Η στεγαστική πολιτική μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων συνεχίζει να αποτελεί βασικό πυλώνα παρέμβασης στην αγορά κατοικίας, με το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» να εξελίσσεται σταδιακά προς την ολοκλήρωσή του το καλοκαίρι του 2026.
To «Σπίτι μου ΙΙ» στοχεύει στην υποστήριξη όσων επιδιώκουν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία. Το σχέδιο αυτό προβλέπει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια που μπορούν να καλύψουν έως και μεγάλο μέρος της αξίας ενός ακινήτου. Οι δικαιούχοι είναι, καταρχάς, άτομα ή ζευγάρια σε ένα διευρυμένο ηλικιακό φάσμα, με στόχο την προώθηση της ιδιοκατοίκησης και τη διεύρυνση της πρόσβασης σε φθηνότερη στέγη.
Το μέτρο περιλαμβάνει χρηματοδότηση που φτάνει μέχρι μεγάλο ποσοστό της αξίας της κατοικίας και είναι δομημένο έτσι ώστε να περιορίζει το επιτοκιακό κόστος για τους ωφελούμενους, με σημαντική συμμετοχή πόρων από κρατικά και αναπτυξιακά εργαλεία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της ρευστότητας στην αγορά και τη διευκόλυνση της απόκτησης κατοικίας για όσους πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια των προγραμμάτων.
Σύμφωνα με την ΕΑΤ, περίπου 11.500 νοικοκυριά έχουν ήδη αποκτήσει πρώτη κατοικία μέσω του προγράμματος, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 70% των διαθέσιμων πόρων. Ακόμη, έχουν εγκριθεί δάνεια συνολικού ύψους 1,44 δισ. ευρώ, ενώ περίπου 1 δισ. ευρώ βρίσκεται ήδη στο στάδιο της συμβασιοποίησης, με ολοκληρωμένη την «ταυτότητα ακινήτου» και συμφωνίες για συγκεκριμένες κατοικίες.
Oπως έγραφε το Newmoney.gr, πολύ σημαντική υπήρξε η συνεισφορά της ΕΑΤ σε ό,τι αφορά το Σπίτι μου 2, καθώς το πρόγραμμα ξεπέρασε το ορόσημο των 2 δισ. ευρώ σε εγκεκριμένα και συμβασιοποιημένα δάνεια, δηλαδή σε δάνεια για τα οποία έχει ήδη εντοπιστεί το ακίνητο. Η επίδοση αυτή αποτυπώνει τόσο τη μεγάλη ζήτηση για στεγαστική χρηματοδότηση όσο και την επιχειρησιακή ετοιμότητα του μηχανισμού υλοποίησης.
Παρά τις όποιες δυσκολίες, το οικονομικό επιτελείο αξιολογεί θετικά την πορεία του προγράμματος σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι περισσότερες αγορές κατοικιών πραγματοποιούνται εκτός Αττικής και Νοτίου Αιγαίου, όπου οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο γεγονός ότι αρκετές οικογένειες απέκτησαν κατοικία στον Έβρο, ενισχύοντας δημογραφικά την παραμεθόρια περιοχή.
Από την άλλη, σε αντίθεση με το «Σπίτι μου ΙΙ», το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το σπίτι μου» παρουσίασε περιορισμένη ανταπόκριση. Ο προϋπολογισμός του από το Ταμείο Ανάκαμψης μειώθηκε στα 60 εκατ. ευρώ από τα αρχικά 300 εκατ., προκειμένου να αποφευχθεί η δέσμευση αδιάθετων πόρων. Μέχρι σήμερα, οι εγκεκριμένες αιτήσεις αντιστοιχούν περίπου στο 20% του προβλεπόμενου προϋπολογισμού. Η χαμηλή απορρόφηση αποδίδεται στον ανταγωνισμό από προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ», που παρέχουν επιδοτήσεις αντί για άτοκα δάνεια, αλλά και στο γεγονός ότι οι όροι χρηματοδότησης και οι απαιτούμενες διαδικασίες δεν προσέφεραν ισχυρό κίνητρο συμμετοχής.
Από το 2019 έως σήμερα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει διοχετεύσει στην οικονομία περίπου 14,5 δισ. ευρώ μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων, στηρίζοντας περισσότερες από 60.000 επιχειρήσεις. Τα ενεργά προγράμματα που διαχειρίζεται διαθέτουν συνολικό προϋπολογισμό 4,4 δισ. ευρώ.
Οι πόροι αυτοί έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς ακόμη και όταν δεν απορροφώνται πλήρως, επαναχρησιμοποιούνται μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. Σε αντίθεση με τις επιχορηγήσεις, τα συγχρηματοδοτούμενα δάνεια επιστρέφουν στο σύστημα και ανακυκλώνονται, ενισχύοντας διαρκώς την οικονομία. Για το 2026 αναμένεται να ενεργοποιηθούν προγράμματα αντίστοιχου ύψους με τα περσινά.
Χαρακτηριστική δράση αποτελεί το πρόγραμμα «Παράγουμε εδώ», που απευθύνεται σε πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της μεταποίησης και συναφών κλάδων, όπου η εγχώρια παραγωγή υπολείπεται της ζήτησης. Με προϋπολογισμό 200 εκατ. ευρώ, το πρόγραμμα προβλέπει επιδότηση 50% και εκτιμάται ότι θα στηρίξει 5.000 έως 6.000 επιχειρήσεις, με δυνατότητα επέκτασης. Για παράδειγμα, επενδυτικό σχέδιο 180.000 ευρώ μπορεί να λάβει επιδότηση 90.000 ευρώ.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης (pillar assessment), αναμένεται αύξηση των διαθέσιμων πόρων. Η ΕΑΤ βρίσκεται στη φάση αξιολόγησης που θα της επιτρέψει να λειτουργεί ως πιστοποιημένος οργανισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διαχειριζόμενη απευθείας ευρωπαϊκά κονδύλια, όπως επιχορηγήσεις, εγγυήσεις και χρηματοδοτικά μέσα του Ταμείου Ανάκαμψης. Η πιστοποίηση θα δώσει άμεση πρόσβαση στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και δυνατότητα διοχέτευσης περισσότερων πόρων στην οικονομία.
Διαβάστε ακόμη
JPMorgan: Παραδέχεται το κλείσιμο λογαριασμών του Ντόναλντ Τραμπ μετά την 6η Ιανουαρίου 2021
Ναυτιλία και καύσιμα στο ίδιο τραπέζι: Κοινό Μέτωπο για την Ενεργειακή Μετάβαση
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα