Την προειδοποίηση ότι η «εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα διαβρώνει την εθνική ασφάλεια και την κυριαρχία και τις αντικαθιστά με υποτέλεια και αυξανόμενο κόστος» εξέφρασε ο Σάιμον Στιλ, εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), καθώς ξεκίνησε την 16 Μαρτίου στις Βρυξέλλες η Σύνοδος για την Πράσινη Ανάπτυξη.
Οι τιμές του ρεύματος και του φυσικού αερίου έχουν πάρει την ανηφόρα από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αποκαλύπτοντας την ευαλωτότητα των χωρών που εξακολουθούν να βασίζονται στις εισαγωγές καυσίμων από τη Μέση Ανατολή. Μεγάλο μέρος αυτής της μεταβλητότητας στις τιμές οφείλεται στις επιθέσεις του Ιράν σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, ένα πέρασμα μήκους 38 χιλιομέτρων από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου.
Παρά το γεγονός ότι πέρυσι, για πρώτη φορά, οι ανανεώσιμες πηγές ξεπέρασαν τα ορυκτά καύσιμα, ο Στιλ υποστηρίζει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων περισσότερο από σχεδόν κάθε άλλη μεγάλη οικονομία.
Ορισμένες χώρες, όπως η Ισπανία, αντέχουν καλύτερα τις επιπτώσεις χάρη στις επενδύσεις τους στην πράσινη ενέργεια. Από το 2019, η Ισπανία έχει διπλασιάσει τη δυναμικότητα αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Ως αποτέλεσμα, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος επηρεάζεται πολύ λιγότερο από το διαρκώς μεταβαλλόμενο κόστος του φυσικού αερίου.
«Οι ΑΠΕ αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού», συνεχίζει ο Στιλ. «Επιτρέπουν στις χώρες να θωρακιστούν απέναντι στις παγκόσμιες αναταράξεις… Το ηλιακό φως δεν εξαρτάται από στενά και ευάλωτα ναυτικά περάσματα. Ο άνεμος φυσά χωρίς να χρειάζονται τεράστιες ναυτικές συνοδείες, πληρωμένες από τους φορολογούμενους.»
Η σημερινή σύνοδος φέρνει στο ίδιο τραπέζι τους Ευρωπαίους υπουργούς Κλίματος και Περιβάλλοντος, επιχειρήσεις, επενδυτές και άλλους φορείς με στόχο την επιτάχυνση της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών και βιώσιμη ανάπτυξη. Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ αναμένεται επίσης να συνεδριάσουν αργότερα σήμερα στις Βρυξέλλες.
Οι ανανεώσιμες πηγές είναι πιο φθηνές, ασφαλείς και γρήγορες από τα ορυκτά καύσιμα
Παρόμοια καλέσματα για ενίσχυση των επενδύσεων στις ΑΠΕ είχαν γίνει και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, που εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας το 2022. Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έσπευσαν να εξασφαλίσουν νέες προμήθειες ορυκτών καυσίμων, επαναλειτουργώντας λιγνιτικές μονάδες και υπογράφοντας μακροπρόθεσμες συμφωνίες για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) με τις ΗΠΑ και τα κράτη του Κόλπου, οι οποίες παγίωσαν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα για τα επόμενα χρόνια.
Τότε, επικριτές προειδοποιούσαν ότι η Ευρώπη έβγαζε το λάθος συμπέρασμα. Τώρα, με μια δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε τρία χρόνια, ορισμένοι φοβούνται ότι θα επαναληφθούν τα ίδια λάθη.
«Ορισμένες αντιδράσεις στην κρίση των ορυκτών καυσίμων – απίστευτο κι όμως αληθινό – εισηγούνται να εντείνουμε την αιτία του προβλήματος και να επιβραδύνουμε τη στροφή προς την ανανεώσιμη ενέργεια, παρότι είναι ξεκάθαρα πιο φθηνή, πιο ασφαλής και φτάνει στην αγορά πιο γρήγορα. Αυτό είναι εντελώς παράλογο», λέει ο Στιλ.
Ήδη, οι πετρελαϊκοί κολοσσοί κατηγορούνται ότι εκμεταλλεύονται τον πόλεμο, καθώς η τιμή του πετρελαίου εκτινάχθηκε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, το Brent – το παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου – κυμαινόταν μεταξύ 60 και 70 δολαρίων (52-60 ευρώ) το βαρέλι.
Διαβάστε περισσότερα στο euronews.com