Μια νέα επιχειρηματική ευκαιρία, αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, δημιουργεί η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης για τους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς ομίλους, καθώς παλιές και ανενεργές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αποκτούν ξανά σημαντική οικονομική αξία, αυτή τη φορά ως υποδομές για τη δημιουργία μεγάλων κέντρων δεδομένων.
Στην πρώτη γραμμή αυτής της τάσης βρίσκεται η γερμανική Uniper, η οποία, σύμφωνα με τους Financial Times, πλησιάζει στην ολοκλήρωση της πρώτης συμφωνίας για την αξιοποίηση πρώην σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ως εγκατάστασης data center.
Η κρατικά ελεγχόμενη εταιρεία έχει εντοπίσει δέκα ανενεργές εγκαταστάσεις σε Γερμανία, Βρετανία, Σουηδία και Ολλανδία, οι οποίες θα μπορούσαν να προσελκύσουν τεχνολογικούς κολοσσούς και επενδυτικά κεφάλαια που αναζητούν χώρους για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, η Uniper βρίσκεται κοντά σε συμφωνία πώλησης ή εκμίσθωσης μίας από αυτές τις τοποθεσίες, ενώ διεξάγει προχωρημένες συζητήσεις για δύο ακόμη.
Το μεγάλο πλεονέκτημα των παλιών εργοστασίων: Η σύνδεση με το δίκτυο
Η αξία των εγκαταστάσεων δεν βρίσκεται τόσο στα παλιά βιομηχανικά κτίρια όσο σε κάτι πολύ σημαντικότερο: την ήδη εξασφαλισμένη πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Τα data centers απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα όταν φιλοξενούν υπολογιστικές υποδομές για την εκπαίδευση και λειτουργία προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, η εξασφάλιση νέας σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), οι χρόνοι αναμονής για νέες συνδέσεις στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να κυμαίνονται από δύο έως δέκα χρόνια, ανάλογα με τη χώρα και τις δυνατότητες του δικτύου.
Αυτό καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικούς τους παλιούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίοι διαθέτουν ήδη σημαντική ηλεκτρική υποδομή.
Για εταιρείες όπως η Amazon, η Microsoft, η Alphabet και η Meta, η αξιοποίηση τέτοιων εγκαταστάσεων θα μπορούσε να περιορίσει τόσο το κόστος ανάπτυξης όσο και τον χρόνο που απαιτείται μέχρι την έναρξη λειτουργίας ενός νέου data center.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Uniper, Μάικλ Λιούις, περιγράφει με χαρακτηριστικό τρόπο το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως επισημαίνει, η Ευρώπη δεν κινδυνεύει να χάσει τον ανταγωνισμό της AI στα ερευνητικά εργαστήρια, αλλά στους υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι συνδέσεις με το δίκτυο αποτελούν μία από τις σημαντικότερες στενωπούς για την ανάπτυξη των data centers.
Η Uniper διαθέτει ήδη ισχύ 700 MW – Πόσο αποτιμάται
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της εταιρείας, οι ανενεργές εγκαταστάσεις που έχουν εντοπιστεί διαθέτουν συνολικά περίπου 700 μεγαβάτ (MW) εξασφαλισμένης ισχύος σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο.
Με βάση τις εκτιμήσεις του IEA για την κατανάλωση ενέργειας, η συγκεκριμένη ισχύς θα μπορούσε να υποστηρίξει περίπου επτά πολύ μεγάλα data centers (hyperscale) ή περίπου 70 μικρότερες εγκαταστάσεις.
Μάλιστα, η Uniper εκτιμά ότι υπάρχουν πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες επέκτασης, με το συνολικό δυναμικό μελλοντικών έργων να μπορεί να φτάσει ακόμη και σε επίπεδο γιγαβάτ (GW).
Αν και η εταιρεία δεν έχει αποκαλύψει την εμπορική αξία των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων, οι αναλυτές της UBS έχουν αποτιμήσει παρόμοιες συμφωνίες σε περίπου 1 εκατ. ευρώ ανά μεγαβάτ.
Με βάση αυτή την αποτίμηση, οι υφιστάμενες συνδέσεις ισχύος 700 MW της Uniper θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε δυνητική αξία περίπου 700 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για ενδεικτική αποτίμηση και όχι για τίμημα συμφωνίας, καθώς η πραγματική αξία κάθε εγκατάστασης εξαρτάται από τις δυνατότητες αξιοποίησης, τη ζήτηση και τους όρους των εμπορικών συναλλαγών.
Διπλό όφελος για τις εταιρείες ενέργειας
Η νέα στρατηγική προσφέρει, σύμφωνα με τον Μάικλ Λιούις, δύο σημαντικά οφέλη στην Uniper.
Από τη μία πλευρά, η ανάπτυξη νέων data centers αυξάνει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας τις προοπτικές των υφιστάμενων δραστηριοτήτων του ομίλου.
Από την άλλη, η εταιρεία μπορεί να αξιοποιήσει εμπορικά παλιές εγκαταστάσεις που σήμερα παραμένουν ανενεργές, μετατρέποντάς τες σε πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία.
Η συγκεκριμένη στρατηγική αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου μετασχηματισμού της Uniper, η οποία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους της Ευρώπης.
Η εταιρεία, που κάποτε αποτελούσε τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ρωσικού φυσικού αερίου στην ήπειρο, διασώθηκε από τη γερμανική κυβέρνηση το 2022, μετά τη διακοπή των ρωσικών προμηθειών αερίου που ακολούθησε τις ευρωπαϊκές κυρώσεις για την εισβολή στην Ουκρανία.
Σήμερα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο, με μεγαλύτερη διαφοροποίηση δραστηριοτήτων και ισχυρότερη παρουσία στις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας.
Επενδύσεις 6 δισ. ευρώ έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας
Η Uniper σχεδιάζει να επενδύσει περίπου 6 δισ. ευρώ έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, προκειμένου να ενισχύσει τη δραστηριότητά της στην ευέλικτη ηλεκτροπαραγωγή και στις ενεργειακές υποδομές.
Το επενδυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει την κατασκευή νέων μονάδων φυσικού αερίου, την αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και την ανάπτυξη υποδομών για data centers.
Παράλληλα, η εταιρεία επενδύει σε υδροηλεκτρικά έργα, αιολική και ηλιακή ενέργεια, ενώ διαφοροποιεί τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου, με συνεργασίες που περιλαμβάνουν τη Νορβηγία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Αυστραλία.
Ταυτόχρονα, προχωρά στη σταδιακή απόσυρση των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο τον άνθρακα.
Ο όμιλος εξυπηρετεί περίπου 1.000 δημοτικούς και βιομηχανικούς πελάτες, διαθέτοντας σημαντική παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Από τη RWE στην Amazon: Οι συμφωνίες που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη
Η Uniper δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή ενεργειακή εταιρεία που επιχειρεί να αξιοποιήσει την αυξανόμενη ζήτηση για κέντρα δεδομένων.
Η γερμανική RWE αναπτύσσει αντίστοιχα σχέδια για δέκα εγκαταστάσεις με συνολική ισχύ σύνδεσης 3 GW.
Μάλιστα, το 2025 πούλησε στην Amazon έναν πρώην ανθρακικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στη Βρετανία, έναντι 203 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχα, ο βρετανικός ενεργειακός όμιλος Drax σχεδιάζει την ανάπτυξη data center στον χώρο της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργεί με καύσιμο τη βιομάζα, στο Γιορκσάιρ.
Οι συγκεκριμένες κινήσεις αναδεικνύουν μια ευρύτερη τάση: η αξία των ενεργειακών εγκαταστάσεων επαναπροσδιορίζεται με βάση τη δυνατότητά τους να εξυπηρετήσουν τη νέα ψηφιακή οικονομία.
Το στοίχημα της AI και η επόμενη ημέρα της Uniper
Η στροφή των ευρωπαϊκών ενεργειακών ομίλων στα data centers πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξανόμενου προβληματισμού για τη βιωσιμότητα του επενδυτικού κύκλου της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι υψηλές αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών και τα τεράστια ποσά που κατευθύνονται σε υπολογιστικές υποδομές έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για το κατά πόσον οι επενδύσεις αυτές θα αποφέρουν τις αναμενόμενες οικονομικές αποδόσεις.
Ωστόσο, η διοίκηση της Uniper εκτιμά ότι η αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας προσφέρει μια πιο απτή επιχειρηματική ευκαιρία.
Ο Μάικλ Λιούις υπογραμμίζει ότι η εταιρεία δεν επενδύει κερδοσκοπικά στις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις της AI, αλλά αξιοποιεί φυσικές υποδομές που ήδη διαθέτει, ώστε να επωφεληθεί από μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές πηγές αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Η στρατηγική αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει της σχεδιαζόμενης ιδιωτικοποίησης της Uniper.
Το Βερολίνο επιδιώκει να διαθέσει πλειοψηφικό πακέτο μετοχών ή να εισαγάγει την εταιρεία στο χρηματιστήριο, προκειμένου να συμμορφωθεί με τους όρους που είχε θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την έγκριση της κρατικής διάσωσης.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαδικασίες, ενδιαφέρον για την Uniper έχουν εκδηλώσει η βρετανική Centrica, η νορβηγική Equinor, καθώς και επενδυτικό σχήμα των Brookfield και Canada Pension Plan Investment Board (CPPIB).
Όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές απέφυγαν να σχολιάσουν τις σχετικές πληροφορίες.
Η δυνατότητα μετατροπής των παλιών ενεργειακών εγκαταστάσεων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για τη μελλοντική αξία της Uniper, καθώς η Ευρώπη αναζητεί τρόπους να επιταχύνει την ανάπτυξη data centers χωρίς να επιβαρυνθεί με πολυετείς καθυστερήσεις στις συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας.
