπο του ποδοσφαίρου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρότι δεν κατάφερε ποτέ να κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο ως ποδοσφαιριστής, στο επιχειρηματικό παιχνίδι γύρω από το άθλημα συγκαταλέγεται αναμφίβολα στους μεγάλους νικητές.
Οι πόλεις υποδέχονται τους φιλάθλους, αλλά όχι τα αναμενόμενα κέρδη
Παρότι οι 16 πόλεις που φιλοξενούν αγώνες στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και το Μεξικό είδαν εκατοντάδες χιλιάδες φιλάθλους να καταφθάνουν, τα προσδοκώμενα οικονομικά οφέλη αποδεικνύονται πολύ μικρότερα από όσα είχαν προβλεφθεί.
Η αυξημένη τουριστική κίνηση ενίσχυσε προσωρινά τα ξενοδοχεία, την εστίαση και τις τοπικές επιχειρήσεις, όμως αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η επίδραση αυτή θα είναι βραχύβια.
Η FIFA υπολογίζει ότι η διοργάνωση θα προσθέσει περίπου 41 δισ. δολάρια στην παγκόσμια οικονομία, εκ των οποίων τα 17 δισ. δολάρια θα αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ προβλέπει τη δημιουργία περίπου 185.000 θέσεων εργασίας, κυρίως στους κλάδους της φιλοξενίας και του τουρισμού.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι τα μακροχρόνια οφέλη από τόσο μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις σπάνια επιβεβαιώνονται στην πράξη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι πόλεις υποδοχής καταγράφουν ακόμη και μείωση των παραδοσιακών επισκεπτών, καθώς πολλοί ταξιδιώτες επιλέγουν να αποφύγουν τον συνωστισμό και τις αυξημένες τιμές που συνοδεύουν ένα Παγκόσμιο Κύπελλο.
Παράλληλα, οι περισσότερες νέες θέσεις εργασίας αφορούν χαμηλόμισθες εποχικές θέσεις στον κλάδο της φιλοξενίας.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η διοργάνωση δημιουργεί απασχόληση, όχι όμως διατηρήσιμο πλούτο.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι προσλήψεις σε μπαρ, εστιατόρια και χώρους εστίασης αυξήθηκαν πριν από την έναρξη του τουρνουά, ωστόσο η δυναμική αυτή αποδείχθηκε προσωρινή.
Η μοναδική ουσιαστική οικονομική κληρονομιά που μπορεί να αφήσει μια τέτοια διοργάνωση αφορά έργα αστικής ανάπλασης, όπως συνέβη μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012.
Στην περίπτωση όμως του Μουντιάλ του 2026, το μεγαλύτερο μέρος των αγώνων διεξάγεται σε ήδη υπάρχοντα στάδια και αξιοποιεί υφιστάμενες ξενοδοχειακές και μεταφορικές υποδομές, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια νέων επενδύσεων.
Ξενοδοχεία: Οι υψηλές προσδοκίες δεν επιβεβαιώθηκαν
Αν και ο ξενοδοχειακός κλάδος ανέμενε πρωτοφανή ζήτηση, τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής κινούνται χαμηλότερα των προβλέψεων.
Ενώσεις ξενοδόχων αναφέρουν ότι οι κρατήσεις στις πόλεις που φιλοξενούν αγώνες υπολείπονται των αντίστοιχων επιπέδων της προηγούμενης χρονιάς.
Στον Καναδά, η Ένωση Ξενοδόχων της Βρετανικής Κολομβίας σημειώνει ότι οι μήνες Ιούνιος και Ιούλιος κινούνται χαμηλότερα από τις αρχικές προσδοκίες, παρότι το Βανκούβερ φιλοξενεί επτά αγώνες.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Αμερικανική Ένωση Ξενοδοχείων και Καταλυμάτων κατηγόρησε τη FIFA ότι προχώρησε σε υπερβολικές δεσμεύσεις δωματίων για δική της χρήση, δημιουργώντας τεχνητή εικόνα υψηλής ζήτησης. Η FIFA απορρίπτει τον ισχυρισμό.
Μέχρι τον Απρίλιο, περίπου το 80% των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων στις ΗΠΑ δήλωνε ότι οι κρατήσεις υπολείπονταν των αρχικών εκτιμήσεων, ενώ στη Νέα Υόρκη και στο Σιάτλ πολλοί ξενοδόχοι χαρακτήριζαν τη διοργάνωση οικονομικά κατώτερη των προσδοκιών.
Οι στοιχηματικές εταιρείες τρίβουν τα χέρια τους
Στον αντίποδα, οι εταιρείες στοιχημάτων συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους οικονομικούς κερδισμένους του Μουντιάλ.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για συνολικό όγκο στοιχημάτων περίπου 50 δισ. δολαρίων, που θα καταστήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 το μεγαλύτερο στοιχηματικό γεγονός όλων των εποχών.
Κατά μέσο όρο, αναμένεται να ποντάρονται περίπου 500 εκατ. δολάρια ανά αγώνα, καθώς η αύξηση των ομάδων από 32 σε 48 ανεβάζει τον συνολικό αριθμό των αναμετρήσεων σε περισσότερες από 100.
Η Flutter Entertainment, μητρική των Paddy Power, Betfair και Sky Bet, προβλέπει ότι ο συνολικός τζίρος στοιχημάτων θα είναι σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με το Μουντιάλ του 2022, χάρη κυρίως στη δυναμική ανάπτυξη των αγορών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βραζιλίας.
Παράλληλα, αλλάζει και η συμπεριφορά των παικτών.
Το παραδοσιακό στοίχημα πριν από τη σέντρα δίνει πλέον τη θέση του στο live betting, όπου οι παίκτες προσαρμόζουν συνεχώς τις επιλογές τους ανάλογα με την εξέλιξη του αγώνα.
Η αγορά αθλητικού στοιχηματισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης. Μέχρι το 2018 ο αθλητικός στοιχηματισμός ήταν νόμιμος μόνο στη Νεβάδα, όμως μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου πολλές πολιτείες προχώρησαν στη νομιμοποίησή του.
Σε πολιτείες όπου εξακολουθεί να απαγορεύεται, όπως η Καλιφόρνια και το Τέξας, μεγάλη άνθηση γνωρίζουν οι λεγόμενες αγορές προβλέψεων (prediction markets), οι οποίες δεν θεωρούνται τυπικά τυχερά παιχνίδια και επιτρέπουν στους χρήστες να στοιχηματίζουν έμμεσα στην εξέλιξη αθλητικών γεγονότων.
Διαβάστε ακόμη
Πώς η Ελλάδα ανοίγει πύλη για μεγάλα επενδυτικά funds
Μειώσεις τιμών με «στεγανά»: Όλο το σχέδιο για τις εκπτώσεις έως 20% στα σούπερ μάρκετ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα