Μια ανησυχητική μεταβολή φαίνεται να συντελείται στο μεγαλύτερο τροπικό οικοσύστημα του πλανήτη, καθώς το δάσος του Αμαζονίου οδεύει προς μια ακραία κλιματική κατάσταση, πρωτόγνωρη για τη σύγχρονη γεωλογική ιστορία της Γης. Σύμφωνα με νέες επιστημονικές εκτιμήσεις, το δάσος του Αμαζονίου ενδέχεται να εισέλθει σε αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν «υπερτροπική κατάσταση», ένα καθεστώς θερμότητας και ξηρασίας που δεν έχει καταγραφεί εδώ και δεκάδες εκατομμύρια χρόνια.
Οι ολοένα θερμότερες συνθήκες που επικρατούν στον πλανήτη μεταβάλλουν ριζικά τα κλιματικά χαρακτηριστικά του Αμαζονίου. Αν αυτή η τάση δεν ανακοπεί, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλι προειδοποιούν ότι μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα το τροπικό δάσος θα εκτίθεται σε συχνότερες, μακρύτερες και εντονότερες περιόδους ξηρασίας, με σοβαρό κίνδυνο εκτεταμένου θανάτου δέντρων.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε παγκόσμιες συνέπειες. Τα τροπικά δάση, και ειδικά ο Αμαζόνιος, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς μηχανισμούς απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα. Η αποδυνάμωσή τους θα περιόριζε δραστικά την ικανότητα της Γης να συγκρατεί τις εκπομπές άνθρακα, επιταχύνοντας περαιτέρω την κλιματική κρίση.
Ο Τζεφ Τσέιμπερς, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, υπογραμμίζει ότι ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος να αποφευχθεί αυτή η υπερτροπική μετάβαση είναι ο άμεσος και ουσιαστικός περιορισμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Όπως σημειώνει, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι προδιαγεγραμμένο, αλλά εξαρτάται άμεσα από τις ανθρώπινες επιλογές.
«Το πού θα καταλήξουμε εξαρτάται από εμάς. Αν συνεχίσουμε να εκπέμπουμε αέρια του θερμοκηπίου χωρίς περιορισμούς, τότε θα επιταχύνουμε τη δημιουργία αυτού του υπερτροπικού κλίματος πολύ νωρίτερα από ό,τι εκτιμάται σήμερα», τονίζει ο Τσέιμπερς.
Σήμερα, η ξηρή περίοδος στον Αμαζόνιο διαρκεί συνήθως από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο και συνοδεύεται από υψηλότερες από τις φυσιολογικές θερμοκρασίες. Σε συνθήκες υπερτροπικού κλίματος, ωστόσο, η περίοδος αυτή επιμηκύνεται σημαντικά, ασκώντας ασφυκτική πίεση στη βλάστηση και διαταράσσοντας την οικολογική ισορροπία του δάσους.
«Όταν παρατηρούμε τέτοιες παρατεταμένες και θερμές ξηρασίες, μιλάμε πλέον για ένα κλίμα που υπερβαίνει τα όρια του τροπικού δάσους όπως το γνωρίζουμε», εξηγεί ο Τσέιμπερς. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature, εκτιμά ότι έως το 2100 συνθήκες θερμής ξηρασίας θα μπορούσαν να επικρατούν έως και 150 ημέρες ετησίως.
Η αύξηση αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη θνησιμότητα δέντρων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ταχέως αναπτυσσόμενα είδη με χαμηλή πυκνότητα ξύλου είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, εμφανίζοντας υψηλότερα ποσοστά θανάτου σε σύγκριση με τα πιο ανθεκτικά δέντρα υψηλής πυκνότητας. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι τα δευτερογενή δάση, στα οποία κυριαρχούν τέτοια είδη, ενδέχεται να πληγούν δυσανάλογα από τις μελλοντικές ξηρασίες, καθιστώντας την προστασία και αποκατάσταση του Αμαζονίου ακόμη πιο επιτακτική.
Διαβάστε ακόμη
Συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur: Ανοίγει νέα αγορά 300 εκατ. καταναλωτών για τα ελληνικά προϊόντα
Πάνος Μήτρου: «H Ελλάδα μπορεί και οφείλει να πρωταγωνιστεί στην καθαρή ναυτιλία»
“Οσα μου μαθαίνουν τα βουνά” – Ιστορίες ανάβασης στα πιο θεαματικά σημεία της Ελλάδας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα