Μια απροσδόκητη ανατροπή στις αντιλήψεις των Ελλήνων για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) αποκαλύπτουν τα νέα ερευνητικά δεδομένα, καθώς οι μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένες να ανακαλύψουν τις δυνατότητές της, την ώρα που οι νεότεροι εκφράζουν εντονότερους προβληματισμούς για τις συνέπειές της.
Παρά τη μεγαλύτερη εξοικείωση των νέων με τις ψηφιακές τεχνολογίες, το 61% των πολιτών ηλικίας 55 ετών και άνω θεωρεί ότι αξίζει να εξερευνήσει την AI, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 40% που καταγράφεται στις ηλικίες 18–24 ετών.
Τα ευρήματα προκύπτουν από το Β΄ τεύχος της πανελλαδικής έρευνας «Η Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ελλάδα» της Focus Bari, η οποία καταγράφει τις διαφορετικές προσδοκίες και ανησυχίες των πολιτών.
Στις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, η θετική διάθεση απέναντι στην εξερεύνηση της τεχνολογίας αυξάνεται σταδιακά: 43% στους 25–34 ετών, 48% στους 35–44 και 51% στους 45–54 ετών.
Οι νέοι ανησυχούν περισσότερο για την ανθρώπινη δημιουργικότητα
Η εικόνα αντιστρέφεται όταν η συζήτηση στρέφεται στις πιθανές επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ανθρώπινη κρίση και δημιουργικότητα.
Συγκεκριμένα, το 76% των νέων ηλικίας 18–24 ετών εκφράζει ανησυχία ότι η AI ενδέχεται να περιορίσει αυτές τις ανθρώπινες ικανότητες, έναντι 59% στην ηλικιακή ομάδα των 55 ετών και άνω.
Σε επίπεδο συνολικού πληθυσμού, το 53% θεωρεί ότι οι κοινωνικές συνέπειες της ΤΝ θα είναι εξίσου θετικές και αρνητικές. Το ποσοστό αυτό εμφανίζει σταθερή αύξηση, από 44% τον Δεκέμβριο του 2021 και 47% τον Ιούλιο του 2025.
Αντίθετα, το 23% αναμένει κυρίως θετικές επιπτώσεις, ενώ το 21% προβλέπει περισσότερο αρνητικές συνέπειες.
Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (53%) αναγνωρίζουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη βελτιώνει ήδη την καθημερινότητά τους.
Ωστόσο, η αποδοχή της τεχνολογίας συνυπάρχει με σημαντικές επιφυλάξεις. Το 64% ανησυχεί για κοινωνικές αλλαγές που θα μπορούσαν να ξεφύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο, ενώ το 60% εκφράζει προβληματισμό για ζητήματα ηθικής και προστασίας της ιδιωτικότητας.
Οι τρεις διαφορετικές στάσεις των Ελλήνων απέναντι στην AI
Η έρευνα διακρίνει τρεις βασικές ομάδες πολιτών, ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν και αξιοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Οι «Κριτικοί Πραγματιστές» αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία, με ποσοστό 38%. Πρόκειται για πολίτες που χρησιμοποιούν συστηματικά εφαρμογές AI, αναγνωρίζοντας παράλληλα τόσο τις δυνατότητες όσο και τους κινδύνους τους.
Στη συγκεκριμένη ομάδα, το 87% αναγνωρίζει επαγγελματικά οφέλη από τη χρήση της τεχνολογίας, ενώ το 63% ζητά σαφές πλαίσιο κανόνων. Οι «Κριτικοί Πραγματιστές» χαρακτηρίζονται από υψηλό μορφωτικό επίπεδο και εκφράζουν ανησυχίες για την απασχόληση και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ακολουθούν οι «Open-minded Αισιόδοξοι», οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 35%. Πρόκειται για χρήστες με θετική στάση απέναντι στην τεχνολογία, που αξιοποιούν καθημερινά εργαλεία όπως το ChatGPT και το Gemini, ενώ δοκιμάζουν και πιο εξειδικευμένες εφαρμογές, όπως το NotebookLM.
Χαρακτηριστικό είναι ότι το 72% της συγκεκριμένης ομάδας δεν αναμένει αντικατάσταση επαγγελμάτων από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Την τρίτη κατηγορία αποτελούν οι «Επιφυλακτικοί Αμφισβητίες», με ποσοστό 27%. Σε αυτή την ομάδα, το 44% εκτιμά ότι ο κοινωνικός αντίκτυπος της AI θα είναι περισσότερο αρνητικός, ενώ η πολυπλοκότητα των εφαρμογών αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην εξοικείωση με την τεχνολογία.
Παρά τις επιφυλάξεις τους, μόλις το 23% δεν έχει δοκιμάσει κανένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης. Όσοι έχουν έρθει σε επαφή με τις σχετικές εφαρμογές περιορίζονται κυρίως σε περιστασιακή χρήση.
Συνολικά, τα ευρήματα αποτυπώνουν μια ελληνική κοινωνία που αναγνωρίζει τις δυνατότητες της AI, χωρίς να παραβλέπει τους κινδύνους της, με την ηλικία, την εξοικείωση και τις προσωπικές αντιλήψεις να διαμορφώνουν διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στην τεχνολογική αλλαγή.