Η IQAir, μία από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες παρακολούθησης ποιότητας αέρα παγκοσμίως, κυκλοφόρησε την 8η ετήσια έκθεσή της για την ποιότητα του αέρα το 2025, αναλύοντας δεδομένα από 9.446 πόλεις σε 143 χώρες. Η έκθεση αποκαλύπτει ότι μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληρούν τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα PM2.5. Και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Στην Ευρώπη, 23 χώρες κατέγραψαν αύξηση στις μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις PM2.5 το 2025, ενώ 18 είδαν μείωση. Η Ελλάδα ανήκε στις χώρες που εμφάνισαν αύξηση άνω του 30%, αποδιδόμενη σε διασυνοριακό καπνό από πυρκαγιές στη Βόρεια Αμερική και σαχαρική σκόνη από την Αφρική. Αυτοί οι εξωτερικοί παράγοντες έρχονται να επιβαρύνουν μια κατάσταση που χρόνο με τον χρόνο επιδεινώνεται για ενδογενείς λόγους.
Τα μικροσωματίδια που σκοτώνουν αθόρυβα
Το επίκεντρο της μελέτης είναι τα λεγόμενα PM2.5, σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα — περίπου τριάντα φορές μικρότερα από την τρίχα του ανθρώπινου κεφαλιού. Η μικροσκοπική τους διάσταση δεν τα κάνει λιγότερο επικίνδυνα. Αντίθετα, τους επιτρέπει να διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες και να περνούν στην κυκλοφορία του αίματος. Παράγονται από καύση ορυκτών καυσίμων, βιομηχανικές διεργασίες, πυρκαγιές και αιωρούμενη σκόνη.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει η κορυφαία περιβαλλοντική αιτία πρόωρων θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας περίπου 300.000 θανάτους ετησίως. Η μακροχρόνια έκθεση συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικά επεισόδια και χρόνιες πνευμονοπάθειες. Έρευνες δείχνουν πως η έκθεση στον μολυσμένο αέρα είναι η δεύτερη κύρια αιτία καρκίνου του πνεύμονα μετά το κάπνισμα. Το ανησυχητικό είναι ότι δεν χρειάζεται να ζεις σε πόλη που μοιάζει με το Πεκίνο για να εκτεθείς στους κινδύνους. Ακόμα και σε επίπεδα ρύπανσης κοντά ή κάτω από τα κυβερνητικά όρια, η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με αρχικά σημάδια καρδιοπάθειας.
Το κέντρο της Αθήνας στην κορυφή
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, το κέντρο της Αθήνας κατέχει τη θλιβερή πρωτιά με 14,7 μg/m³ PM2.5 ετησίως — μια σημαντική άνοδος συγκριτικά με τα 11 μg/m³ που καταγράφηκαν μόλις το 2024. Για σύγκριση, το όριο που θέτει ο ΠΟΥ ως ασφαλές υπερβαίνει τα 5 μg/m³. Αυτό σημαίνει ότι το κέντρο της πρωτεύουσας έχει επίπεδα ρύπανσης σχεδόν τριπλάσια του επιτρεπτού ορίου.
Διαβάστε περισσότερα στο Newsauto.gr