Τα νήπια μπορούν να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους απλώς ακούγοντας συνομιλίες γύρω τους. Νέα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με ορισμένους εξαιρετικά ευφυείς σκύλους, οι οποίοι είναι σε θέση να μαθαίνουν νέες λέξεις χωρίς να τους απευθύνεται άμεσα ο λόγος.
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το CNN, παιδιά ηλικίας μόλις 18 μηνών μπορούν να μαθαίνουν την ονομασία αντικειμένων παρακολουθώντας συνομιλίες άλλων ανθρώπων, όπως κατέδειξε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην παρατήρηση του βλέμματος, στην αναγνώριση επικοινωνιακών σημάτων και στην εξαγωγή λέξεων-κλειδιών από τις προτάσεις.
Μπορούν οι σκύλοι να κάνουν το ίδιο;
Ερευνητές από το Eötvös Loránd University (ELTE) στην Ουγγαρία διερεύνησαν αν σκύλοι που θεωρούνται «χαρισματικοί» στην εκμάθηση ονομάτων παιχνιδιών μπορούν επίσης να αποκτούν νέο λεξιλόγιο απλώς ακούγοντας ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις. Οι σκύλοι αυτοί εντοπίστηκαν όταν οι ιδιοκτήτες τους επικοινώνησαν με την ερευνητική ομάδα, πιστεύοντας ότι τα κατοικίδιά τους γνώριζαν ήδη τις ονομασίες αντικειμένων.
Στο πρώτο στάδιο της μελέτης, οι ιδιοκτήτες 10 τέτοιων σκύλων παρουσίασαν δύο άγνωστα παιχνίδια, επαναλαμβάνοντας τα ονόματά τους κατά τη διάρκεια άμεσης αλληλεπίδρασης. Οι σύντομες αυτές συνεδρίες επαναλήφθηκαν σε διάστημα αρκετών ημερών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι «οκτώ λεπτά ήταν αρκετά για να μάθουν οι σκύλοι τα ονόματα δύο νέων παιχνιδιών», όπως εξήγησε η γνωστική ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ζώων Σάνι Ντρορ. Επτά από τους δέκα σκύλους αναγνώριζαν και έφερναν σωστά τα παιχνίδια όταν τους ζητούνταν. Η Ντρορ ξεκίνησε τη μελέτη κατά τη διάρκεια του διδακτορικού της στο ELTE και τη συνέχισε ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Clever Dog Lab του Πανεπιστημίου Κτηνιατρικής Ιατρικής της Βιέννης.
Η μάθηση χωρίς άμεση επαφή
Στη συνέχεια, το πείραμα επαναλήφθηκε υπό συνθήκες ακούσιου «κρυφακούγματος». Οι ιδιοκτήτες χρησιμοποιούσαν το όνομα του παιχνιδιού μέσα σε προτάσεις και το αντάλλασσαν μεταξύ τους, χωρίς να κοιτούν ή να απευθύνονται στους σκύλους. Τα ζώα δεν είχαν καμία δυνατότητα να πλησιάσουν τα παιχνίδια, καθώς βρίσκονταν πίσω από παιδικές πόρτες ασφαλείας ή σε ειδικούς χώρους.
Ακόμη κι έτσι, επτά από τους δέκα σκύλους κατάφεραν να αναγνωρίσουν και να φέρουν σωστά τα παιχνίδια. Έξι από αυτούς ήταν οι ίδιοι που είχαν επιτύχει και στο πρώτο πείραμα, γεγονός που ενίσχυσε το συμπέρασμα ότι οι χαρισματικοί σκύλοι μπορούν να μαθαίνουν λέξεις ακούγοντας συνομιλίες, με τρόπο λειτουργικά παρόμοιο με εκείνον των μικρών παιδιών.
Κοινωνικά σήματα και μνήμη
Σε τρίτο πείραμα, οι ερευνητές εξέτασαν αν οι σκύλοι βασίζονται και σε κοινωνικά σήματα, όπως τα βρέφη. Οι ιδιοκτήτες ανέφεραν το όνομα του παιχνιδιού μόνο αφού το είχαν τοποθετήσει σε έναν κουβά, χωρίς το αντικείμενο να είναι ορατό. Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι σκύλοι αναγνώρισαν σωστά τα παιχνίδια και θυμούνταν τα ονόματά τους ακόμη και δύο εβδομάδες αργότερα.
«Οι σκύλοι μπορούν να μαθαίνουν σε πολύ διαφορετικές συνθήκες και με μεγάλη ευελιξία», σημείωσε η Ντρορ, υπογραμμίζοντας το βάθος της κατανόησής τους στις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις.
Μια σπάνια ικανότητα
Οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι τα ευρήματα δεν αφορούν τον γενικό πληθυσμό των σκύλων. Σε παρόμοιο πείραμα με μπόρντερ κόλεϊ που δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία εκμάθησης ονομάτων, οι σκύλοι δεν εμφάνισαν αντίστοιχες επιδόσεις.
Οι λεγόμενοι «Χαρισματικοί Μαθητές Λέξεων» μπορούν, σύμφωνα με προηγούμενες μελέτες, να μαθαίνουν ονόματα παιχνιδιών μετά από ελάχιστες επαναλήψεις, να αποκτούν δεκάδες νέες λέξεις την εβδομάδα και να τις θυμούνται για χρόνια. Παρότι πολλοί από αυτούς είναι μπόρντερ κόλεϊ, η ικανότητα θεωρείται εξαιρετικά σπάνια και έχει καταγραφεί και σε άλλες φυλές.
Τι σημαίνει αυτό για τη νοημοσύνη των ζώων
Η συγκριτική ψυχολόγος Τζουλιάνε Μπρόιερ από το Πανεπιστήμιο Friedrich Schiller της Ιένας τόνισε ότι τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά όχι εντελώς απρόσμενα, καθώς παρόμοιες ικανότητες έχουν καταγραφεί σε μπονόμπο και σε αφρικανικούς γκρίζους παπαγάλους.
Το γιατί ορισμένοι σκύλοι διαθέτουν αυτή την ξεχωριστή ικανότητα παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Όπως εξηγεί η Ντρορ, παρότι η συμπεριφορά μοιάζει με εκείνη των παιδιών, οι μηχανισμοί μπορεί να διαφέρουν: «Είναι σαν να συγκρίνεις ένα ποδήλατο με ένα αυτοκίνητο. Και τα δύο κινούνται, αλλά με εντελώς διαφορετικό τρόπο».
Διαβάστε ακόμη
UBS: Οι ελληνικές τράπεζες στο μικροσκόπιο των funds – Ποιοι μπαίνουν, ποιοι αλλάζουν θέση
Βιολάντα: Η αναπτυξιακή πορεία που επισκιάστηκε από την τραγωδία στα Τρίκαλα
Το πιο σύγχρονο αεροδρόμιο της Αφρικής – Η ιδέα πίσω από την αρχιτεκτονική του
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα