Η εικόνα του κρύου χειμώνα που «καθαρίζει» την ατμόσφαιρα από κουνούπια ανήκει ολοένα και περισσότερο στο παρελθόν. Οι ήπιοι χειμώνες, τα θερμά μικροκλίματα των πόλεων και οι έντονες βροχοπτώσεις συνθέτουν ένα νέο σκηνικό: τα κουνούπια δεν αποσύρονται, προσαρμόζονται. Και μαζί τους μετακινούνται και οι κίνδυνοι που κουβαλούν.
Η κλιματική αλλαγή λειτουργεί σαν επιταχυντής. Περιοχές που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «ασφαλείς» βλέπουν πλέον σταθερή παρουσία ειδών κουνουπιών, ενώ στη Μεσόγειο η δραστηριότητά τους τείνει να γίνεται δωδεκάμηνη. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς περισσότερη ενόχληση, αλλά μια νέα πραγματικότητα για τη δημόσια υγεία, τις τοπικές αρχές και τα νοικοκυριά.
Το κουνούπι-τίγρης και οι νέες απειλές
Το ασιατικό κουνούπι-τίγρης (Aedes albopictus) έχει εγκατασταθεί στη χώρα και δρα κυρίως την ημέρα. Αν και η αυτόχθονη μετάδοση ιών όπως ο δάγκειος, ο Chikungunya και ο Zika παραμένει σπάνια, ο κίνδυνος αυξάνεται με τα εισαγόμενα κρούσματα. Οι ήπιοι χειμώνες έχουν παρατείνει τη δραστηριότητά του, με αυγά να ανιχνεύονται ακόμη και τους χειμερινούς μήνες — ένδειξη ότι το είδος «μαθαίνει» να επιβιώνει σε νέες συνθήκες.
Η παρατεταμένη παρουσία των κουνουπιών έχει και οικονομικό αποτύπωμα. Τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερα για προστασία, ενώ δήμοι και περιφέρειες καλούνται να επεκτείνουν προγράμματα που μέχρι πρόσφατα έληγαν το φθινόπωρο. Παράλληλα, οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες επιδεινώνουν το πρόβλημα: κακές υποδομές, στάσιμα νερά και ελλιπής διαχείριση απορριμμάτων δημιουργούν εστίες αναπαραγωγής, ιδίως σε περιοχές με χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο.
Ένα ακόμη είδος, το Aedes aegypti —γνωστό ως κουνούπι του κίτρινου πυρετού— δεν έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα, αλλά εμφανίζεται σε γειτονικές χώρες. Επειδή πρόκειται για ισχυρό διαβιβαστή του δάγκειου πυρετού, έχουν θεσπιστεί αυστηρά προληπτικά μέτρα σε αεροπορικές αφίξεις από περιοχές υψηλού κινδύνου. Η λογική είναι σαφής: πρόληψη πριν από την εγκατάσταση.
Μια αλυσίδα που πρέπει να λειτουργήσει
Η αντιμετώπιση της νέας πραγματικότητας δεν είναι υπόθεση ενός φορέα. Κράτος, αυτοδιοίκηση και πολίτες αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας. Αν ένας σπάσει, το σύστημα αποτυγχάνει. Οι αρχές οφείλουν να προσαρμόσουν τα προγράμματα καταπολέμησης, αλλά χωρίς την καθημερινή συμβολή των πολιτών —καθαρισμός μικρών εστιών νερού, σωστή διαχείριση απορριμμάτων— το αποτέλεσμα υπονομεύεται.
Η κλιματική αλλαγή δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Τα κουνούπια προσαρμόζονται γρήγορα. Το ερώτημα είναι αν θα το κάνουμε κι εμείς.
Διαβάστε ακόμη
The Olive Legend Group: Το επόμενο μεγάλο στοίχημα Καραμούζη – Αντωνόπουλου μετά το turnaround
SMERC: Από το νέο fund στα πρώτα exits και τα μεγάλα στοιχήματα αναδιάρθρωσης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα