Η πρακτική της καύσης φυσικού αερίου σε πυρσούς (flaring) είναι η εκούσια καύση αερίου που απελευθερώνεται κατά την εξόρυξη πετρελαίου ή βιοαερίου. Χρησιμοποιείται κυρίως ως μηχανισμός ασφαλείας για την αποφυγή εκρήξεων λόγω υπερπίεσης σε εγκαταστάσεις, ή για τη διαχείριση αερίων όταν η επεξεργασία τους δεν είναι εφικτή
Η ενεργειακή βιομηχανία εξακολουθεί να χάνει πολύτιμους πόρους με έναν τρόπο που επιβαρύνει ταυτόχρονα το περιβάλλον και την οικονομία. Παρά τις διεθνείς πρωτοβουλίες για περιορισμό των εκπομπών και την καλύτερη αξιοποίηση του φυσικού αερίου, η πρακτική της καύσης του σε πυρσούς όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά καταγράφει νέα άνοδο, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που έχουν υιοθετηθεί τα τελευταία χρόνια.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 αποτέλεσε ακόμη μία χρονιά οπισθοδρόμησης. Οι ποσότητες φυσικού αερίου που οδηγήθηκαν σε καύση αυξήθηκαν κατά 6% σε παγκόσμιο επίπεδο, φτάνοντας τα 167 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Πρόκειται για όγκο που αντιστοιχεί περίπου στη μισή ετήσια κατανάλωση φυσικού αερίου ολόκληρης της Ευρώπης, ενώ οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που προκλήθηκαν ξεπέρασαν τους 500 εκατομμύρια τόνους, υπερβαίνοντας ακόμη και τις συνολικές ετήσιες εκπομπές του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η εικόνα αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια και η αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου ενεργειακού πόρου αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα για πολλές οικονομίες.
Μια πρακτική που συνεχίζει να κοστίζει
Η καύση φυσικού αερίου σε πυρσούς αποτελεί διαχρονική πρακτική της πετρελαϊκής βιομηχανίας όταν το λεγόμενο συνοδό αέριο, που αναδύεται μαζί με το πετρέλαιο, δεν μπορεί να μεταφερθεί ή να αξιοποιηθεί εμπορικά. Η έλλειψη αγωγών, μονάδων επεξεργασίας ή διαθέσιμων αγοραστών οδηγεί πολλές φορές στην άμεση καύση του στο σημείο παραγωγής αντί της αξιοποίησής του.
Η διαδικασία αυτή απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου και άλλων αερίων που επιβαρύνουν το κλίμα, ενώ ταυτόχρονα συνεπάγεται σημαντική απώλεια ενεργειακού πλούτου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι για τρίτη συνεχόμενη χρονιά η αύξηση της καύσης φυσικού αερίου ήταν ταχύτερη από την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου. Με άλλα λόγια, για κάθε βαρέλι που εξορύσσεται, η περιβαλλοντική επιβάρυνση γίνεται μεγαλύτερη, γεγονός που αποτυπώνει επιδείνωση της αποδοτικότητας των παραγωγικών διαδικασιών.
Δεσμεύσεις χωρίς αντίστοιχα αποτελέσματα
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις διεθνείς πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί τα τελευταία χρόνια για τη μείωση των εκπομπών από τον κλάδο πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Περισσότερες από 50 μεγάλες εταιρείες έχουν προσχωρήσει στον Χάρτη Απανθρακοποίησης Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου, ενώ αρκετές κυβερνήσεις έχουν υιοθετήσει εθνικά προγράμματα περιορισμού της καύσης φυσικού αερίου. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι δεσμεύσεις αυτές δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε ουσιαστικά αποτελέσματα.
Η αξία του φυσικού αερίου που καταλήγει κάθε χρόνο να καίγεται υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για ποσότητα ενέργειας που θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες εκατοντάδων σύγχρονων κέντρων δεδομένων, τα οποία λόγω της τεχνητής νοημοσύνης εμφανίζουν ολοένα μεγαλύτερες ενεργειακές απαιτήσεις.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι τεχνολογικές λύσεις υπάρχουν ήδη και σε πολλές περιπτώσεις είναι οικονομικά βιώσιμες. Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται περισσότερο στην εφαρμογή των κανόνων, στις επενδύσεις σε υποδομές και στη βούληση για ουσιαστικό έλεγχο της αγοράς.
Επιπτώσεις στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή. Οι εκπομπές από τις εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου επηρεάζουν άμεσα και τις τοπικές κοινωνίες που βρίσκονται κοντά σε αυτές.
Επιστημονικές έρευνες συνδέουν τις εκπομπές και τις διαρροές των εγκαταστάσεων με εκατοντάδες πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο, δεκάδες χιλιάδες περιστατικά επιδείνωσης παιδικού άσθματος και σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις για τα συστήματα υγείας.
Το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας καύσης φυσικού αερίου εξακολουθεί να συγκεντρώνεται σε περιορισμένο αριθμό χωρών. Ρωσία, Ιράν και Ιράκ αντιπροσωπεύουν περίπου το μισό του συνολικού όγκου, ενώ ακολουθούν η Βενεζουέλα, το Μεξικό, η Λιβύη, η Αλγερία, η Νιγηρία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι ΗΠΑ αποτέλεσαν τη μοναδική από αυτές τις μεγάλες παραγωγούς που κατέγραψε μείωση της καύσης το 2025, κυρίως χάρη στη λειτουργία νέων αγωγών που επέτρεψαν την αξιοποίηση φυσικού αερίου το οποίο μέχρι πρόσφατα καιγόταν.
Το παράδειγμα του Καζακστάν
Ανάμεσα στις χώρες που κατάφεραν να περιορίσουν ουσιαστικά το φαινόμενο ξεχωρίζει το Καζακστάν. Μέσα σε μία δεκαετία, με συνδυασμό αυστηρότερης νομοθεσίας, οικονομικών κυρώσεων και συστηματικών ελέγχων, περιόρισε την καύση φυσικού αερίου κατά 88%, παρότι η παραγωγή πετρελαίου συνέχισε να αυξάνεται.
Το παράδειγμα αυτό αποδεικνύει ότι η τεχνολογία, οι λύσεις και τα κατάλληλα εργαλεία υπάρχουν ήδη. Η μεγαλύτερη πρόκληση πλέον δεν είναι η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, αλλά η συνεπής εφαρμογή των κανόνων και η μετατροπή των διεθνών δεσμεύσεων σε μετρήσιμα αποτελέσματα.
Διαβάστε ακόμη
Αλλάζουν οι κανόνες αξιολόγησης των τραπεζών – Πιο κοντά οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις (πίνακας)
Η παράδοση που κάνει τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο
Euronext Athens: Και μετά τις 2500 μονάδες που πάμε;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα