Για χρόνια, οι κολοσσοί της τεχνολογίας κινούνταν με ρυθμούς ταχύτερους από τη ρύθμιση και τη λογοδοσία. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης μεγάλωσαν, επαναπροσδιόρισαν την επικοινωνία, διαμόρφωσαν πολιτικές συζητήσεις και οικοδόμησαν επιχειρηματικά μοντέλα δισεκατομμυρίων πάνω στην αλληλεπίδραση των χρηστών. Σήμερα, όμως, βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα νέο τοπίο: τις δικαστικές αίθουσες.
Ένορκοι στο Λος Άντζελες καλούνται να αποφασίσουν εάν βασικά χαρακτηριστικά του Instagram συνέβαλαν σε ψυχολογική βλάβη εφήβων, σε μια δίκη που ενδέχεται να επανακαθορίσει τα όρια ευθύνης των εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης για τον σχεδιασμό των πλατφορμών τους.
Η υπόθεση επικεντρώνεται στις καταγγελίες ότι το Instagram σχεδιάστηκε σκόπιμα ώστε να δημιουργεί εθισμό σε ανήλικους, αξιοποιώντας αλγοριθμικές ροές περιεχομένου και προτάσεις που ενισχύουν τη διαρκή αλληλεπίδραση. Η ενάγουσα, 20χρονη γυναίκα με τα αρχικά KGM, υποστηρίζει ότι το Instagram και το YouTube συνέβαλαν στα προβλήματα ψυχικής υγείας που αντιμετώπισε ως έφηβη.
Η συγκεκριμένη δίκη θεωρείται «βαρόμετρο» για χιλιάδες παρόμοιες αγωγές που έχουν κατατεθεί στις ΗΠΑ κατά μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, καθώς ενδέχεται να δημιουργήσει νομικό προηγούμενο.
Οι κατηγορίες: Αλγόριθμοι, ειδοποιήσεις και στρατηγική engagement
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται το ερώτημα αν βασικά χαρακτηριστικά — όπως οι αλγοριθμικές ροές, οι ειδοποιήσεις push και οι προτάσεις βάσει αλληλεπίδρασης — σχεδιάστηκαν ώστε να εκμεταλλεύονται την ψυχολογία των εφήβων.
Οι δικηγόροι της ενάγουσας υποστηρίζουν ότι εσωτερική αλληλογραφία της Meta αποδεικνύει γνώση των πιθανών κινδύνων από τη βαριά χρήση από ανηλίκους. Κατά τους ίδιους, η εταιρεία έδωσε προτεραιότητα στην ανάπτυξη και στους δείκτες εμπλοκής χρηστών, αντί στις ανησυχίες για την ευημερία τους.
Η υπεράσπιση Ζάκερμπεργκ: «Στόχος η σύνδεση, όχι ο εθισμός»
Ο CEO της Meta Μάρκ Ζάκερμπεργκ απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το Instagram δημιουργήθηκε για να προκαλεί εθισμό ή να στοχεύει παιδιά για εμπορικό όφελος. Καταθέτοντας στις 18 Φεβρουαρίου 2026, δήλωσε ότι ο στόχος της Meta είναι «να βοηθά τους ανθρώπους να συνδέονται με το περιεχόμενο και τις κοινότητες που τους ενδιαφέρουν», όχι να προκαλεί ψυχολογική βλάβη.
Τόνισε επίσης ότι η πλατφόρμα δεν επιτρέπει χρήστες κάτω των 13 ετών, παραδεχόμενος ωστόσο ότι η επιβολή ηλικιακών περιορισμών στο διαδίκτυο αποτελεί τεχνικά δύσκολη διαδικασία.
Ο επικεφαλής της Meta υποστήριξε ακόμη ότι η επιστημονική έρευνα δεν έχει καταλήξει οριστικά στο συμπέρασμα ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι κλινικά εθιστικά με ιατρικούς όρους. Κατά την υπεράσπιση, η ψυχική υγεία των νέων επηρεάζεται από πολλαπλούς παράγοντες, πέρα από μια μεμονωμένη πλατφόρμα.
Τα φίλτρα «πλαστικής χειρουργικής» και η ένταση στο ακροατήριο
Κεντρικό ζήτημα της δίκης αποτελεί ο ισχυρισμός ότι ορισμένα ψηφιακά φίλτρα, τα οποία προωθούν την εικόνα αισθητικών επεμβάσεων, προκαλούν ψυχική βλάβη σε νεαρούς χρήστες, ιδίως κορίτσια. Προγενέστερη κατάθεση του επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, είχε αναφερθεί στο θέμα.
Ο Ζάκερμπεργκ ανέφερε ότι η εταιρεία διαβουλεύθηκε με διάφορους φορείς για τη χρήση των φίλτρων ομορφιάς, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα.
Ερωτηθείς για μελέτη του Πανεπιστημίου του Σικάγο, στην οποία 18 ειδικοί υποστήριξαν ότι τα φίλτρα ομορφιάς βλάπτουν έφηβες, απάντησε ότι το ζήτημα τέθηκε στην ομάδα και τελικά επικράτησε η αρχή της ελεύθερης έκφρασης. «Θέλω πραγματικά να δίνω στους ανθρώπους τη δυνατότητα να εκφράζονται», είπε.
Κοινωνική αντίδραση και συζήτηση για γονική ευθύνη
Η υπόθεση έχει αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση για την ευθύνη των γονέων και την πρώιμη πρόσβαση παιδιών σε smartphones. Επικριτές της Big Tech υποστηρίζουν ότι οι αλγόριθμοι που μεγιστοποιούν την αλληλεπίδραση έχουν ισχυρότερη επίδραση όταν τα παιδιά αποκτούν συσκευές με πρόσβαση στο διαδίκτυο σε όλο και μικρότερη ηλικία.
Στο διαδίκτυο, η συζήτηση έχει ενταθεί γύρω από το κατά πόσο τα tablets και τα κινητά τηλέφωνα συμβάλλουν στην όξυνση του προβλήματος.
Ευρύτερες επιπτώσεις για τη βιομηχανία
Η δίκη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα αγωγών κατά μεγάλων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Αν και ορισμένες εταιρείες έχουν προχωρήσει σε συμβιβασμούς, η Meta επιλέγει να αντικρούσει τις κατηγορίες στο δικαστήριο.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το διαφημιστικό μοντέλο των social media βασίζεται στην εμπλοκή χρηστών, γεγονός που σημαίνει ότι τυχόν νομικοί περιορισμοί στην αλγοριθμική ενίσχυση περιεχομένου θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές εμπορικές συνέπειες.
Την ίδια στιγμή, υπέρμαχοι της ελευθερίας έκφρασης προειδοποιούν ότι μια υπερβολικά αυστηρή απόφαση θα μπορούσε να περιορίσει την ψηφιακή καινοτομία. Η έκβαση της υπόθεσης αναμένεται να διαμορφώσει το πλαίσιο εταιρικής ευθύνης στην ψηφιακή εποχή.
Διαβάστε ακόμη
Mπιλ Γκέιτς: Αποχωρεί από τη σύνοδο AI στην Ινδία εν μέσω αντιδράσεων για τη σχέση με τον Επστάιν
Νταντάδες γειτονιάς: Ποιοι μπορούν να λάβουν τα 500 ευρώ και πώς λειτουργεί το πρόγραμμα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα