Από την υπουργική συνάντηση στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου ξεκινά επίσημα η νέα φάση υλοποίησης του λεγόμενου Vertical Corridor (Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος), όπως αποκάλυψε στο Athens Energy Summit ο Joshua Volz, Special Envoy for Global Energy του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ.
Η συνάντηση αυτή θα σηματοδοτήσει τη μετάβαση από το στάδιο της πολιτικής συζήτησης στη φάση της πρακτικής εφαρμογής, με τη συμμετοχή όλων των χωρών και φορέων που εμπλέκονται στη διαδρομή από την Ελλάδα έως την Ουκρανία.
Από το κόστος στην ασφάλεια
Ο κ. Volz τοποθέτησε τη συζήτηση στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, κάνοντας σαφή διάκριση μεταξύ του «λογιστικού» κόστους της ενέργειας και του «απόλυτου κόστους», το οποίο αφορά την ασφάλεια, τις διεθνείς σχέσεις και τη στρατηγική αυτονομία.
Όπως σημείωσε, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ανέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο πόσο ευάλωτες μπορεί να είναι οι χώρες όταν έχουν υπερβολική εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή. «Το φυσικό αέριο έχει χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής επιρροής», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η στρατηγική των ΗΠΑ και η ευρωατλαντική συμμαχία
Σύμφωνα με τον ίδιο, βασική προτεραιότητα της Ουάσιγκτον είναι η αξιοποίηση της ενεργειακής αφθονίας των ΗΠΑ ώστε να προσφερθούν στους συμμάχους περισσότερες επιλογές, με έμφαση στη διαφοροποίηση, την ασφάλεια εφοδιασμού και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η μεγάλη ευρωατλαντική σύμπλευση στον τομέα της ενέργειας, με αιχμή τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αγορές αμερικανικών ενεργειακών πόρων ύψους 750 δισ. ευρώ, αλλά και τον στόχο πλήρους απεξάρτησης από τους ρωσικούς πόρους έως το 2027.
Γιατί η Ελλάδα στο επίκεντρο
Ο Volz υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί κομβικό κρίκο στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, καθώς συνδυάζει γεωγραφική θέση, κρίσιμες υποδομές και πολιτική βούληση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, τόσο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έχουν αναδείξει συστηματικά την Ελλάδα σε πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης για την περιοχή.
Παρά τις συζητήσεις όμως σήμερα όπως παραδέχθηκε, ο Κάθετος Διάδρομος λειτουργεί ακόμη σε επίπεδο δοκιμαστικών ροών, με περιορισμένο όγκο και χωρίς πλήρη εμπορική αξιοποίηση. Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό έργο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «ο Διάδρομος λειτουργεί ήδη σήμερα, αλλά είναι στις σταγόνες – και θέλουμε να πάμε στις ροές και στην πλημμύρα». Όπως ανέφερε, οι φιλοδοξίες για το χρονοδιάγραμμα είναι υψηλές, ενώ ο Κάθετος Διάδρομος «θα στηρίξει και τους υπόλοιπους ενεργειακούς διαδρόμους».
Το βασικό εμπόδιο δεν είναι τεχνικό, αλλά πολιτικό και επενδυτικό. Απαιτείται συντονισμός πολλών χωρών, μακροχρόνια συμβόλαια και σταθερό επενδυτικό πλαίσιο που θα μειώσει το κόστος κεφαλαίου.
«Αν δεν είναι εμπορικά βιώσιμο, δεν είναι βιώσιμο με κανέναν τρόπο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η υπουργική συνάντηση της Ουάσιγκτον στο τέλος Φεβρουαρίου στοχεύει ακριβώς σε αυτή τη μετάβαση: από τις πολιτικές διακηρύξεις στη συγκεκριμένη υλοποίηση. Όπως είπε ο Volz, το έργο έχει περάσει το στάδιο του concept και της conversation και εισέρχεται πλέον στη φάση του construction, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου επιχειρησιακού και ρυθμιστικού πλαισίου.
Όχι ανταγωνισμός, αλλά συμπλήρωση
Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος ξεκαθάρισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν ανταγωνίζεται άλλες πρωτοβουλίες εναλλακτικές διαδρομές (π.χ Πολωνία ) αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.
Ένας πλήρως λειτουργικός κάθετος ενεργειακός διάδρομος, όπως είπε, θα ενδυναμώσει συνολικά το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα, αυξάνοντας την ανθεκτικότητα, τη διαφοροποίηση και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
Κλείνοντας, ο κ. Volz ευχαρίστησε προσωπικά τον κ. Παπασταύρου και την ελληνική κυβέρνηση για την πολιτική δέσμευση, σημειώνοντας ότι «ο πήχης έχει ανέβει τόσο ψηλά που δεν ξέρουμε πώς θα τον ξεπεράσουμε στο μέλλον».
Δήλωσε μάλιστα ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω την περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ, κάτι που –όπως είπε– αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες επιλογές προσώπων, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα. «Αυτό αποδεικνύει τη δέσμευση του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», ανέφερε.
Η Ελλάδα είπε βρίσκεται πραγματικά στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης όχι μόνο λόγω υποδομών, αλλά λόγω στρατηγικής επιλογής και γεωπολιτικής ωριμότητας.
Ο ρόλος της Ελλάδας στον IMEC
Στο πάνελ με τίτλο «Ενεργειακοί Διάδρομοι το 2040: Νέες διαδρομές και διασυνδεσιμότητα στην Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική» συμμετείχε επίσης ο Αλέξης Κωνσταντόπουλος, Ειδικός Απεσταλμένος για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) του Υπουργείου Εξωτερικών, ο οποίος τόνισε ότι «η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σε πράσινο κόμβο» και ότι «η πιο σημαντική εξέλιξη των τελευταίων ετών είναι ο
Κάθετος Διάδρομος, όπου η χώρα παίζει στρατηγικό ρόλο». Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει αναγνωριστεί ως «πυλώνας ενεργειακής ανθεκτικότητας», με τον Κάθετο Διάδρομο να προσφέρει «άμεση πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας». Αναφερόμενος στον IMEC, τόνισε ότι η χώρα εργάζεται για να καθορίσει τον ρόλο της, συνεργαζόμενη στενά με εταίρους από την Ιταλία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, και σύντομα και με εταίρους από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο κ. Κωνσταντόπουλος υπογράμμισε ότι ο Διάδρομος ξεχωρίζει γιατί «συνδέει μεταφορές, ενέργεια και δεδομένα σε μία ενιαία υποδομή», κάτι πρωτόγνωρο σε διεθνές επίπεδο. «Δεν είναι απλώς ένα έργο υποδομής, αλλά ένα έργο οράματος για ανάπτυξη και ευημερία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι φέρνει κοντά εταίρους και περιοχές που στο παρελθόν θεωρούνταν απομακρυσμένες και τονίζοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει καθοριστικά στην επιτυχία του εγχειρήματος καθώς αποτελεί πύλη για την Ευρώπη και έχει μακρά παράδοση γεφύρωσης Δύσης- Ανατολής.
Στο πλαίσιο αυτό, έκανε αναφορά και στην ιδέα δημιουργίας ενός αεροδρομίου αποκλειστικά για εμπορεύματα, καθώς και στον ρόλο της ισχυρής ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας.
Διαβάστε ακόμη
Στήριξη 9,56 εκατ. ευρώ για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου GREGY
Πόσο θα αυξηθούν το 2026 ο κατώτατος και οι μέσοι μισθοί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα