Το 2025 περνά ήδη στην ιστορία ως μία από τις θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί ποτέ σε παγκόσμιο επίπεδο, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση μετά το 2024 και το 2023. Τα στοιχεία, που δημοσιοποιήθηκαν ανεξάρτητα από το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο Copernicus και το αμερικανικό ινστιτούτο Berkeley Earth, ενισχύουν τις ανησυχίες των επιστημόνων ότι και το 2026 θα κινηθεί σε εξαιρετικά υψηλά θερμοκρασιακά επίπεδα.
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία διατηρήθηκε πάνω από το όριο του +1,5 βαθμού Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο. Ένα όριο που είχε τεθεί ως ο πιο φιλόδοξος στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού. Όπως επισημαίνεται στην ετήσια αξιολόγηση του Copernicus, η συνεχής υπέρβαση αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα το όριο αυτό να θεωρηθεί οριστικά ξεπερασμένο πριν το τέλος της δεκαετίας, νωρίτερα από ό,τι προέβλεπαν τα περισσότερα σενάρια.
Επιτάχυνση της υπερθέρμανσης
Οι επιστήμονες του Berkeley Earth χαρακτηρίζουν την περίοδο 2023–2025 ως «ακραία», υπογραμμίζοντας ότι τα δεδομένα δείχνουν επιτάχυνση του ρυθμού με τον οποίο θερμαίνεται ο πλανήτης. Την ίδια στιγμή, εκφράζουν ανησυχία για τη χαλάρωση των πολιτικών περιορισμού των εκπομπών, κυρίως στις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Στην Ευρώπη, οι μειώσεις εκπομπών σε μεγάλες οικονομίες όπως η Γαλλία και η Γερμανία εμφανίζουν επιβράδυνση, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες η αυξημένη χρήση άνθρακα για την παραγωγή ενέργειας έχει οδηγήσει σε άνοδο του συνολικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Η στροφή της Ουάσινγκτον προς τα ορυκτά καύσιμα θεωρείται από πολλούς επιστήμονες παράγοντας που αποδυναμώνει τη διεθνή προσπάθεια για το κλίμα.
«Η ανάγκη για άμεση δράση δεν ήταν ποτέ πιο επιτακτική», σημειώνει ο Μάριο Φατσίνι, επικεφαλής μονάδας του Copernicus.
Τι «βλέπουν» οι προβλέψεις για το 2026
Οι περισσότερες επιστημονικές εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι το 2026 θα βρεθεί πολύ κοντά στα σημερινά ιστορικά υψηλά, πιθανότατα μέσα στις πέντε θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί. Εάν επανεμφανιστούν ισχυρά κλιματικά φαινόμενα που ενισχύουν τη ζέστη, δεν αποκλείεται ακόμη και η κατάρριψη νέων ρεκόρ.
Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι το ακριβές έτος ενός νέου ρεκόρ έχει μικρότερη σημασία από τη γενική εικόνα: η τάση της υπερθέρμανσης είναι πλέον σαφής και συνεχής.
Ρεκόρ ζέστης και ακραία φαινόμενα
Το 2025, η μέση θερμοκρασία αέρα και ωκεανών κινήθηκε περίπου 1,47 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Πίσω από τον παγκόσμιο μέσο όρο κρύβονται έντονες αποκλίσεις, με ιστορικά ρεκόρ να καταγράφονται στην κεντρική Ασία, την Ανταρκτική και την περιοχή του Σαχέλ.
Υπολογίζεται ότι περίπου 770 εκατομμύρια άνθρωποι βίωσαν θερμοκρασίες χωρίς προηγούμενο, ενώ δεν σημειώθηκε κανένα ρεκόρ ψύχους. Η χρονιά σημαδεύτηκε από καύσωνες, κυκλώνες, πλημμύρες και εκτεταμένες πυρκαγιές σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική, φαινόμενα που –όπως τονίζουν οι επιστήμονες– ενισχύονται από την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Ανθρώπινος παράγοντας και απρόβλεπτες επιδράσεις
Η καύση πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου παραμένει ο βασικός μοχλός της υπερθέρμανσης, με τη φυσική κλιματική μεταβλητότητα να παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Το 2025, ακόμη και φαινόμενα που παραδοσιακά λειτουργούν ψυκτικά αποδείχθηκαν ασθενή.
Όπως προειδοποιεί ο επικεφαλής επιστήμονας του Berkeley Earth, Ρόμπερτ Ρόουντ, ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι και λιγότερο προβλέψιμοι παράγοντες συμβάλλουν πλέον στη θέρμανση. Ενδεικτικά, οι νέοι διεθνείς κανονισμοί που περιόρισαν το θείο στα ναυτιλιακά καύσιμα, αν και ευεργετικοί για τη δημόσια υγεία, μείωσαν τα αερολύματα που αντανακλούσαν την ηλιακή ακτινοβολία, επιτρέποντας περισσότερη θερμότητα να φτάνει στην επιφάνεια της Γης.
Διαβάστε ακόμη
Politico: «Κάτω τα χέρια από τα ορυκτά μας» διαμηνύει η Γροιλανδία στον Τραμπ
Χειμερινές εκπτώσεις 2026: Ανοιχτά τα καταστήματα την Κυριακή 25 Ιανουαρίου (vid)
Τα μερίσματα, το ισχυρό χαρτί των ελληνικών τραπεζών (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα