H ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας προετοιμάζεται για έναν χειμώνα με αισθητά λιγότερα «αποθέματα ασφαλείας», καθώς οι δεξαμενές φυσικού αερίου αναμένεται να φτάσουν στην έναρξη της περιόδου θέρμανσης με τα χαμηλότερα επίπεδα πληρότητας των τελευταίων δεκαπέντε ετών. Η εικόνα αυτή εντείνει τους προβληματισμούς για την επάρκεια του εφοδιασμού, ενώ επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο νέου κύματος αυξήσεων στις τιμές του φυσικού αερίου και, κατ’ επέκταση, του ηλεκτρικού ρεύματος, εφόσον οι καιρικές συνθήκες αποδειχθούν δυσμενείς ή προκύψουν νέες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.
Οι νεότερες προβλέψεις συγκλίνουν στο ότι, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών στα τέλη Οκτωβρίου, η μέση πληρότητα δύσκολα θα ξεπεράσει το 76%. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2011, σε μια περίοδο όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται όλο και περισσότερο στις αποθηκευμένες ποσότητες φυσικού αερίου για να ανταποκριθεί στην αυξημένη χειμερινή κατανάλωση και να περιορίσει τις επιπτώσεις πιθανών προβλημάτων στον εφοδιασμό.
Τα προηγούμενα χρόνια, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ολοκλήρωναν την περίοδο αναπλήρωσης με ποσοστά που πλησίαζαν ή και ξεπερνούσαν το 90%. Η εικόνα του 2026 διαφοροποιείται αισθητά, καθώς όλα δείχνουν ότι τα διαθέσιμα αποθέματα θα κινηθούν αρκετά χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.
Δύσκολη εκκίνηση μετά τον βαρύ χειμώνα
Η περιορισμένη πρόοδος στην αναπλήρωση των αποθεμάτων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ιδιαίτερα χαμηλές ποσότητες που είχαν απομείνει μετά τον περασμένο χειμώνα. Η αυξημένη κατανάλωση λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών οδήγησε τις ευρωπαϊκές αποθήκες να ξεκινήσουν την περίοδο επαναπλήρωσης με πληρότητα μόλις 28%, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Η αφετηρία αυτή αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς ακόμη και με εντατικούς ρυθμούς εισαγωγών η ανάκτηση των αποθεμάτων εξελίσσεται πιο αργά από το αναμενόμενο. Σήμερα, η μέση πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών διαμορφώνεται περίπου στο 48%, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά την επίτευξη υψηλότερων επιπέδων μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή επιβάρυνε την αγορά
Πρόσθετες δυσκολίες δημιούργησαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες επηρέασαν τις διεθνείς ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η ένταση στην περιοχή προκάλεσε προβλήματα στη διέλευση φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.
Ταυτόχρονα, η μειωμένη παραγωγή σε βασικούς εξαγωγείς της περιοχής, όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περιόρισε ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα φορτίων προς την Ευρώπη. Παράλληλα, οι σχετικά χαμηλότερες τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά λειτούργησαν αποτρεπτικά για την προσέλκυση πρόσθετων ποσοτήτων LNG, καθώς αρκετοί προμηθευτές κατεύθυναν τα φορτία τους σε αγορές με υψηλότερα περιθώρια κέρδους.
Αυξάνονται οι κίνδυνοι για τον χειμώνα
Η χαμηλή στάθμη των αποθεμάτων σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή αγορά θα είναι πολύ πιο ευάλωτη σε οποιαδήποτε νέα αναταραχή κατά τους επόμενους μήνες. Ακόμη και εάν οι εξαγωγές LNG αποκατασταθούν σταδιακά μετά την αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, η περιορισμένη προσφορά που καταγράφηκε το προηγούμενο διάστημα έχει ήδη αφήσει σημαντικό αποτύπωμα στα διαθέσιμα αποθέματα.
Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι όσο παραμένει περιορισμένη η διαθεσιμότητα υγροποιημένου φυσικού αερίου, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα έντονων διακυμάνσεων στις τιμές κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους ή νέες δυσλειτουργίες στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο του ενεργειακού κόστους.
Προς το παρόν, πάντως, η αγορά διατηρεί σχετική ισορροπία, με το συμβόλαιο αναφοράς TTF να κινείται κοντά στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο ελαφρώς υψηλότερο από εκείνο πριν από την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή και συμβατό με την εποχική εικόνα.
Παρά τη σημερινή σταθερότητα, οι χαμηλές ποσότητες που θα βρίσκονται αποθηκευμένες στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποτελούν σαφή υπενθύμιση ότι η αγορά φυσικού αερίου εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από υψηλή ευαισθησία. Εάν ο χειμώνας αποδειχθεί βαρύτερος από τις προβλέψεις ή υπάρξουν νέες διακοπές στις διεθνείς ροές LNG, οι πιέσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος ενδέχεται να επιστρέψουν με ιδιαίτερη ένταση.
Διαβάστε ακόμη
Η αγορά του νερού αλλάζει πίστα – Η Veolia, η Suez και οι μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι υποδομών
Υπεράκτια αιολικά: Δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος για έργα 2,35 GW
Οι λογογράφοι: Οι άνθρωποι πίσω από τις ομιλίες των πολιτικών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα