Οι επιστήμονες προειδοποιούν για μια πιθανή «αλλαγή καθεστώτος» στους ωκεανούς, καθώς η ραγδαία εξάπλωση τεράστιων μαζών φυκιών φαίνεται να τροφοδοτείται από την υπερθέρμανση του πλανήτη και τον υπερβολικό εμπλουτισμό των υδάτων με θρεπτικά συστατικά, κυρίως από γεωργικά απόνερα και άλλους ρύπους.
Τα τελευταία 20 χρόνια, οι ανθίσεις φυκιών αυξάνονται με εντυπωσιακό ρυθμό 13,4% ετησίως στον τροπικό Ατλαντικό και τον δυτικό Ειρηνικό, με τις πιο απότομες μεταβολές να καταγράφονται μετά το 2008, σύμφωνα με ερευνητές του University of South Florida.
Από φτωχούς σε πλούσιους σε φύκη ωκεανούς
Σε νέα μελέτη τους, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτή η μετατόπιση μπορεί να σκοτεινιάσει τα υποκείμενα ύδατα, να μεταβάλει τη βιολογία και τη γεωχημεία τους και να επιταχύνει περαιτέρω την κλιματική αποσταθεροποίηση.
«Πριν από το 2008 δεν υπήρχαν αναφορές για μεγάλες ανθίσεις μακροφυκών, με εξαίρεση το σαργάσο στη Θάλασσα των Σαργασσών», δήλωσε ο Τσουανμίν Χου, καθηγητής ωκεανογραφίας και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Σε παγκόσμια κλίμακα, φαίνεται πως παρακολουθούμε μια μετάβαση από ωκεανούς φτωχούς σε μακροφύκη σε ωκεανούς πλούσιους σε μακροφύκη».
Η έρευνα ξεκίνησε έπειτα από αναφορές για εκτεταμένες ανθίσεις φυκιών τόσο στον Ατλαντικό όσο και στον Ειρηνικό. Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι η Μεγάλη Ζώνη Σαργασσών του Ατλαντικού, ορατή ακόμη και από το διάστημα, που εκτείνεται από τον Κόλπο του Μεξικού έως τις εκβολές του Κονγκό. Άλλες περιπτώσεις περιλαμβάνουν έναν δακτύλιο φυκιών γύρω από τα Νησιά Τσάθαμ, κοντά στη Νέα Ζηλανδία, καθώς και την αποκαλούμενη «κόκκινη παλίρροια» στα ανοικτά της Φλόριντα.
Τεχνητή νοημοσύνη και δορυφορικά δεδομένα
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύσουν 1,2 εκατομμύρια δορυφορικές εικόνες των ωκεανών από το 2003 έως το 2022. Ένα μοντέλο βαθιάς μάθησης εντόπισε σήματα επιπλεόντων φυκιών, διαδικασία που διήρκεσε αρκετούς μήνες.
Η ομάδα, που υποστηρίζει ότι η μελέτη της προσφέρει την πρώτη παγκόσμια εικόνα των επιπλεόντων φυκιών στους ωκεανούς, διαπίστωσε ότι οι ανθίσεις μακροφυκών αυξάνονταν κατά 13,4% ετησίως. Αντίθετα, οι ανθίσεις μικροφυκών, όπως το φυτοπλαγκτόν, αυξήθηκαν με πολύ ηπιότερο ρυθμό, περίπου 1% τον χρόνο.
«Αξιοσημείωτο είναι ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις, τόσο στα μακροφύκη όσο και στα μικροφύκη, σημειώθηκαν την τελευταία δεκαετία, σε συνάρτηση με την επιταχυνόμενη θέρμανση των ωκεανών από το 2010 και μετά», αναφέρουν οι συγγραφείς, οι οποίοι εντοπίζουν κρίσιμα σημεία καμπής το 2008, το 2011 και το 2012.
Κλιματικές επιπτώσεις και νέα ισορροπία
Παρότι φύκη όπως το σαργάσο ευνοήθηκαν σε ορισμένες περιοχές, το φυτοπλαγκτόν δεν παρουσίασε αντίστοιχη προσαρμογή, γεγονός που υποδηλώνει μεγαλύτερη ευαισθησία στις μεταβολές της θερμοκρασίας και στον ευτροφισμό.
«Αν αυτό ισχύει, τότε θεωρούμε ότι μια αλλαγή καθεστώτος στις ωκεανογραφικές συνθήκες έχει ήδη συντελεστεί προς όφελος των μακροφυκών», σημειώνουν οι ερευνητές, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις στην ακτινοβολιακή ισορροπία της ατμόσφαιρας, τη διαθεσιμότητα φωτός στους ωκεανούς, τη δέσμευση άνθρακα και τη σταθερότητα των ανώτερων θαλάσσιων στρωμάτων.
Διαβάστε ακόμη
Τι σημαίνει το «Σ» στο αυτοκίνητο και ποιοι είναι υποχρεωμένοι να το έχουν
Shortsea ναυτιλία: Νέο πλαίσιο συνεργασίας με το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα