Το Τόκιο δεν είναι πόλη που απλώς φωτίζεται τη νύχτα. Είναι μια πόλη που τα φώτα δεν σβήνουν ποτέ. Από τον όροφο ενός ουρανοξύστη στο κέντρο της ιαπωνικής πρωτεύουσας, η εικόνα δεν θυμίζει αστικό τοπίο αλλά ένα οργανισμό σε διαρκή λειτουργία. Οι σιδηροδρομικές γραμμές μοιάζουν με φωτεινές αρτηρίες που μεταφέρουν ρυθμό, τα τρένα πάνε κι έρχονται με ασύλληπτες ταχύτητες και οι υποδομές της πόλης λειτουργούν με ακρίβεια που δεν επιτρέπει λάθη και καθυστερήσεις.
Σε έναν από αυτούς τους ουρανοξύστες, στην καρδιά της ιαπωνικής οικονομίας, εργάζεται ο Γιώργος Μποροβάς, ένας από τους ελάχιστους Έλληνες που έχουν βρεθεί στον πυρήνα της παγκόσμιας πυρηνικής ενέργειας σχεδόν για30 χρόνια.
Από το γραφείο του στη Hunton Andrews Kurth, μία από τις μεγαλύτερες δικηγορικές εταιρείες διεθνούς κύρους, με έδρα τις ΗΠΑ και γραφεία σε όλα τα κέντρα αποφάσεων του πλανήτη, παρακολουθεί από κοντά μία από τις πιο ενεργοβόρες οικονομίες του πλανήτη. Συγχρόνως όμως βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μετατόπισης που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε απίθανη: τη συζήτηση για την επάνοδο της πυρηνικής ενέργειας ως βασικού πυλώνα ενεργειακής πολιτικής για ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις παγκοσμίως.
Απόφοιτος του Κολλεγίου Αθηνών, συνέχισε τις σπουδές του στο George Washington University ένα πανεπιστήμιο όπου η πολιτική, η οικονομία και η ενέργεια διαμορφώνονται σε παγκόσμιο περιβάλλον. Η ενασχόλησή του με τον κλάδο της πυρηνικής ενέργειας προέκυψε σχεδόν τυχαία, όταν εντόπισε, όπως αποκαλύπτει, μια αγγελία που αναζητούσε δικηγόρους για τον συγκεκριμένο τομέα.
Αρχικά δραστηριοποιήθηκε στις αγοραπωλησίες πυρηνικών εργοστασίων. Πολύ γρήγορα, όμως, αντιλήφθηκε το βάθος, τη διεθνοποίηση, αλλά και την κλίμακα των έργων. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξή του έπαιξε η συνεργασία του με μεγάλες ιαπωνικές εταιρείες, καθώς και η μετεγκατάσταση στο Λονδίνο, που άλλαξε το εύρος και τον προσανατολισμό του, οδηγώντας σε πιο σύνθετα πρότζεκτ.
Από εκεί, το 2007 θα αναλάβει ένα πρωτοποριακό για την εποχή πρόγραμμα στο Αμπού Ντάμπι, σε μια περίοδο όπου τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έκαναν τα πρώτα τους βήματα στην ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας, επενδύοντας σε αντιδραστήρες ως μέρος της μακροπρόθεσμης ενεργειακής τους στρατηγικής.
Το Barakah
«Ηταν ανήκουστο να υπάρχει πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας στη Μέση Ανατολή. Κανείς δεν το πίστευε», λέει σήμερα ο κ. Μποροβάς στο «business stories».
Μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Διεθνούς Ένωσης Πυρηνικής Ενέργειας (World Nuclear Assocation), η οποία εκπροσωπεί την βιομηχανία του κλάδου παγκοσμίως έχει διατελέσει επίσης στέλεχος της συμβουλευτικής επιτροπής των ΗΠΑ, ενώ έχει συμβουλεύσει κυβερνήσεις, επενδυτές και χρηματοδότες για την ανάπτυξη προγραμμάτων πυρηνικής ενέργειας και τη χρηματοδότηση και κατασκευή πυρηνικών σταθμών σε Ευρώπη, ΗΠΑ, Μέση Ανατολή και Αφρική. Η επιλογή των ΗΑΕ να επενδύσουν στα πυρηνικά δεν ήταν απλώς τεχνολογική. Ηταν η στρατηγική απάντηση σε ένα υπαρξιακό ερώτημα: πώς διασφαλίζεται η ενεργειακή επάρκεια σε μια οικονομία που αναπτύσσεται ταχύτερα από την ικανότητα των παραδοσιακών πηγών να την καλύψουν;
«Η διαδικασία που ακολούθησε δεν είχε προηγούμενο για τη χώρα. Δημιουργήθηκε ρυθμιστικό πλαίσιο από το μηδέν, εκπαιδεύτηκε ανθρώπινο δυναμικό, ξεκινώντας με έναν μηχανικό (!), συγκροτήθηκαν θεσμοί και συνάφθηκαν διεθνείς συνεργασίες, ενώ παράλληλα ωρίμαζαν τα πρότζεκτ. Δεν επρόκειτο για κατασκευή ενός εργοστασίου, αλλά για τη δημιουργία ενός νέου τομέα της οικονομίας», αναφέρει ο κ. Μποροβάς.
Αυτή η κινητοποίηση έφερε το 2021 το Barakah: ένα πυρηνικό εργοστάσιο με τέσσερις αντιδραστήρες συνολικής ισχύος 5.600 MW, που κατασκευάστηκε μετά από διεθνή διαγωνισμό από τους Κορεάτες, υλοποιώντας μια επένδυση περίπου 20 δισ. δολαρίων. Σήμερα, το συγκρότημα καλύπτει το 25% της ηλεκτρικής κατανάλωσης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, συνυπάρχοντας με τα πλούσια κοιτάσματα ορυκτού πλούτου που εκμεταλλεύονται τα ενεργειακά μεγαθήρια αμερικανικών και εγχώριων συμφερόντων της Μέσης Ανατολής.
Η σημασία του έργου δεν βρίσκεται μόνο στην παραγωγική του ικανότητα, αλλά στο γεγονός ότι συγκεντρώνει σε έναν περιορισμένο χώρο (μια χερσόνησο του Εμιράτου) μια τεράστια ποσότητα ενεργειακής ισχύος.
Η ίδια λογική επεκτάθηκε και σε άλλες χώρες της περιοχής. Σήμερα ο κ. Μποροβάς είναι νομικός σύμβουλος της Σαουδικής Αραβίας που σχεδιάζει τη δική της είσοδο στα πυρηνικά, της γειτονικής Ρουμανίας αλλά και της Ιαπωνικής κυβέρνησης σε θέματα διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων. Το Βουκουρέστι θα γίνει το πρώτο παράδειγμα στην Ευρώπη που προωθεί την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων με αμερικανική τεχνολογία και διακρατική συμφωνία, σε ένα έργο που υποστηρίζεται ενεργά από τις ΗΠΑ.
Η TerraPower του Μπιλ Γκέιτς
Εχοντας ζήσει ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής του στην Αμερική, ο κ. Μποροβάς συνεχίζει να διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η συζήτηση περνά και στις νέες τεχνολογίες – και ειδικά στις εταιρείες που επενδύουν σε αυτές. Η ΤerraPower, όπως λέει, η εταιρεία του Μπιλ Γκέιτς, είναι μία από αυτές, με την οποία έχει συνάψει συμφωνία ως εξωτερικός νομικός σύμβουλος.
Το ατύχημα της Φουκουσίμα το 2011 αποτέλεσε game changer για την αγορά. Η Γερμανία, όπως αναφέρει, αποφάσισε την αποχώρηση από τα πυρηνικά, άλλες χώρες έστρεψαν το βλέμμα αποκλειστικά στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ μερικές, όπως η Κίνα, επέλεξαν να συνεχίσουν προσαρμόζοντας το πλαίσιο ασφαλείας, αλλά χωρίς να εγκαταλείψουν την πυρηνική πορεία τους. Χώρες όπως ηΤαϊλάνδη, η Ινδονησία ή η Σαουδική Αραβία σταμάτησαν επίσης ή επιβράδυναν έντονα τον σχεδιασμό τους.
Ωστόσο, αυτό το φρένο δεν αποδείχθηκε μόνιμο. Η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση αλλά και η δυσκολία πρόσβασης σε φθηνό φυσικό αέριο άρχισε ξανά να δίνει ώθηση στα πυρηνικά. Σήμερα, κατά την εκτίμησή του, δεν πρόκειται για συγκυριακή τάση, αλλά για μόνιμη αλλαγή. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι δεν υπάρχει εύκολη εναλλακτική για ενέργεια βάσης (base load) σε συστήματα που χρειάζονται σταθερότητα για την ηλεκτροδότηση της βιομηχανίας, των data centers και τη συνολική ασφάλεια εφοδιασμού. Σε αυτό, όπως λέει, έρχεται τώρα να προστεθεί και η τεράστια αύξηση ενεργειακής ζήτησης λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και η επέκταση της ενεργειακή κρίσης στον Περσικό Κόλπο. «Η πυρηνική ενέργεια είναι ένα συμπαγές καύσιμο που παραμένει στον αντιδραστήρα για δύο χρόνια, όταν για να εξασφαλίσεις αυτή την ασφάλεια με άλλο καύσιμο πρέπει να έρχεται το ένα καράβι LNG πίσω από το άλλο», επισημαίνει ο κ. Μποροβάς.
Ακόμη και η Ιαπωνία, που βίωσε το προηγούμενο σοκ, επανεκκινεί το ενεργειακό της πρόγραμμα υπό αυστηρότερο κανονιστικό πλαίσιο.
Η Φουκουσίμα, όπως λέει ο έγκριτος νομικός, ο οποίος πλέον έχει μετακομίσει μόνιμα στην ιαπωνική πρωτεύουσα, δεν έθεσε τέλος στην πυρηνική ενέργεια. Αντίθετα, ανέδειξε τα όριά της και επιτάχυνε την εξέλιξη της τεχνολογίας.
Οι σύγχρονοι αντιδραστήρες, όπως αναφέρει, ενσωματώνουν παθητικά συστήματα ασφάλειας, ενώ ο σχεδιασμός τους λαμβάνει υπόψη ακραία σενάρια που στο παρελθόν δεν είχαν ενσωματωθεί με τον ίδιο τρόπο ώστε να μεγιστοποιήσουν τα επίπεδα ασφαλείας. Σήμερα, η χώρα καλύπτει το 9% της παραγωγής της από τα πυρηνικά, με στόχο να φτάσει το 20%, ποσοστό που εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί.
Ελλάδα και πυρηνικά
Επομένως, η ελληνική συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια, που έφερε ξανά στο προσκήνιο πριν από λίγες μέρες ο πρωθυπουργός από τη Σύνοδο Κορυφής για την πυρηνική ενέργεια στο Παρίσι, ξεκινά σε μια περίοδο έντονων μεταβολών. Η αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών έχει αλλάξει το ενεργειακό μείγμα στη χώρα, αλλά δεν έχει εξαλείψει την ανάγκη για την ενέργεια βάσης, η οποία αποτελεί το σταθερό μίνιμουμ ρεύμα που χρειάζεται πάντα η οικονομία για να μπορεί να λειτουργεί. Το φυσικό αέριο και ο λιγνίτης (που φέτος όμως εγκαταλείπεται οριστικά από το εγχώριο ενεργειακό μείγμα) καλύπτουν αυτό το κενό, αλλά συνοδεύονται από αυξημένο κόστος και από ενεργειακή εξάρτηση.
Ο κ. Μποροβάς επισημαίνει ότι η επιλογή της χώρας να ενεργοποιηθεί στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, αρκεί να μην μπλέξει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας και καταλήξει να συζητά επί χρόνια για την τύχη της τεχνολογίας. «Έξι μήνες ή ακόμη και ένας χρόνος είναι αρκετός για να αποφασιστεί η κατεύθυνση»,τονίζοντας ότι αν μια χώρα σκέφτεται «θα χτίσουμε ένα πυρηνικό κι αυτό ήταν, πιθανότατα καλύτερα να μην το κάνει καθόλου”. Θεωρεί ότι χρειάζεται πρόγραμμα, στρατηγική συνέχεια και σήμα προς την αγορά ότι η χώρα είναι σοβαρή και θέλει να χτίσει πραγματική πυρηνική υποδομή. Οι αρθρωτοί αντιδραστήρες SMR, όπως τονίζει, έρχονται να αντικαταστήσουν μονάδες άνθρακα και λιγνίτη. Η περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας που υπήρξε επί δεκαετίες ο πυρήνας της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, θα μπορούσε να δοκιμαστεί σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, όχι ως μοναδική λύση αλλά ως μια πιθανή συνέχεια της βαριάς ενεργειακής δραστηριότητας.
Ο κ. Μποροβάς εκτιμά ότι η ανάπτυξη πυρηνικών αντιδραστήρων στην Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει σταδιακά, με μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Όπως αναφέρει, κάθε μονάδα θα είχε ισχύ περίπου 300 MW, με την εγκατάσταση δύο ή τριών σε πρώτη φάση, δηλαδή συνολικά 600–900 MW. Ωστόσο, τονίζει ότι η συνολική ισχύς θα εξαρτηθεί από τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας και το φορτίο του συστήματος. Η επιλογή των τοποθεσιών θα βασιζόταν στη γεωλογία, τη σεισμικότητα και —όπου απαιτείται— στη διαθεσιμότητα νερού, αν και οι νέες τεχνολογίες μειώνουν αυτή την ανάγκη. Το μοντέλο που περιγράφει είναι αποκεντρωμένο, με πολλαπλές μικρές μονάδες αντί για έναν μεγάλο σταθμό.
Το ενεργειακό μείγμα και το κόστος
Ομως η Ελλάδα βασίζεται όλο και περισσότερο στις ανανεώσιμες πηγές και όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές η συμμετοχή των ΑΠΕ και των υδροηλεκτρικών μπορεί να ξεπεράσει και το 60%. Κάτι που πιέζει προς τα κάτω το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και το βλέπουμε να συμβαίνει εδώ και εβδομάδες παρά την άνοδο άνω από 60% του φυσικού αερίου λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το ερώτημα λοιπόν τίθεται ευθέως: μπορεί η πυρηνική ενέργεια να προσφέρει τελικά φθηνότερη παραγωγή ενέργειας όταν μία μονάδα έχει κόστος πολλαπλάσιο από ένα υπεράκτιο αιολικό; Ο κ. Μποροβάς απαντά ότι «αν εξεταστεί το συνολικό κόστος του ενεργειακού συστήματος και όχι μόνο η στιγμιαία τιμή, αλλά και η διάρκεια ζωής των μονάδων, η ανάγκη αποθήκευσης, οι εφεδρείες, η διαχείριση της διακοπτόμενης παραγωγής των ΑΠΕ, η απόσυρση υλικών και όλο το σύστημα παραγωγής, τότε η πυρηνική καταλήγει να είναι από τις φθηνότερες μορφές ενέργειας».
Ο θόρυβος για τους SMR
Σήμερα, μία από τις τεχνολογίες που έχουν μπει στο κάδρο της νέας γενιάς πυρηνικών σταθμών είναι οι αρθρωτοί αντιδραστήρες SMR (Small Modular Reactors). Εχουν μικρότερο κόστος από τα μεγάλα πυρηνικά εργοστάσια, συναρμολογούνται εύκολα, δεν εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα και διαθέτουν την ευελιξία στην επεκτασιμότητα όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο.
Ο ίδιος θεωρεί ότι είναι υπεραπλούστευση να παρουσιάζονται ως η μόνη επιλογή. Αναγνωρίζει ότι πίσω από τον θόρυβο υπάρχουν εταιρείες που έχουν επενδύσει στις σχετικές τεχνολογίες, αμερικανικές αλλά όχι μόνο, ενώ επιμένει ότι πρέπει να εξετάζονται και οι μεγάλοι παραδοσιακοί αντιδραστήρες.
Σημειώνει ότι οι μόνοι που έχουν πραγματικά κατασκευάσει και λειτουργήσει μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες είναι οι Κινέζοι, καθώς οι SMR δεν έχουν μπει ακόμη σε εμπορική λειτουργία. Στις υπόλοιπες χώρες, πολλά σχέδια παραμένουν σε επίπεδο σχεδιασμού ή διαπραγμάτευσης. Φέρνει ως παράδειγμα τη Ρουμανία, με την οποία συνεργάζεται, όπου προωθείται η αντίστοιχη τεχνολογία, αλλά ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η κατασκευή.
Οπως τονίζει, οι SMR έχουν και ένα πρόβλημα κλίμακας. Αν επενδύσεις στην ανάπτυξη ρυθμιστικού, τεχνικού και χρηματοδοτικού μηχανισμού για να πάρεις στο τέλος μόνο 150 MW, τότε χάνεις οικονομίες κλίμακας σε σχέση με μεγαλύτερα έργα. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ειδικές χρήσεις όπου οι SMR έχουν πολύ μεγάλο νόημα: για παράδειγμα, σε εγκαταστάσεις data centers, μονάδες αφαλάτωσης ή σε ειδικές βιομηχανικές εφαρμογές που δεν χρειάζονται τεράστια ισχύ.
«Η κάθε χώρα πρέπει να δει ψύχραιμα ποιες ανάγκες έχει και τι μείγμα τεχνολογιών χρειάζεται», λέει ο Ελληνας expert της πυρηνικής ενέργειας, και αναφέρει ότι στη χώρα μας θα μπορούσαν να δουλέψουν δύο ή τρεις SMR. Ενα πιθανό σενάριο για την Eλλάδα θα ήταν η σταδιακή ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων αντί για μεγάλες κεντρικές μονάδες. Μικρότερες μονάδες, ισχύος 300 MW, θα μπορούσαν να εγκατασταθούν σε διαφορετικές περιοχές δημιουργώντας ένα ευέλικτο δίκτυο παραγωγής.
Το θέμα της χρηματοδότησης είναι επίσης ένα από τα δυσκολότερα κεφάλαια στην εξίσωση της πυρηνικής τεχνολογίας που μπαίνει νομοτελειακά στην κουβέντα. Υπάρχουν κρατικά μοντέλα, ιδιωτικά κεφάλαια και διακρατικές συμφωνίες. Ο κ. Μποροβάς αναφέρει το παράδειγμα της Μόσχας, που προσφέρει όχι μόνο τεχνολογία, αλλά και δανεισμό σε τρίτες χώρες για να κατασκευάσουν πυρηνικούς σταθμούς. Παραδέχεται βέβαια ότι μια τέτοια επιλογή είναι πολιτικά αδύνατη για την Ελλάδα σήμερα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες όχι μόνο η αμερικανική κυβέρνηση, αλλά και μεγάλοι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί που στηρίζουν αμερικανικές εξαγωγές, όπως η EΧΙΜ Bank, μπορούν να κινητοποιηθούν επίσης υπέρ αντίστοιχων έργων και να εξασφαλίσουν τους αναγκαίους πόρους.
Ωστόσο, η ανάλυση του κόστους δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη και πρέπει να μπει στη «ζυγαριά». Οι πυρηνικές μονάδες έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής -80 έως 100 έτη- και προσφέρουν σταθερή παραγωγή ανεξάρτητα από εξωτερικές συνθήκες. Σε ένα ενεργειακό σύστημα που βασίζεται όλο και περισσότερο σε διακοπτόμενες πηγές αυτή η σταθερότητα αποκτά ιδιαίτερη αξία, λέει ο κ. Μποροβάς.
Μύθοι και πραγματικότητα
Τα πυρηνικά απόβλητα είναι επίσης ένα σημείο τριβής για όσους στέκονται επικριτικά και με δισταγμό στους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Η δημόσια συζήτηση συχνά τα παρουσιάζει ως άλυτο πρόβλημα.
Τα απόβλητα δεν είναι υγρά αλλά στερεά καύσιμα σε μορφή ράβδων, τα οποία, όπως αναφέρει ο Ελληνας νομικός, αρχικά ψύχονται σε ειδικές δεξαμενές και στη συνέχεια αποθηκεύονται σε ασφαλή δοχεία μεγάλης διάρκειας. «Ο συνολικός όγκος τους θεωρείται μικρός, με χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι όλα τα απόβλητα των πυρηνικών σταθμών των Ηνωμένων Πολιτειών επί δεκαετίες θα μπορούσαν να χωρέσουν σε έναν χώρο μεγέθους γηπέδου ποδοσφαίρου».
Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η κοινωνική αποδοχή, η πολιτική διαχείριση και η χωροθέτηση. Οι σύγχρονες τεχνολογίες επιτρέπουν την προσαρμογή των αντιδραστήρων στις γεωλογικές και περιβαλλοντικές συνθήκες κάθε χώρας, ενώ ορισμένοι νέοι τύποι δεν απαιτούν καν υδάτινους πόρους για ψύξη. Οσον αφορά τη σεισμικότητα, υπογραμμίζεται ότι πρόκειται κυρίως για ζήτημα μηχανικού σχεδιασμού, παραπέμποντας στο παράδειγμα της Ιαπωνίας, όπου λειτουργούν υποδομές υψηλής ανθεκτικότητας σε έντονη σεισμική δραστηριότητα.
Ο εμπλουτισμός του ουρανίου
Ενα ακόμη στοιχείο της σύνθετης εξίσωσης των πυρηνικών σταθμών είναι το καύσιμο. Το ουράνιο απαιτεί εμπλουτισμό πριν χρησιμοποιηθεί στους αντιδραστήρες, μια διαδικασία που συνδέεται με εξειδικευμένες εγκαταστάσεις, διεθνείς συνεργασίες, αλλά και γεωπολιτικές εντάσεις.
Στη φύση μόνο ένα μικρό μέρος του ουρανίου είναι κατάλληλο για παραγωγή ενέργειας, περίπου 0,7%. Γι’ αυτό απαιτείται εμπλουτισμός σε κατάλληλες μονάδες για να φτάσουμε το 4% έως 5%. Πρόκειται για μια πολύ ευαίσθητη διαδικασία, καθώς η ίδια τεχνολογία μπορεί να αξιοποιηθεί και για στρατιωτικούς σκοπούς. Δεν είναι τυχαίο ότι ο εμπλουτισμός του ουρανίου πραγματοποιείται από περιορισμένο αριθμό χωρών, με βασικούς παίκτες την κινεζική CNNC, τη ρωσική Rosatom, την Urenco (βρετανο-γερμανο-ολλανδική κοινοπραξία) και τη γαλλική Orano. Αντίθετα, η εξόρυξη ουρανίου γίνεται κυρίως σε χώρες όπως το Καζακστάν, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Επομένως, η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια δεν τελειώνει στον αντιδραστήρα. Ξεκινά από το καύσιμο και από το ποιος το ελέγχει. Δεν είναι τυχαίο ότι βρίσκεται στον πυρήνα των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να αναδεικνύει πόσο εύκολα η τεχνολογία αυτή μετατρέπεται σε πολεμική σύγκρουση με ισχυρή περιφερειακή διάσταση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πυρηνική ενέργεια δεν είναι μια ουδέτερη επιλογή. Κουβαλά μαζί της ένα σύνολο σχέσεων, εξαρτήσεων και ισορροπιών.
Η Ελλάδα, που μόλις τώρα ανοίγει τη συζήτηση, δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θα προχωρήσει. Ωστόσο, για πρώτη φορά η κουβέντα δεν αφορά μόνο την ενέργεια, αλλά και τη θέση της χώρας σε έναν κόσμο που αλλάζει.
Διαβάστε ακόμη
Κατασχέσεις τέλος με ένα «κλικ»: Ξεμπλοκάρουν άμεσα οι λογαριασμοί
Παγκόσμια δύναμη: Νέο ιστορικό ρεκόρ για τον ελληνόκτητο στόλο (πίνακες)
Πάσχα: 7 προορισμοί στην Ελλάδα για μια εμπειρία που μένει στη μνήμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα