Τη στρατηγική βούληση Ελλάδας και Σαουδικής Αραβίας για τη δημιουργία ενός διαδρόμου πράσινης ενέργειας από το Ριάντ έως την Ευρώπη, με κομβικό πέρασμα από τη χώρα μας, επιβεβαιώνουν οι τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της ενεργειακής συνεργασίας των δύο χωρών. Πρόκειται για ένα έργο μεγάλης κλίμακας, με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, που φιλοδοξεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως βασικού ενεργειακού κόμβου μεταξύ Μέσης Ανατολής και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Σαουδική Αραβία παραμένει ένας παγκόσμιος ενεργειακός παίκτης πρώτης γραμμής, καλύπτοντας περίπου το 13% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ταυτόχρονα έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο τη ριζική μεταβολή του ενεργειακού της μείγματος έως το 2030, με ισχυρή στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η εξαγωγή «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη αποκτά κεντρική σημασία στον σχεδιασμό της χώρας.
Η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο ευρωπαϊκής πύλης εισόδου αυτού του ενεργειακού ρεύματος, μέσω της υπό διαμόρφωση ηλεκτρικής διασύνδεσης Σαουδικής Αραβίας – Ελλάδας. Οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών, φαίνεται να αναθερμαίνονται μετά το πρόσφατο ταξίδι στο Ριάντ του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου. Ο υπουργός δήλωσε τις προηγούμενες μέρες ότι οι τεχνικές μελέτες για το έργο βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ των Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας των δύο χωρών ώστε μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 να υπάρξει η μελέτη βιωσιμότητας από την Saudi Greek Interconnection. Η από κοινού εταιρεία ειδικού σκοπού συστάθηκε το 2024 και είναι θυγατρική του ΑΔΜΗΕ και της σαουδαραβικής National Grid Saudi Arabia σε ποσοστό 50-50%.
Βασική παράμετρος του έργου αποτελεί η όδευση της διασύνδεσης, συνολικού μήκους περίπου 2.000 χιλιομέτρων. Το επικρατέστερο σενάριο με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, προβλέπει διαδρομή μέσω Σουέζ, δηλαδή Σαουδική Αραβία – Αίγυπτος – Ελλάδα, αφήνοντας εκτός το Ισραήλ. Ωστόσο, πληροφορίες δεν αποκλείουν η όδευση να τροποποιηθεί, αφήνοντας ανοιχτό και ένα εναλλακτικό σενάριο μέσω Σαουδικής Αραβίας – Ιορδανίας – Ισραήλ – Ελλάδας, με πιθανή ενδιάμεση σύνδεση της Κύπρου, εφόσον το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές συνθήκες.
Κοινός παρονομαστής των μεγάλων ηλεκτρικών διασυνδέσεων είναι η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο, μέσω εισαγωγής μεγάλων ποσοτήτων καθαρής ενέργειας από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
ΙΜΕC και υδρογόνο
Ιδιαίτερη σημασία για τη βιωσιμότητα του έργου έχει το χαμηλό κόστος παραγωγής ΑΠΕ στη Σαουδική Αραβία με διμερείς συμβάσεις πώλησης πράσινης ενέργειας (PPAs) να υπογράφονται σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές για τα διεθνή δεδομένα των φωτοβολταϊκών.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος είχε σειρά συναντήσεων στο Ριάντ τόνισε ότι η Σαουδική Αραβία, παρά τον κυρίαρχο ρόλο της στα ορυκτά καύσιμα, επενδύει στρατηγικά στις ανανεώσιμες πηγές και βλέπει την Ελλάδα ως φυσική γέφυρα προς την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Έλληνας υπουργός αναφέρθηκε και στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας -Μέσης Ανατολής -Ευρώπης (IMEC) λέγοντας ότι η Σαουδική Αραβία θα στηρίξει την ένταξη της Ελλάδας ως πλήρες μέλος στο σχήμα. Συζητήσεις όπως ανέφερε υπήρξαν και για το ρόλο της ως κόμβος για την εισαγωγή υδρογόνου από την Σαουδική Αραβία.
Η διασύνδεση Ελλάδας -Σαουδικής Αραβίας θα αποτελέσει ένα έργο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με υψηλή τάση συνεχούς ρεύματος (HVDC), ικανή να μεταφέρει τόσο τις μεγάλες ποσότητες ηλιακής ενέργειας που θα παράγονται στη Σαουδική Αραβία όσο και την πλεονάζουσα ελληνική παραγωγή ΑΠΕ προς τα ενεργοβόρα κέντρα της Κεντρικής Ευρώπης. Με την ολοκλήρωση της μελέτης βιωσιμότητας, αναμένεται να υπάρξει και σαφέστερη εικόνα για το εκτιμώμενο κόστος ενός έργου που μέχρι στιγμής δεν έχει προσδοριστεί.
Η διασύνδεση με Αφρική
Η Ελλάδα επιχειρεί τα τελευταία χρόνια μια στρατηγική αναβάθμιση του ρόλου της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, μετατρέποντας τη γεωγραφική της θέση σε συγκριτικό πλεονέκτημα. Στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής βρίσκονται τα μεγάλα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων με τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, που φιλοδοξούν να μεταφέρουν φθηνή πράσινη ενέργεια προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα από τα πλέον εμβληματικά projects αυτής της κατεύθυνσης είναι και το Gregy Interconnector.
Το GREGY προβλέπει τη δημιουργία νέας ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου, μέσω επίσης της τεχνολογίας HVDC, η οποία θα επιτρέψει τη μεταφορά καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από την αιγυπτιακή έρημο προς την Ελλάδα και, στη συνέχεια, προς τις αγορές της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Το έργο έρχεται να συμπληρώσει και να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης της ΕΕ, σε μια περίοδο που η Ευρώπη αναζητά αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις απέναντι στην εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και το ρωσικό φυσικό αέριο.
Στο πλαίσιο του GREGY προβλέπεται η ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συνολικής ισχύος 9 GW στην Αίγυπτο, με αναλογία περίπου 70% αιολικά και 30% φωτοβολταϊκά. Η επιλογή αυτή βασίζεται στα μοναδικά φυσικά πλεονεκτήματα της χώρας: ισχυρά και σταθερά αιολικά πεδία, αλλά και εξαιρετικά υψηλή ηλιοφάνεια, που καθιστούν την παραγωγή ενέργειας ιδιαίτερα χαμηλού κόστους και υψηλής διαθεσιμότητας.
Η παραγόμενη ενέργεια εκτιμάται ότι θα φτάνει τις 3.000 GWh καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, ποσότητα ικανή να καλύψει τις ανάγκες εκατομμυρίων ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Μέσω της διασύνδεσης, η Ελλάδα δεν θα λειτουργεί απλώς ως χώρα διέλευσης, αλλά ως ενεργός κόμβος εξισορρόπησης και διανομής ενέργειας, ενισχύοντας το σύστημα μεταφοράς και τη σταθερότητα των ευρωπαϊκών δικτύων.
Η σημασία του GREGY υπερβαίνει τον στενό ενεργειακό του χαρακτήρα. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Αιγύπτου, εδραιώνει την παρουσία της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και προσδίδει στη χώρα ρόλο-κλειδί στη διαμόρφωση των νέων πράσινων ενεργειακών διαδρόμων της Ευρώπης. Παράλληλα, το έργο ευθυγραμμίζεται πλήρως με τους στόχους της Ε.Ε. για την πράσινη μετάβαση, την ασφάλεια εφοδιασμού και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Σε συνδυασμό με άλλα μεγάλα projects διασύνδεσης –όπως οι ηλεκτρικές συνδέσεις με τη Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια– το GREGY ενισχύει τη φιλοδοξία της Ελλάδας να εξελιχθεί σε κεντρικό ενεργειακό κόμβο της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ένα hub που δεν θα βασίζεται πλέον στα ορυκτά καύσιμα, αλλά στη μεταφορά και εμπορία πράσινης ενέργειας, αξιοποιώντας τη γεωγραφία, τις υποδομές και τις διεθνείς συμμαχίες της χώρας.
Διαβάστε ακόμη
Πετρέλαιο: Γιατί η σημερινή κρίση στο Ιράν διαφέρει σημαντικά από το παρελθόν
Η Τέιλορ Σουίφτ ανεβάζει τις πωλήσεις κρασιού παγκοσμίως και κάνει viral τα γαλλικά Sancerre
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα