Mε τη διαδικασία των στρατηγικών επενδύσεων θα «τρέξουν» τα επενδυτικά σχέδια στις λιγνιτικές περιοχές όπως επιβεβαίωσε χθες ο επικεφαλής του προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης κ. Κώστας Μουσουρούλης.
Μιλώντας στο Oικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ανέφερε ότι δημιουργείται μια επιχειρησιακή μονάδα εντός του Enterprise Greece (μηχανισμός υλοποίησης στρατηγικών επενδύσεων) που θα υποδεχθεί τα επενδυτικά αιτήματα. Το ενδιαφέρον μάλιστα αναθερμαίνεται όπως δήλωσε, λόγω και των ισχυρών οικονομικών κινήτρων που πρόσφατα εγκρίθηκαν από την ΕΕ-με διπλασιασμό των επιδοτήσεων σε σχέση με το ισχύον καθεστώς.
Αυτά τα κίνητρα θα αποκτήσουν ακόμη πιο ισχυρά όπλα αφού σύμφωνα με πληροφορίες θα συνδυαστούν και με αλλαγή των όρων, βάσει των οποίων εντάσσονται τα έργα στις στρατηγικές επενδύσεις. Τα όρια αυτά σχεδιάζεται να κατεβάσουν την «οροφή» των επενδύσεων που χαρακτηρίζονται ως στρατηγικές περίπου κατά 30% κάτι που θα επιτρέψει την ένταξη και μικρότερης κλίμακας έργων στο ειδικό αδειοδοτικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν χθες στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, οι πόροι που εξασφαλίστηκαν από την ΕΕ, τα υψηλά κίνητρα και τα πλεονεκτήματα των λιγνιτικών περιοχών με τις έτοιμες υποδομές και τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργούν ως αναπτυξιακοί μαγνήτες. Πρόκειται για μια τιτάνια προσπάθεια που γίνεται μέσα σε χρόνους ρεκόρ όταν για παράδειγμα για το Ελληνικό, η χώρα μας χρειάστηκε 10 χρόνια για να αναπροσαρμόσει τις χρήσεις γης.
Ο κ. Μουσουρούλης σημείωσε ότι αν και κάποια σχέδια πάγωσαν λόγω της πανδημίας, το ύψος των κινήτρων τα έχει ξεπαγώσει. Σημείο αναφοράς των νέων επενδυτικών σχεδίων θα αποτελέσουν τα 247.000 στρέμματα γης στα πρώην λιγνιτικά κέντρα, τα οποία θα διατεθούν για επενδυτικά σχέδια και πάνω από 164.000 θα περάσουν στην εταιρεία ειδικού σκοπού που θα ιδρύσει με νόμο το δημόσιο (SPV) και θα τις δίνει την ευελιξία που απαιτείται για να προχωρήσει ο σχεδιασμός.
Η αξιοποίηση αυτών των εκτάσεων θα γεννήσει νέες θέσεις απασχόλησης που ήδη όπως αναφέρθηκε χθες δημιουργούνται από τις αποκαταστάσεις εδαφών της ΔΕΗ. «Πρέπει να δούμε την ποσότητα και την ποιότητα των θέσεων εργασίας. Έχουν ήδη χαθεί 2.000 θέσεις εργασίας την τελευταία δεκαετία» ανάφερε ο κ. Μουσουρούλης.
Ο κ. Μουσουρούλης ανέφερε επίσης πως σχέδιο της δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης θα ενισχυθεί με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα προσθέσουν επιπλέον 3 δισ. ευρώ στους πόρους που θα συμβάλλουν στην μεταμόρφωση των λιγνιτικών περιοχών. Στα εργαλεία αυτά περιλαμβάνονται το Invest EU και η χρηματοδοτική ενίσχυση από την ΕΤΕπ. Οι πόροι αυτοί θα προστεθούν στα 2 δις. ευρώ του Ταμείου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και του Ταμείου Ανάκαμψης. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται νέα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για δημόσια και ιδιωτικά έργα, τα οποία θα αναλάβει να ωριμάσει η συντονιστική επιτροπή.
Σε σχέση με άλλες χώρες που υλοποίησαν αντίστοιχα προγράμματα δίκαιης μετάβασης, τόνισε ότι εξετάστηκαν επτά παραδείγματα. Οι διαφορές όμως σε σχέση με αυτές ήταν ότι είχαν μικρότερη εξάρτηση από έναν κλάδο και ελαφρώς πιο διαφοροποιημένο προϊόν.
Με βάση το σχεδιασμό εντός του μήνα αναμένεται να τρέξει η εκπόνηση των μελετών από την πλευρά της ΔΕΗ για τα ειδικά πολεοδομικά σχέδια που θα καταρτιστούν στις λιγνιτικές περιοχές κατά το πρότυπο του πολεοδομικού σχεδιασμού που ακολούθησε η πολιτεία στο Μάτι. Πρόκειται για ένα πλέγμα μελετών (στρατηγικές μελέτες, μελέτες υδατορεμάτων κ.α) που θα κοστίσουν περί το 1,5 εκ. ευρώ και θα πληρωθούν από την ΔΕΗ.
Συνολικά πρόκειται να εκπονηθούν τέσσερα πολεοδομικά σχέδια ένα ανά ορυχείο (Μεγαλόπολη, Πτολεμαίδα, Αμύνταιο και Κλειδί-Βέυη) με τις μελέτες να πρέπει να τρέξουν μέσα σε 16 έως 18 μήνες.