Η εφαρμογή των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση, καθώς η αγορά καλείται να ανταποκριθεί σε απαιτητικές προθεσμίες ενώ σχεδιάζεται η επόμενη γενιά παρεμβάσεων. Στην πράξη, μηχανικοί, τεχνικά συνεργεία και ιδιοκτήτες κατοικιών βρίσκονται αντιμέτωποι με μια δύσκολη πραγματικότητα, που χαρακτηρίζεται από στενά χρονικά περιθώρια και καθυστερήσεις.
Ορατός παραμένει ο κίνδυνος απώλειας πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, μέσω των οποίων χρηματοδοτείται το τελευταίο πρόγραμμα Εξοικονομώ 2025, συνολικού προϋπολογισμού 924 εκατ. ευρώ, ενώ η ανακοίνωση της Απόφασης Υπαγωγής των δικαιούχων που έγινε τον περασμένο Δεκέμβριο ανέδειξε εκ νέου προβλήματα. Στην πράξη, οι ιδιοκτήτες που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα διαθέτουν λιγότερο από έξι μήνες για να ολοκληρώσουν τις παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, δηλαδή έως τις 31 Μαΐου 2026, με δυνατότητα παράτασης μόλις τριάντα ημερών.
Ωστόσο, πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, απαιτείται η ολοκλήρωση διαδικασιών που συχνά αποδεικνύονται χρονοβόρες, όπως η εξασφάλιση τραπεζικού δανείου και η έκδοση της ταυτότητας κτηρίου, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λήψη της επιδότησης. Αν μάλιστα χρειαστούν διορθώσεις ή τακτοποιήσεις η διαδικασία έκδοσης της ταυτότητας κτηρίου μπορεί να διαρκέσει τέσσερις έως έξι μήνες, επιβαρύνοντας επιπλέον τους ιδιοκτήτες με σημαντικό κόστος.
Έντονος προβληματισμός έχει εκφραστεί και για τη χρήση του συστήματος των βαθμοημερών ως μοναδικού κριτηρίου επιλογής των κατοικιών που εντάσσονται στο πρόγραμμα. Σε αντίθεση με προηγούμενες δράσεις, όπου συνεκτιμώνταν παράγοντες όπως η παλαιότητα των ακινήτων ή η γεωγραφική κατανομή των πόρων ανά Περιφέρεια, το ισχύον μοντέλο δίνει προτεραιότητα στις περιοχές με χαμηλότερες θερμοκρασίες.
Η τελική βαθμολογία βασίζεται ουσιαστικά στο πόσο αυξημένες είναι οι ανάγκες θέρμανσης σε μια περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο, η Αττική και πολλά νησιά του Αιγαίου, όπως οι Κυκλάδες, έμειναν σε μεγάλο βαθμό εκτός του Εξοικονομώ 2025, ενώ οι περισσότερες παρεμβάσεις συγκεντρώνονται στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα και σε ορεινές περιοχές. Την ίδια στιγμή, περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονες θερμοκρασίες το καλοκαίρι και έχουν ανάγκη από επενδύσεις σε μόνωση και συστήματα ψύξης δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι στο πρόγραμμα θα ενταχθούν τελικά περισσότερες από 40.000 κατοικίες.
Παρά τις δυσκολίες της τρέχουσας περιόδου, προετοιμάζεται ήδη η επόμενη φάση παρεμβάσεων ενεργειακής εξοικονόμησης. Προς το τέλος του 2026 και κυρίως μέσα στο 2027 αναμένεται να διοχετευθούν στην αγορά πρόσθετα κονδύλια ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ για έργα ενεργειακής απόδοσης
Δεδομένου ότι τα προγράμματα αυτά θα απευθύνονται κυρίως σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, εξετάζεται η συμμετοχή των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων. Οι εταιρείες ενέργειας θα μπορούσαν να καλύπτουν το αρχικό κόστος των έργων και οι καταναλωτές να αποπληρώνουν σταδιακά την επένδυση μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, οι οποίοι αναμένεται να μειώνονται λόγω της εξοικονόμησης ενέργειας. Παραμένουν όμως ανοιχτά ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή του μοντέλου, όπως οι πιθανές κυρώσεις σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμής ή το αν θα επιτρέπεται η αλλαγή παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Παγκόσμιες επενδύσεις στην τεχνολογία: Αυτό είναι το νέο στοίχημα του 1 τρισ. δολαρίων
Έλληνες και Τούρκοι επιχειρηματίες βλέπουν ευκαιρίες στις δύο πλευρές του Αιγαίου
Κατανάλωση ρεύματος: Το κόστος λειτουργίας ενός air fryer στην πράξη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα