Η ροή κεφαλαίων από τα ενεργειακά πλούσια κράτη του Κόλπου προς την αφρικανική πράσινη ενέργεια εντείνεται, με τις γεωπολιτικές εντάσεις με το Ιράν να λειτουργούν ως καταλύτης. Επενδυτές που έχουν αντλήσει τεράστια κέρδη από τα εκτεταμένα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή κατευθύνουν όλο και περισσότερο τα κεφάλαιά τους στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Αφρική.
Η αυξανόμενη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η ραγδαία αστικοποίηση και η ενίσχυση της σημασίας της ηπείρου στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες που σχετίζονται με κρίσιμα ορυκτά και τη βιομηχανική παραγωγή αποτελούν βασικούς πόλους έλξης.
Σύμφωνα με έκθεση της Clean Air Task Force όπως αναφέρει το Euronews, έως τα τέλη του 2024 περισσότερα από 101,9 δισ. δολάρια (88,8 δισ. ευρώ) είχαν διοχετευθεί από χώρες του Κόλπου σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Αφρική, με κυρίαρχους επενδυτές τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Ειδικοί επισημαίνουν ότι τα κρατικά επενδυτικά ταμεία και οι δημόσιες επιχειρήσεις της περιοχής δύσκολα θα αναστείλουν αυτές τις επενδύσεις, παρά τις αναταράξεις που προκαλεί η σύγκρουση με το Ιράν, καθώς τα κίνητρα παραμένουν βαθιά στρατηγικά και μακροπρόθεσμα.
Οι περισσότερες τοποθετήσεις κεφαλαίων συγκεντρώνονται στη Βόρεια και Νότια Αφρική, καθώς και σε τμήματα της Ανατολικής Αφρικής, ενώ η Δυτική Αφρική συνεχίζει να λαμβάνει μικρότερο μερίδιο. Όπως τονίζει ο Μάθιου Τίλεαρντ, διευθύνων σύμβουλος της CrossBoundary Energy, η ήπειρος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις ελάχιστες περιοχές με αδιαμφισβήτητη αύξηση της ζήτησης. Βραχυπρόθεσμες αναταράξεις ενδέχεται να καθυστερήσουν επιμέρους συμφωνίες, ωστόσο τα μεγάλα έργα υποδομών απαιτούν μακροχρόνια αξιολόγηση κινδύνου και αξίας.
Το ενεργειακό έλλειμμα στην Αφρική παραμένει τεράστιο, με περίπου 600 εκατομμύρια ανθρώπους να στερούνται πρόσβασης σε ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ πολλοί ακόμη αντιμετωπίζουν ασταθή παροχή. Οι κυβερνήσεις στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε ιδιωτικά κεφάλαια για την ανάπτυξη έργων ηλιακής, αιολικής και υβριδικής ενέργειας, επιδιώκοντας αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας χωρίς υπέρμετρη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Αυτό δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για επενδυτές από τον Κόλπο που επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις δραστηριότητές τους πέρα από τα ορυκτά καύσιμα.
Όπως σημειώνει ο αναλυτής Λου Νέλσον, οι επενδύσεις αυτές καθοδηγούνται κυρίως από ρεαλιστικά εθνικά συμφέροντα και στρατηγικές αποδόσεις. Τα περισσότερα έργα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και έχουν σχεδιαστεί σε βάθος χρόνου, γεγονός που περιορίζει την πιθανότητα σημαντικών αναταράξεων. Παράλληλα, οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο εξωτερικό εντάσσονται σε ευρύτερες στρατηγικές των χωρών της Μέσης Ανατολής για οικονομική διαφοροποίηση και προσαρμογή στη διεθνή ενεργειακή μετάβαση.
Την ίδια στιγμή, και η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στον αφρικανικό ενεργειακό τομέα. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Global Gateway, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύθηκε τον Οκτώβριο του 2025 να διαθέσει 618 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη βιώσιμων ενεργειακών υποδομών στην Αφρική. Ο αναλυτής Τζοάμπ Οκάντα υπογραμμίζει ότι οι διαταραχές στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν ενισχύουν τη σημασία των ανανεώσιμων πηγών, αναδεικνύοντας την ευαλωτότητα των παραδοσιακών διαδρομών εφοδιασμού.
Πολλές από τις εταιρείες που επενδύουν είναι κρατικές και διαθέτουν σημαντική ρευστότητα, ενώ παράλληλα αναγνωρίζουν τη σταδιακή απομάκρυνση της παγκόσμιας οικονομίας από τα ορυκτά καύσιμα. Η στροφή προς την πράσινη ενέργεια τους επιτρέπει να διαφοροποιούν τα χαρτοφυλάκιά τους και να αποκτούν θέση στις αγορές του μέλλοντος. Ταυτόχρονα, ο ενεργειακός τομέας της Αφρικής συνδέεται στενά με τη ζήτηση για ορυκτά όπως το κοβάλτιο και ο χρυσός, τα οποία είναι κρίσιμα για την παραγωγή τεχνολογικών προϊόντων.
Διαβάστε ακόμη
Πετρέλαιο από τις ΗΠΑ έφτασε στην Ελλάδα για πρώτη φορά έπειτα από τέσσερα χρόνια
Γουόρεν Μπάφετ: Καμπανάκι για νέους κινδύνους στην αγορά από το εύθραυστο τραπεζικό σύστημα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα